Làng miến dong Cẩm Thạch vào vụ sản xuất lớn

Nâng cao thu nhập từ nghề miến truyền thống

Trên con đường dẫn vào các thôn làm miến dong ở xã Cẩm Thạch, màu trắng ngà của miến dong được phủ kín dàn phên phơi miến lẫn trong tiếng máy nghiền. Những ngày qua, tiếng khuấy bột từ sáng sớm đến tối khuya, kịp cho mùa sản xuất nhộn nhịp nhất trong năm của làng nghề.

Để kịp đơn hàng Tết, nhiều hộ làm miến phải thức dậy từ 3 - 4 giờ sáng, làm liên tục đến khi trời tối mịt mới nghỉ. Đây cũng là vụ mang lại nguồn thu nhập lớn nhất trong năm. Theo ước tính của địa phương, riêng vụ Tết năm nay, các cơ sở sản xuất miến dong ở Cẩm Thạch sẽ đưa ra thị trường khoảng 400 - 500 tấn miến dong.

Nghề làm miến dong ở Cẩm Thạch đã hình thành gần 50 năm. Trước đây, các công đoạn đều làm thủ công nên năng suất thấp, thu nhập bấp bênh. Những năm gần đây, nhờ từng bước cơ giới hóa, nghề miến dong dần khởi sắc, trở thành sinh kế ổn định của nhiều hộ dân.

Bước ngoặt quan trọng đến từ năm 2018, khi Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hóa, hỗ trợ thành lập các tổ hợp tác trồng và chế biến dong riềng do phụ nữ làm chủ tại các xã Cẩm Bình, Cẩm Liên (nay là xã Cẩm Thạch). Nhiều giống dong riềng mới được đưa vào trồng thử nghiệm theo quy trình VietGAP.

Sau một năm, năng suất dong riềng đạt khoảng 65 tấn/ha; mỗi tấn củ tươi cho trên 70kg miến, cao hơn giống dong riềng truyền thống. Bình quân mỗi ha dong riềng mang lại giá trị khoảng 100 triệu đồng, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động địa phương.

Để nâng cao giá trị sản phẩm và bảo đảm vệ sinh môi trường, năm 2019, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hóa, tiếp tục đầu tư hai dây chuyền chế biến dong riềng tự động cho các tổ hợp tác, nay là Hợp tác xã miến dong Đồi Ao và Hợp tác xã miến dong Thuận Tâm. Hiện, cả hai sản phẩm đều được công nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh.

 Tết đủ đầy

Tại Hợp tác xã dịch vụ và sản xuất miến dong Đồi Ao, việc sản xuất, chế biến miến dong diễn ra quanh năm, nhưng nhộn nhịp nhất vẫn là những tháng cận Tết. Anh Phạm Tú Anh, thành viên Hợp tác xã cho biết: Đơn vị hiện có 5 thành viên, canh tác khoảng 10ha dong riềng, toàn bộ phục vụ chế biến miến dong.

“Miến dong của địa phương được tiêu thụ khắp cả nước và xuất khẩu sang Nga, Pakistan; dịp Tết luôn là cao điểm”. Vào mùa vụ, Hợp tác xã còn thuê thêm lao động thời vụ với mức lương 5 - 6 triệu đồng/người/tháng", anh Phạm Tú Anh chia sẻ.

Theo những người làm nghề, sản xuất, chế biến miến dong đòi hỏi sự tỉ mỉ ở từng công đoạn. Từ sơ chế củ dong, lọc bột nhiều lần đến tráng bánh, phơi, cắt sợi… trong đó, yếu tố thời tiết, đặc biệt là nắng, quyết định chất lượng sản phẩm. “Thiếu nắng, miến dễ ẩm, chua, không đạt yêu cầu thành phẩm”, một thợ làm miến lâu năm cho biết.

Tại gia đình chị Phạm Phương Triển, xã Cẩm Thạch, những ngày qua, các nhân công làm không kịp đơn hàng. “Vụ Tết này, gia đình dự kiến sản xuất khoảng 1,5 tấn miến, thu nhập cả năm khoảng 150 triệu đồng”, chị Triển cho hay. 

Tương tự, gia điình bà Phạm Thị Xuyến, ở thôn Tô cho biết, gia đình bà làm được khoảng 2 tấn miến khô vụ Tết, thu nhập ước đạt 200 triệu đồng; sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó.

Theo thông tin từ UBND xã Cẩm Thạch, toàn xã hiện có khoảng 150 hộ sản xuất miến dong quy mô lớn và hơn 200 hộ làm nhỏ lẻ, tạo việc làm cho khoảng 400 lao động. Sản lượng miến dong hằng năm đạt khoảng 800 tấn, giá bán từ 50.000 - 120.000 đồng/kg. Ngoài vùng nguyên liệu tại chỗ, một phần củ dong và bột còn được nhập từ các tỉnh lân cận để phục vụ sản xuất.

Trong những cơn gió bấc cuối năm, những dàn miến dong trắng ngà vẫn nối dài khắp các thôn xóm Cẩm Thạch, thể hiện nhịp lao động khẩn trương và niềm tin về một mùa Tết no ấm, đủ đầy của người dân làng nghề.