Bản làng hôm nay

Mùa măng rừng mang về tiền triệu cho đồng bào Cơ Ho ở Lâm Đồng

Hoàng Danh • 30/10/2026 06:22

Sau mùa mưa, đồng bào Cơ Ho ở xã La Dạ (Lâm Đồng) lại vào rừng thu hái, chế biến măng. Từ sản vật quen thuộc, bà con vừa dự trữ thực phẩm, vừa có thêm thu nhập, cải thiện đời sống.

Theo chân người Cơ Ho vào mùa hái măng rừng

Sau mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, những cánh rừng tre, lồ ô ở xã La Dạ, tỉnh Lâm Đồng bước vào mùa măng. Với đồng bào Cơ Ho, đây là thời điểm quen thuộc để vào rừng thu hái sản vật, mang về chế biến thành món ăn dự trữ và bán kiếm thêm thu nhập.

Từ sáng sớm, chị Bờ Rông Thị Xen, ở xóm 3, thôn La Ngà, cùng nhiều phụ nữ trong vùng chuẩn bị gùi, dao vào rừng bẻ măng. Giữa những bụi tre, lồ ô xanh ngút ngàn, từng đọt măng non được lựa chọn cẩn thận, chất đầy trong những chiếc gùi mang về bản.

Theo kinh nghiệm của người dân, măng ngon phải tươi, non, mềm, có vị bùi đặc trưng. Những đọt măng không quá già được lựa kỹ, mang về làm sạch, sơ chế ngay để giữ chất lượng.

Chị Bờ Rông Thị Xen chia sẻ: “Sau khi mang về, chúng tôi nhặt sạch, rửa kỹ, chẻ làm đôi rồi đem luộc trong những nồi lớn. Công đoạn luộc giúp măng chín đều, bớt vị chát và giữ được độ dẻo thơm. Khi măng đã luộc xong, vớt ra, để ráo rồi đem trải đều trên những tấm phên, tấm bạt hoặc nia tre để phơi khô dưới nắng”.

1(2).jpg
Sau khi thu hái từ rừng về, đồng bào Cơ Ho sơ chế, luộc măng và phơi khô dưới nắng

Những ngày nắng đẹp, sân nhà, khoảng hiên hay những tấm phên bên hàng rào lại vàng màu măng phơi. Từng lớp măng được trải đều, dần chuyển sang màu vàng nâu, mang theo hương thơm đặc trưng của núi rừng.

Không sử dụng máy móc hiện đại, người dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và điều kiện thời tiết để chế biến. Trong quá trình phơi, bà con thường xuyên kiểm tra, đảo măng cho khô đều, tránh ẩm mốc và bảo đảm chất lượng khi bảo quản.

Để có một mẻ măng khô, người dân phải trải qua nhiều công đoạn, từ thu hái, bóc vỏ, làm sạch, luộc đến phơi khô. Công việc đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và thường có sự tham gia của nhiều thành viên trong gia đình.

Sau khi phơi, măng được cất giữ để dùng dần. Khi chế biến, bà con ngâm mềm rồi nấu canh, xào, kho hoặc kết hợp với các nguyên liệu khác, tạo nên những món ăn dân dã trong bữa cơm gia đình.

Với người Cơ Ho ở La Dạ, làm măng khô không chỉ là cách dự trữ thực phẩm mà còn là tập quán được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Kinh nghiệm chọn măng, sơ chế và bảo quản được người lớn truyền lại cho con cháu, góp phần duy trì nét riêng trong văn hóa ẩm thực của cộng đồng.

3(1).jpg
Những mẻ măng đã được phơi khô

Măng rừng mang lại thu nhập cho người dân

Không chỉ phục vụ bữa ăn, măng rừng còn là nguồn thu nhập theo mùa của nhiều hộ dân. Những gia đình thu hái được nhiều có thể bán măng tươi cho thương lái hoặc chế biến thành măng khô để nâng cao giá trị sản phẩm.

Ông Nguyễn Văn Tám, Trưởng thôn La Ngà, cho biết măng tươi hiện được thương lái thu mua với giá khoảng 8.000 đồng/kg. Mỗi chuyến vào rừng, một người có thể thu hái tối đa khoảng 50 kg măng tươi.

Để làm ra 1 kg măng khô cần khoảng 11 - 12 kg măng tươi. Trong khi đó, giá bán măng khô dao động khoảng 200.000 đồng/kg, cao hơn đáng kể so với măng tươi tính theo trọng lượng.

Theo ông Tám, mùa măng kéo dài khoảng 1,5 tháng, mang lại thu nhập bình quân 5 - 6 triệu đồng/người. Dù chỉ là nguồn thu theo mùa, khoản tiền này giúp nhiều gia đình trang trải sinh hoạt, nhất là trong thời gian nông nhàn.

4.jpg
Những tấm phên măng tươi sau khi luộc để nguội được bà con chẻ ra phơi khô dưới nắng

Từ sản vật tự nhiên, măng rừng đang trở thành một hướng tạo sinh kế phù hợp với điều kiện vùng cao. Người dân có thể tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, kết hợp kinh nghiệm truyền thống với nhu cầu thị trường để tăng thu nhập.

Tuy nhiên, việc phát triển sinh kế từ măng rừng cũng cần gắn với khai thác hợp lý, bảo vệ nguồn nguyên liệu và tìm kiếm đầu ra ổn định. Đây là những yếu tố quan trọng để nghề thu hái, chế biến măng mang lại hiệu quả lâu dài.

Ông Trần Trung Hải, Chủ tịch UBND xã La Dạ, cho biết toàn xã có 2.538 hộ với 9.814 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 70%. Kinh tế địa phương chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn.

Theo ông Hải, măng rừng là sản vật gắn bó với tập quán sinh hoạt và sinh kế của bà con. Địa phương đang khuyến khích người dân trồng tre lấy măng, đồng thời tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Từ những chiếc gùi măng tươi mang về sau mỗi chuyến đi rừng đến những tấm phên măng khô vàng nắng, đồng bào Cơ Ho ở La Dạ đang tận dụng sản vật quê hương để cải thiện cuộc sống. Việc phát huy kinh nghiệm truyền thống, kết hợp phát triển sản xuất và mở rộng đầu ra được kỳ vọng sẽ tạo thêm sinh kế cho người dân vùng cao.

    Mùa măng rừng mang về tiền triệu cho đồng bào Cơ Ho ở Lâm Đồng
    • Mặc định