Du khách thích thú trải nghiệm làng nghề trăm năm tuổi ở xứ Lạng
Khi những giá trị truyền thống được “đánh thức” bằng du lịch trải nghiệm, những làng nghề trăm tuổi ở xứ Lạng đang có thêm cơ hội để "sống" bền vững giữa nhịp sống hiện đại.
Không gian đặc trưng của làng nghề xứ Lạng
Giữa núi rừng xứ Lạng, mùi đất nung, sắc chàm thổ cẩm và hương cao khô hong nắng đang níu chân du khách tìm về những làng nghề trăm năm tuổi.
Giữa thung lũng xanh ngát của xã Long Đống cũ (nay thuộc xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn), làng nghề ngói âm dương vẫn đỏ lửa suốt hàng trăm năm qua.
Con đường nhỏ dẫn vào làng, len qua những nếp nhà của người Tày cổ, nơi những hàng ngói đất nung phơi dài dưới nắng tạo nên khung cảnh mộc mạc, bình yên.
Điều khiến du khách thích thú, không chỉ là vẻ đẹp của làng nghề, mà còn bởi họ được trực tiếp tham gia vào quá trình làm ngói thủ công.
Anh Hoàng Công Hưng, người có hơn 25 năm gắn bó với nghề làm ngói âm dương chia sẻ: “Đất làm ngói phải lấy ở vùng trũng, ngâm nước lâu năm mới đủ độ dẻo. Mang về còn phải lọc sạch sỏi đá, ủ kỹ rồi mới đưa vào khuôn tạo hình”.
Sau khi tạo khuôn, ngói được phơi tự nhiên rồi nung liên tục trong suốt một tháng. Hơi nóng từ lò nung, mùi khói quyện cùng màu đỏ au của đất tạo nên một không gian rất đặc trưng của làng nghề vùng cao.
UNESCO Lạng Sơn. Ảnh TTXTDL.
Anh Lê Văn Phú, du khách đến từ Hà Nội cho biết, điều khiến anh nhớ nhất, là lần đầu được tự tay làm ngói cùng người dân trong làng.
Theo anh Phú, điều đọng lại của chuyến đi không chỉ là cảnh đẹp hay những mái ngói cổ, mà là cảm giác được sống cùng nhịp sinh hoạt của người dân địa phương.
“Mình được chạm vào đất, nghe bà con kể chuyện giữ nghề nên thấy gần gũi lắm. Khi du khách được tận tay trải nghiệm, nghề truyền thống sẽ có thêm sức sống”, anh Phú chia sẻ.
Từ năm 2024, làng ngói âm dương đã trở thành điểm du lịch quan trọng trên tuyến du lịch địa chất số 3 của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Hiện nay, mỗi năm làng đón khoảng 1.000 lượt khách, trong đó có nhiều du khách quốc tế.
Với tuổi đời hơn một thế kỷ, nơi đây đang dần trở thành điểm du lịch nông thôn hút khách, nơi du khách có thể cảm nhận rõ nét sự giao hòa giữa con người, nghề truyền thống và thiên nhiên vùng cao.
Những trải nghiệm đậm sắc màu văn hóa
Không chỉ có làng ngói âm dương, nhiều làng nghề truyền thống khác ở Lạng Sơn cũng đang tạo sức hút riêng, nhờ những trải nghiệm đậm sắc màu văn hóa DTTS.
Tại khối Hợp Thành, phường Kỳ Lừa, đội may thêu trang phục dân tộc Nùng, với hơn 30 thành viên vẫn hằng ngày miệt mài bên khung dệt vải, dành tâm huyết cho từng đường kim mũi chỉ để làm nên những bộ trang phục truyền thống và một số sản phẩm khác như khăn, túi thêu tay...
Du khách đến đây, không chỉ được ngắm những sản phẩm rực rỡ sắc chàm, mà còn có thể tận mắt chứng kiến các chị em người Nùng tỉ mỉ thêu từng họa tiết nhỏ. Mỗi sản phẩm đều cần sự khéo léo và kiên trì, có bộ trang phục phải mất nhiều ngày mới hoàn thành.
Còn tại phố cổ Háng Ngầu (xã Tân Liên, huyện Cao Lộc cũ - nay thuộc phường Kỳ Lừa), những ngôi nhà trình tường cổ, với mái ngói phủ màu thời gian, vẫn lặng lẽ nép mình giữa vùng biên yên bình, tạo nên vẻ đẹp trầm mặc rất riêng.
Điều níu chân du khách ở Háng Ngầu không chỉ là những ngôi nhà trình tường cổ kính, mà còn có nghề làm cao khô (mỳ gạo) mang hương vị rất đặc trưng.
Những ngày nắng đẹp, cả khu phố thơm mùi gạo mới khi người dân tranh thủ tráng bánh, phơi cao khô trước hiên nhà.
Ngày nay, nhiều du khách, nhiếp ảnh gia và nhà làm phim tìm đến Háng Ngầu để ghi lại vẻ đẹp của những nếp nhà cổ, cùng nhịp sống chậm rãi của người dân vùng cao.
Bà Hồ Thị Tố Uyên - Phó Chủ tịch UBND phường Kỳ Lừa cho biết: Địa phương đang phát triển các làng nghề truyền thống gắn với du lịch trải nghiệm như, làm hương, cao khô, may thêu thổ cẩm.
Cùng với đó, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển mô hình du lịch cộng đồng.
Theo bà Hồ Thị Tố Uyên, trong kế hoạch năm 2026, địa phương sẽ tiếp tục phát triển các sản phẩm du lịch gắn với làng nghề truyền thống như: May thêu Nùng Phàn Slình, làm hương, cao khô.
Đồng thời, kết nối với các điểm sinh thái, di tích lịch sử và phố đi bộ Kỳ Lừa để hình thành các tour trải nghiệm đặc trưng.
Theo ông Nguyễn Hữu Hải - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, tỉnh đang đẩy mạnh quảng bá các làng nghề truyền thống để phát triển thành sản phẩm du lịch đặc trưng, nơi du khách có thể tham quan, trải nghiệm và hiểu sâu hơn về văn hóa bản địa.
Không chỉ lưu giữ những nét đẹp văn hóa của đồng bào các DTTS, các làng nghề ở Lạng Sơn đang góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.
