“Mong sao những câu hát then, tiếng đàn tính sẽ tiếp tục được các thế hệ sau gìn giữ”
Say mê hát then, đàn tính từ năm 13 tuổi, bà Lý Thị Hoa, xã Bình Liêu, TP. Quảng Ninh đã dành nhiều năm sưu tầm, truyền dạy những làn điệu truyền thống của đồng bào Tày đến với thế hệ trẻ.
Nặng lòng với câu Then quê hương
Với bà Lý Thị Hoa - Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) hát then, đàn tính xã Bình Liêu (TP. Quảng Ninh), lời then, tiếng đàn tính đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần.
Niềm say mê nghệ thuật truyền thống của người Tày thôi thúc bà Hoa dành nhiều thời gian sưu tầm những làn điệu then cổ và nỗ lực truyền dạy cho thế hệ trẻ.
Theo bà Lý Thị Hoa, điệu hát then gắn bó với đời sống tinh thần và gửi gắm những ước vọng về cuộc sống bình an, mùa màng tốt tươi. Đặc biệt, năm 2019, di sản Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã tạo động lực để đồng bào Tày quan tâm hơn đến việc gìn giữ di sản.

Không chỉ duy trì thực hành hát then, đàn tính, bà Hoa còn cùng các thành viên CLB sưu tầm, gìn giữ những bài then cổ của người Tày địa phương. Trong đó, có then cầu phúc, cầu mùa, các điệu múa then cổ, múa chầu then.
Bà Hoa đặc biệt quan tâm đến việc truyền dạy cho thanh thiếu nhi, giúp các em không chỉ biết hát, chơi đàn mà còn hiểu thêm về những giá trị văn hóa của dân tộc mình.
“Tôi chỉ mong ngày càng có nhiều người biết đến và yêu thích hát then, đàn tính, nhất là các bạn trẻ. Thấy các cháu chịu khó học hát, học đàn, tôi vui lắm. Mong sao những câu then, tiếng đàn tính của ông bà để lại sẽ tiếp tục được các thế hệ sau gìn giữ, không bị mai một”, bà Hoa trải lòng.
Nối dài những câu then, đàn tính qua các thế hệ
Một trong những dấu ấn rõ nét trong hành trình bảo tồn văn hóa của bà Lý Thị Hoa là sự phát triển củCLB hát then, đàn tính tại địa phương.
Thành lập năm 2018 với 54 thành viên, CLB Hát then - Đàn tính xã Bình Liêu đến nay đã phát triển lên trên 200 thành viên.
Những buổi sinh hoạt cuối tuần tại nhà văn hóa trở thành dịp để các thế hệ gặp gỡ, cùng luyện hát, chơi đàn. Người có kinh nghiệm hướng dẫn người mới học, góp phần đưa những làn điệu truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.
Bên cạnh duy trì sinh hoạt CLB, bà Hoa còn tích cực tham gia các chương trình biểu diễn, hội diễn, liên hoan và giao lưu văn hóa.
Với bà, mỗi dịp như vậy không chỉ là cơ hội giới thiệu nét đẹp hát then, đàn tính của đồng bào Tày Bình Liêu đến đông đảo công chúng, du khách mà còn là niềm tự hào khi được mang tiếng hát quê hương đến với nhiều người hơn.

Theo ông Hoàng Huy Trọng - Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Bình Liêu, địa phương chú trọng nâng cao hiệu quả hoạt động của các câu lạc bộ văn nghệ dân gian, trong đó có hát then, đàn tính của đồng bào Tày.
Việc duy trì các hoạt động này góp phần tạo môi trường để người dân thực hành, trao truyền và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là một trong những nội dung của Dự án 6, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025. Trong đó, các nghệ nhân, người am hiểu và trực tiếp thực hành văn hóa truyền thống giữ vai trò quan trọng trong trao truyền di sản.
Những nỗ lực của bà Lý Thị Hoa và CLB hát then, đàn tính xã Bình Liêu cho thấy vai trò của cộng đồng trong việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Và cứ thế, những câu then cổ không chỉ được gìn giữ qua ký ức của lớp người đi trước mà đang tiếp tục vang lên trong tiếng hát, tiếng đàn của thế hệ trẻ.
Sự tiếp nối ấy là minh chứng cho sức sống của văn hóa truyền thống khi di sản vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày của cộng đồng.
Tuy nhiên, để việc bảo tồn di sản được bền vững, cùng với tâm huyết của các thành viên, các CLB còn cần điều kiện về kinh phí, địa điểm sinh hoạt và tổ chức truyền dạy.
Theo chia sẻ của bà Lý Thị Hòa, cần có thêm sự quan tâm, hỗ trợ được các cấp chính quyền và ngành chức năng để CLB tiếp tục thu hút người dân, nhất là thế hệ trẻ, tham gia gìn giữ văn hóa truyền thống.
Đối với vùng cao Bình Liêu, hát then, đàn tính trong những chương trình giao lưu, biểu diễn phục vụ du khách không chỉ giới thiệu một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc mà còn mở ra cơ hội để cộng đồng phát huy giá trị di sản ngay trên quê hương mình.
Với bà Lý Thị Hoa, niềm vui sau nhiều năm gắn bó với hát then, đàn tính không chỉ là được tiếp tục niềm đam mê của mình mà còn là chứng kiến ngày càng nhiều người trẻ tìm đến với nghệ thuật truyền thống.
Những buổi sinh hoạt, truyền dạy của bà cùng các thành viên CLB đang góp phần giữ tiếng đàn tính, lời then tiếp tục ngân vang trên quê hương Bình Liêu.



