Một năm "đưa chính quyền" đến gần đồng bào DTTS và miền núi: Đánh giá phải từ trải nghiệm của người dân (Bài 3)
Sau 1 năm vận hành, chính quyền địa phương 2 cấp ở vùng DTTS và miền núi cho thấy, bài toán nguồn nhân lực, đặc biệt là năng lực thực thi và cơ chế phân quyền vẫn cần tiếp tục tháo gỡ, điều chỉnh trong giai đoạn tới.
LTS: Sau 1 năm vận hành, bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp đã mang lại nhiều chuyển biến tích cực, giảm đầu mối trung gian, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của chính quyền địa phương, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng phục vụ người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở các xã vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Báo VietNamNet trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc loạt bài 3 kỳ: "Một năm "đưa chính quyền" đến gần đồng bào DTTS và miền núi", nhằm đánh giá những kết quả đạt được, những vướng mắc trong quá trình triển khai thực tiễn ở cơ sở và những giải pháp của các địa phương để bộ máy hoạt động ổn định, thông suốt, xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, vì dân.
Rà soát, bố trí cán bộ phù hợp với vị trí việc làm
Trước những khó khăn phát sinh, các địa phương đang nỗ lực tiếp cận với nhiều giải pháp, nhằm nâng cao hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Ông Nguyễn Tiến Thành - Chủ tịch UBND xã Nậm Kè, tỉnh Điện Biên, cho biết, địa phương đang tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; rà soát, bố trí cán bộ phù hợp với vị trí việc làm, năng lực và yêu cầu nhiệm vụ.
Địa phương cũng chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn, kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.
Ông Thành kiến nghị các cấp, ngành quan tâm đầu tư hoàn thiện hạ tầng giao thông, viễn thông, trụ sở làm việc, kho lưu trữ hồ sơ và trang thiết bị phục vụ công tác chuyên môn; bổ sung nguồn lực cho công tác số hóa tài liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý, điều hành.
Còn tại xã Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị, ông Phạm Văn Bắc - Phó Chủ tịch UBND xã Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị cho biết: Xã đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn.
Theo đó, việc rà soát, bố trí nhân sự được thực hiện trên cơ sở vị trí việc làm, năng lực và trình độ chuyên môn. Công tác đào tạo, bồi dưỡng được chú trọng, nhất là kỹ năng quản lý, ứng dụng công nghệ số và kỹ năng phục vụ người dân.
Hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền
Tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, ông Thái Đại Ngọc - Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, nhấn mạnh: "Tinh gọn bộ máy không phải là mục tiêu cuối cùng; mục tiêu cao nhất là nâng chất lượng phục vụ Nhân dân và hiệu quả quản trị địa phương. Hiệu quả vận hành của mô hình mới, phải được đo bằng sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp và kết quả công việc thực chất".
"Các đồng chí cấp ủy viên, lãnh đạo các sở, ngành, địa phương phải sâu sát địa bàn, nắm chắc tình hình, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, vùng còn khó khăn về nhân lực, hạ tầng và chuyển đổi số. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải kịp thời tổng hợp, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết; không để khó khăn kéo dài, tích tụ thành điểm nghẽn trong vận hành bộ máy".
Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc
Theo đó, Bí thư Tỉnh ủy đề nghị các cấp, các ngành của tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, ủy quyền gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình; không để tình trạng phân cấp nhưng không dám quyết; giao nhiệm vụ nhưng né tránh trách nhiệm; có quy trình nhưng xử lý chậm trễ.
Từ thực tiễn sau một năm vận hành, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk cho rằng, mô hình chính quyền hai cấp không đơn thuần là tinh gọn bộ máy, mà là cuộc cải cách về phương thức quản trị.
Quyết tâm từ các địa phương
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, để phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn tới, tỉnh Lào Cai đề nghị, ngoài việc giao biên chế cán bộ, công chức, số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030, thì Trung ương quan tâm chỉ đạo thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng, nhất là đối với các tỉnh miền núi.
"Phải phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh cho cấp xã gắn với phân bổ nguồn lực phù hợp, tuyệt đối không cào bằng. Xác định đây là cải cách về phương thức quản trị chứ không chỉ là câu chuyện sắp xếp tổ chức. Thực hiện nghiêm quy tắc giao quyền tới đâu thì phải đảm bảo nguồn lực tới đó, phân cấp tới đâu thì kiểm soát chặt chẽ tới đó. Phải bảo đảm cấp tỉnh mạnh về chiến lược và cấp xã phải mạnh về thực thi".
Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết
Sớm hoàn thiện các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của bộ, ngành; hoàn thiện đầy đủ quy trình nghiệp vụ, luồng xử lý hồ sơ, bảo đảm việc tiếp nhận, luân chuyển, xử lý và trả kết quả được thực hiện trọn vẹn trên hệ thống. Thống nhất, đồng bộ quy trình nộp hồ sơ trực tuyến với Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hạn chế tình trạng mỗi Bộ triển khai một quy trình riêng.
Tại Điện Biên, sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Điện Biên Lê Thành Đô cũng đã yêu cầu, các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục xác định nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã, là nhiệm vụ chiến lược, quyết định hiệu quả quản trị địa phương.
“Tỉnh sẽ đẩy mạnh đào tạo kỹ năng quản trị, chuyển đổi số, cải cách hành chính; xây dựng đội ngũ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; đồng thời, nâng cao chất lượng hoạt động của các trung tâm phục vụ hành chính công, hướng tới nền hành chính hiện đại, minh bạch, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả phục vụ”, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Điện Biên Lê Thành Đô nhấn mạnh.
Thẳng thắn nhận diện bất cập và đề xuất hoàn thiện khung pháp lý thực thi
Có thể thấy, sau 1 năm vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp ở vùng DTTS và miền núi, đã tạo ra sự thay đổi về tư duy quản trị và chất lượng phục vụ người dân. Nhưng từ thực tiễn, vướng mắc trong quá trình thực hiện cũng không ít.
Vì vậy, cần đánh giá về thực trạng, thẳng thắn nhận diện những bất cập về pháp lý, áp lực đối với cán bộ cấp xã và đề xuất hoàn thiện khung pháp lý để tháo gỡ vướng mắc cho mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau một năm vận hành.
Đồng thời, cần phải thường xuyên theo dõi đánh giá quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, không chỉ từ phía bộ máy nhà nước, mà còn đánh giá từ trải nghiệm của người dân, tổ chức, doanh nghiệp.
Qua đó, có những giải pháp trọng tâm, nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đặc biệt ở cấp xã, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
