Sắc màu 54

Lạc giữa Dinh thự trăm năm của “Vua Mèo” trên Cao nguyên đá

Vũ Mừng • 18/05/2026 11:57

Ẩn mình giữa thung lũng Sà Phìn, xã Sà Phìn, tỉnh Tuyên Quang, Dinh thự của Vua Mèo từng được ví như “vương phủ” quyền lực bậc nhất trên Cao nguyên đá.

Dinh thự vua Mèo — Dinh thự Vua Mèo được công nhận Di tích Quốc gia với tên gọi “Khu di tích văn hóa nghệ thuật lịch sử Nhà Vương” năm 1993, trở thành điểm thu hút du khách trong và ngoài nước khi ghé thăm Cao nguyên đá.

Vu Mung DTPT — Cổng đá kiên cố mở ra không gian từng được ví như một “pháo đài” trên Cao nguyên đá Đồng Văn. Dinh thự không chỉ là nơi ở của dòng họ Vương, mà còn được thiết kế với tư duy phòng thủ chặt chẽ trước những biến động vùng biên viễn đầu thế kỷ XX.

Những chi tiết chạm nổi hình linh vật trên cổng ra vào Dinh thự họ Vương vẫn khá nguyên vẹn sau hơn 1 thế kỷ. Họa tiết rồng, kỳ lân cùng mây cuốn không chỉ tạo vẻ uy nghi cho phủ đệ, mà còn mang ý nghĩa trấn giữ, bảo hộ cho gia tộc.

Từ hệ thống vì kèo đến các lớp mái chồng diêm, Dinh thự họ Vương gây ấn tượng bởi những hoa văn chạm gỗ dày đặc và cầu kỳ. Mỗi chi tiết đều được tạo tác thủ công, phản ánh sự giao thoa kiến trúc Mông - Hoa.

Vu Mung DTPT_1 — Dinh thự Vua Mèo gồm 4 nhà ngang, 6 nhà dọc cao 2 tầng với 64 buồng được chia thành tiền dinh, trung dinh và hậu dinh, gắn kết với nhau và tạo một khoảng sân ở giữa. Công trình được xây dựng mô phỏng theo lối kiến trúc đời Thanh (Trung Quốc), với diện tích 1.120 m2, nguyên liệu là đá xanh, gỗ thông và ngói đất nung.

Vu Mung DTPT_114 — Bức hoành phi “Biên chính khả phong” được vua Khải Định ban tặng cho ông Vương Chính Đức vào năm 1923 (tức năm Khải Định thứ 8), hiện vẫn được lưu giữ tại Dinh thự họ Vương. Bốn chữ Hán mang ý nghĩa ca ngợi công lao cai quản, giữ yên vùng biên cương, đồng thời thể hiện sự ghi nhận của triều đình phong kiến đối với vai trò và ảnh hưởng của dòng họ Vương ở vùng núi phía Bắc.

Quần thể Dinh thự họ Vương được bố trí theo kết cấu khép kín, gồm nhiều dãy nhà liên hoàn.

Chân cột nhà và cầu thang dẫn lên tầng trên.

Vu Mung DTPT_120 — Chân cột nhà bằng đá phỏng theo hình quả anh túc, mỗi chân cột được đánh bóng bằng 900 đồng bạc trắng Đông Dương, tương đương với gần 1 tỉ đồng ngày nay.

Khu vực hậu dinh - nơi ở và làm việc của ông Vương Chính Đức - được xây dựng kiên cố nhất trong tổng thể Dinh thự họ Vương. Các lối liên thông với lô cốt, không gian tích trữ lương thực, chuồng gia súc và bể chứa nước lớn cho thấy, công trình từng được tính toán để có thể cố thủ dài ngày giữa điều kiện khắc nghiệt.

Vu Mung DTPT_2 — Không gian họp bàn của ông Vương Chính Đức (thường được gọi là “Vua Mèo”) hiện vẫn lưu giữ bộ quan phục do triều đình phong kiến ban tặng. Đây từng là nơi tiếp khách, bàn việc và xử lý những công việc quan trọng của dòng họ Vương.

Vu Mung DTPT_12 — Dinh thự Vua Mèo nhìn từ trên cao.

Hai lô cốt đá trong Dinh thự họ Vương được bố trí ở các góc khuôn viên nhằm phục vụ canh gác và phòng thủ. Đây là một trong những chi tiết kiến trúc cho thấy công trình không chỉ là nơi ở mà còn mang dáng dấp của một “pháo đài”.

c c — Những góc nhỏ phủ màu thời gian trong Dinh thự họ Vương mang đến cảm giác trầm mặc, bình yên. Giữa mái ngói âm dương, hiên gỗ cũ và khoảng sân đá rêu phong, du khách dễ dàng tìm thấy những khoảnh khắc thư thái giữa Cao nguyên đá.

“
Dinh thự Vua Mèo còn được gọi là Dinh thự họ Vương là nơi gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của 2 cha con Vua Mèo: Vương Chính Đức và Vương Chí Sình (hay Vương Chí Thành).
Ông Vương Chính Đức (1886 - 1962) là người đứng đầu chế độ thổ ty phong kiến miền núi của dân tộc Mông nên còn được gọi là Vua Mèo. Còn con trai ông là Vương Chí Sình đã đi theo con đường cách mạng và được bầu làm đại biểu Quốc hội 2 nhiệm kỳ.
Dinh thự Vua Mèo bắt đầu được xây dựng vào năm 1898 và chính thức hoàn thành vào năm 1907 với kinh phí lên đến 15 vạn đồng bạc trắng Đông Dương (khoảng 150 tỉ theo mệnh giá hiện nay).
Công trình này được thiết kế và xây dựng bởi những người thợ đến từ Trung Quốc kết hợp với đồng bào dân tộc Mông, đã tạo ra một công trình đặc sắc rộng hơn 1.200m2 trên tổng diện tích khu đất khoảng 3.000m2.

Lạc giữa Dinh thự trăm năm của “Vua Mèo” trên Cao nguyên đá

Dinh thự Vua Mèo

Dinh thự họ Vương

Cao nguyên đá

Vương Chính Đức

Sà Phìn

Tuyên Quang

Nổi bật

Xem thêm

Đọc nhiều