Những đường cày đầu vụ không chỉ mở đầu mùa sản xuất mới mà còn gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Tục xuống giống lúa ba trăng

Với người dân làng Diệm Sơn, phường Điện Bàn Bắc, ngày mùng 1 tháng 10 âm lịch hằng năm mang ý nghĩa đặc biệt. Đây là thời điểm bắt đầu mùa xuống giống lúa ba trăng, gắn với tập quán sản xuất nông nghiệp được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Khi bước vào vụ mùa mới, người dân lại tất bật chuẩn bị đất, xuống giống, chăm sóc cây lúa với hy vọng có một mùa thu hoạch thuận lợi. Cùng với công việc đồng áng, tục Tịch điền và nghi lễ cúng Thần Nông được duy trì như một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng.

Trong tín ngưỡng dân gian, Thần Nông là vị thần gắn với nghề trồng trọt, được cư dân nông nghiệp tôn kính. Với người làm ruộng, đất đai, nguồn nước và thời tiết có ý nghĩa quan trọng đối với mùa màng. Vì thế, nghi lễ cúng Thần Nông là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính, cầu mong mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi, cuộc sống no đủ.

Từ một tập quán gắn với mùa vụ, tục xuống giống lúa ba trăng đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của làng Diệm Sơn. Những đường cày đầu tiên không chỉ đánh dấu sự khởi đầu của một vụ sản xuất mà còn thể hiện niềm tin, ước vọng và sự gắn bó của người dân với ruộng đồng.

Gìn giữ lễ Tịch điền qua nhiều thế hệ

Lễ hội Tịch điền Diệm Sơn được tổ chức tại đình làng, nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống của cộng đồng. Ngôi đình có lịch sử hơn 200 năm, gắn với tục thờ Thành Hoàng và những sinh hoạt văn hóa lâu đời của người dân địa phương.

Trải qua biến động lịch sử, lễ hội từng có thời gian gián đoạn do chiến tranh. Năm 2012, lễ hội được khôi phục và từ đó duy trì vào dịp mùng 1 tháng 10 âm lịch hằng năm.

Các nghi lễ truyền thống gồm cúng Thần Nông, tế Thành Hoàng và nghi thức Tịch điền. Mỗi nghi lễ mang một ý nghĩa riêng nhưng đều thể hiện sự tri ân tiền nhân, tôn vinh nghề nông và gửi gắm mong ước về cuộc sống bình an, mùa màng thuận lợi.

Trong đó, nghi thức Tịch điền với những đường cày đầu tiên là điểm nhấn, tái hiện hoạt động sản xuất nông nghiệp gắn bó với bao thế hệ cư dân làng Diệm Sơn.

Nếu lễ cúng Thần Nông thể hiện ước vọng về mùa màng bội thu, lễ tế Thành Hoàng là dịp tưởng nhớ vị thần được cộng đồng tôn thờ thì nghi thức xuống đồng đưa những giá trị tín ngưỡng ấy trở về với đời sống lao động thường ngày.

Ngày nay, dù phương thức sản xuất nông nghiệp và đời sống nông thôn đã có nhiều thay đổi, lễ hội Tịch điền vẫn được người dân Diệm Sơn gìn giữ. Đây không chỉ là dịp sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn là cách để thế hệ trẻ hiểu thêm về nghề trồng lúa, truyền thống lao động và những phong tục của quê hương.

Tết cá kỳ lạ của người Tày: Mổ cá bằng tre, kiêng cá cong đuôi

Hai cô gái trong truyền tích và tín ngưỡng thờ Nhị vị Thánh Cô ở Lào Cai