Đưa kiến thức bình đẳng giới đến từng mái nhà đồng bào Khmer
Nhằm góp phần ngăn chặn, đẩy lùi nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và xây dựng gia đình hạnh phúc, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới đã và đang tiếp tục được các cấp, ngành ở tỉnh An Giang đã đẩy mạnh bằng nhiều giải pháp, đặc biệt là trong vùng đồng bào dân tộc Khmer.
Tuyên truyền đúng đối tượng, đúng nhu cầu
Sau sáp nhập, tỉnh An Giang có hơn 23.500 hộ đồng bào dân tộc Khmer, chiếm trên 8% dân số. Bên cạnh những giá trị văn hóa, phong tục tốt đẹp được gìn giữ, một số tập quán lâu đời vẫn có nguy cơ ảnh hưởng đến đời sống, cơ hội học tập và phát triển của phụ nữ, trẻ em gái, trong đó có tình trạng kết hôn sớm, hôn nhân cận huyết thống.
Những vấn đề này không chỉ liên quan đến sức khỏe sinh sản, chất lượng dân số mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, để phụ nữ và trẻ em gái được tiếp cận đầy đủ thông tin, có cơ hội học tập, lao động và tự quyết định những vấn đề liên quan đến cuộc sống của mình.
Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân, gia đình và cộng đồng trong chấp hành Luật Hôn nhân và Gia đình, thời gian qua, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong đồng bào dân tộc Khmer. Qua đó, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và xây dựng gia đình hạnh phúc.
Theo ông Danh Tha, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang, Sở tổ chức nhiều hội nghị tuyên truyền, vận động đồng bào thực hiện đúng quy định pháp luật, từng bước đẩy lùi tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và xây dựng gia đình tiến bộ, bình đẳng. Chúng tôi tập trung vào thanh thiếu niên và vùng đông đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn.
Cách làm này cho thấy, tuyên truyền về bình đẳng giới không chỉ hướng đến phụ nữ mà cần bắt đầu từ cả gia đình và thế hệ trẻ. Khi thanh thiếu niên hiểu được quyền, trách nhiệm của mình trong hôn nhân, cha mẹ hiểu được tác hại của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, những thay đổi trong nhận thức sẽ có điều kiện lan tỏa từ mỗi gia đình ra cộng đồng.
Với những phụ nữ còn hạn chế về khả năng đọc, viết hoặc chưa thông thạo tiếng Việt, việc tuyên truyền trực tiếp có ý nghĩa đặc biệt.
Bà Thị Pích, ấp Trà Phọt, xã Giang Thành chia sẻ, bản thân không biết chữ, nghe tiếng Việt không tốt nên việc cán bộ đến tận nhà nói chuyện, giải thích những kiến thức phụ nữ cần biết giúp bà tiếp cận thông tin dễ dàng hơn.
Bằng nhiều cách tuyên truyền
Thực tế cho thấy, với đồng bào DTTS, hiệu quả tuyên truyền phụ thuộc nhiều vào cách thức truyền tải thông tin. Như chia sẻ của ông Danh Hùng, Người có uy tín xã Giang Thành: “Nhà nào có phụ nữ và cháu gái, chúng tôi mời thêm cán bộ xã; nhà nào không nghe được tiếng Việt, chúng tôi mời Bộ đội Biên phòng tuyên truyền bằng tiếng Khmer”.
Cách tuyên truyền này tạo ra sự gần gũi và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Cùng một nội dung về bình đẳng giới nhưng với học sinh có thể được truyền đạt qua các buổi sinh hoạt, hội nghị. Đối với phụ huynh có thể thông qua đối thoại, vận động. Đối với phụ nữ lớn tuổi, người hạn chế tiếng Việt thì cần tuyên truyền trực tiếp, thậm chí sử dụng tiếng Khmer.
Qua đó, thông tin pháp luật từng bước được đưa đến mỗi gia đình, mỗi người dân. Bình đẳng giới cũng được chuyển tải từ những khái niệm chung thành những vấn đề gần gũi trong đời sống như quyền được học tập, quyền được lựa chọn hôn nhân, quyền được tôn trọng và được tham gia vào các quyết định của gia đình.
Để không ai bị bỏ lại phía sau
Ông Danh Tha, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang cho biết, công tác tuyên truyền về bình đẳng giới đã được thực hiện bằng nhiều hình thức, kết hợp giữa tuyên truyền tập trung với vận động trực tiếp tại cộng đồng; giữa cán bộ cơ sở với Người có uy tín, chức sắc, chức việc các tôn giáo và lực lượng Bộ đội Biên phòng; giữa tiếng Việt và tiếng Khmer.
Mỗi hình thức có một vai trò riêng, nhưng cùng hướng đến mục tiêu giúp người dân hiểu đúng quy định pháp luật và nhận thức rõ hơn về quyền, trách nhiệm của mỗi thành viên trong gia đình.
Đặc biệt, việc phát huy vai trò của Người có uy tín có ý nghĩa thiết thực trong cộng đồng Khmer. Đây là những người gần dân, hiểu phong tục, tập quán và có khả năng giải thích những vấn đề pháp luật bằng cách thức phù hợp với đời sống cộng đồng.
Từ những cuộc gặp gỡ, trao đổi tại gia đình đến các lớp tập huấn, hội nghị tuyên truyền, kiến thức về bình đẳng giới từng bước được đưa đến gần hơn với người dân.
Theo chia sẻ của bà Đào Thị Thu Huyền, Phó Chủ tịch UBND xã Hòn Đất, trên địa bàn chưa xảy ra những trường hợp đáng tiếc liên quan đến bình đẳng giới; đây được xem là một trong những kết quả của việc tích cực tuyên truyền, vận động cùng sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp.
Bình đẳng giới vì thế không chỉ được thể hiện bằng những chính sách trên giấy mà cần bắt đầu từ nhận thức và hành động trong mỗi gia đình. Khi phụ nữ Khmer được biết, được nghe và hiểu về quyền của mình; khi cha mẹ, thanh thiếu niên và cộng đồng cùng nhận thức đúng về hôn nhân, học tập và tương lai của trẻ em gái, những rào cản đối với bình đẳng giới sẽ từng bước được tháo gỡ.
Đó cũng là nền tảng để xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững trong đồng bào dân tộc Khmer ở An Giang.
