Ngôi đền có hệ thống tượng thờ tạo tác từ đất sét hàng trăm năm

Vũ Mừng - 16:28, 06/05/2025

Đền Suối Thầu nằm giữa những thửa ruộng bậc thang uốn lượn thuộc vùng lõi của danh thắng Di tích Quốc gia ruộng bậc thang xã Bản Luốc, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Ấn tượng về ngôi đền có niên đại hàng trăm năm này là, toàn bộ hệ thống tượng thờ đều được tạo tác bằng đất sét rất độc đáo gắn với tín ngưỡng dân gian của đồng bào dân tộc vùng cao.

Căn cứ theo thông tin được khắc trên cây xà nóc của đền Suối Thầu: "Đại Nam quốc, Minh Mệnh tam niên Tuế, thứ Nhâm Ngọ mạnh đông nguyệt, hoàng đạo nhật lập vị..." Dịch nghĩa: Nước Đại Nam, vào năm Nhâm Ngọ, niên hiệu Minh Mệnh thứ 3 (1822), ngày tốt lập nên... Ngôi đền đã được xây dựng vào năm 1822. Trước đây, đền Suối Thầu có tường thưng bằng gỗ, có các hàng chân cột, vì, xà làm bằng gỗ, mái lợp gianh. Do tác động của thời gian, ngôi đền đã bị hư hỏng và sửa chữa nhiều lần. Về sau này, nhân dân trong vùng trùng tu, tôn tạo lại đền trên nền đất cũ, chất liệu chủ yếu bằng đất, gỗ và gạch, gồm có 1 gian với tổng diện tích 33m2, dài 7,5m, rộng 4,4m.

Người dân nơi đây lưu truyền: Vào thời điểm trước khi xây dựng đền, có một nhóm hộ gia đình người Dao áo dài từ thôn Bản Luốc của xã Bản Luốc hiện nay đến thôn Suối Thầu lập nghiệp. Lúc này rừng núi còn hoang vu, cuộc sống người dân gặp nhiều khó khăn… Quan trấn thủ địa phương lúc đó là ông Đặng Minh Đông (còn gọi là Đặng Diễn) đã cho người tìm thầy cúng và thợ để xây dựng cũng như đắp 13 pho tượng thờ các thần linh với ước mong nhân dân sẽ có sức khoẻ, mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt. Cùng với việc dựng đền đắp tượng, ông Đặng Minh Đông còn hướng dẫn các gia đình người Dao khai hoang làm ruộng bậc thang trồng lúa nước và làm nương. Sau khi ông mất, người dân địa phương vô cùng tiếc thương, để ghi nhớ công ơn người dân đã đắp thêm pho tượng ông và lập bát hương đưa vào thờ tại đền. — Người dân nơi đây lưu truyền: Vào thời điểm trước khi xây dựng đền, có một nhóm hộ gia đình người Dao áo dài từ thôn Bản Luốc của xã Bản Luốc hiện nay đến thôn Suối Thầu lập nghiệp. Lúc này rừng núi còn hoang vu, cuộc sống người dân gặp nhiều khó khăn… Quan trấn thủ địa phương lúc đó là ông Đặng Minh Đông (còn gọi là Đặng Diễn) đã cho người tìm thầy cúng và thợ để xây dựng cũng như đắp 13 pho tượng thờ các thần linh với ước mong Nhân dân sẽ có sức khoẻ, mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt. Cùng với việc dựng đền đắp tượng, ông Đặng Minh Đông còn hướng dẫn các gia đình người Dao khai hoang làm ruộng bậc thang trồng lúa nước và làm nương. Sau khi ông mất, người dân địa phương vô cùng tiếc thương, để ghi nhớ công ơn người dân đã đắp thêm pho tượng ông và lập bát hương đưa vào thờ tại đền.

Hồ sơ di tích của ngồi đền nêu rõ: Tượng Ngọc Hoàng (Nhùi Vương – tiếng dân tộc Dao), đầu đội mũ bình thiên, mắt mở to, sống mũi thẳng, miệng tươi cười, mặt đỏ, mặc áo hoàng bào màu vàng, hai tay để trong lòng bụng đỡ gương thần soi thế gian. Tượng trong tư thế ngồi trên ngai vàng, cao 1m. — Hồ sơ di tích của ngôi đền nêu rõ: Tượng Ngọc Hoàng (Nhùi Vương – tiếng dân tộc Dao), đầu đội mũ bình thiên, mắt mở to, sống mũi thẳng, miệng tươi cười, mặt đỏ, mặc áo hoàng bào màu vàng, hai tay để trong lòng bụng đỡ gương thần soi thế gian. Tượng trong tư thế ngồi trên ngai vàng, cao 1m.

Bức tượng Diêm Vương, đầu đội mũ, lông mày rậm, mắt mở to, sống mũi thẳng, khuôn mặt hồng, áo màu đỏ, xanh và đen, tay phải để úp trên đầu gối, tay trái để ngửa trên đầu gối. Tượng trong tư thế ngồi, cao 95cm.

Tượng Ngọc Nữ (đứng bên phải cạnh Ngọc Hoàng), tóc búi tó hai bên, mắt mở to, miệng tươi cười, mặc áo màu xanh, 2 tay dâng tấu sớ trước ngực. Tượng trong tư thế đứng, cao 30cm. Tượng Kim Đồng (đứng bên trái cạnh Diêm Vương), mắt mở to, miệng tươi cười, sống mũi thẳng, mặc áo màu đỏ, xanh, hai tay dâng tấu sớ trước ngực. Tượng trong tư thế đứng, cao 30cm.

Tượng Quan Thế Âm, đầu đội bảo quan, mặt trái soan, mắt mở to, sống mũi thẳng, miệng hé mở, tay phải đặt trên đầu gối, tay trái cầm lọ cam lồ trước bụng, chân trái khoanh tròn, chân phải để chống. Tượng cao 70cm, toạ trên ban thờ (cao 30cm, dài 70cm, rộng 55cm), phía trước của ban thờ được gắn ngói mũi hài tạo thành cánh sen màu đỏ. Phần phía dưới bệ thờ có tượng Thiện Tài Đồng Tử, cắt tóc ngắn, mắt mở to, sống mũi thẳng, miệng tươi cười, hai tay chắp trước ngực. Tượng trong tư thế đứng, cao 35cm và tượng Thiện Tài Long Nữ, tóc để dài chấm vai, mắt mở to, sống mũi thẳng, miệng hé mở, hai tay chắp trước bụng, mặc áo màu xanh, quần đỏ. Tượng trong tư thế đứng, cao 40cm.

Tượng thần Sấm Sét (Lôi Thần), có khuôn mặt đen dữ tợn, đầu đội mũ, mắt mở trắng, mũi to, miệng như đang quát tháo, mặc quần áo xanh, cổ áo và đai lưng màu đỏ, tay phải cầm 1 cây huyền trượng giơ ngang vai, tay trái cầm 1 lệnh bài từa tựa thánh giá ngang bụng. Tượng trong tư thế cưỡi mây, cao 81cm. Hai tượng hầu cận Lôi Thần đứng 2 bên cao 65cm. Tượng bên trái đầu đội mũ, mắt mở to, miệng hé mở, mặc quần áo xanh, cổ áo và viền ống tay màu vàng đỏ, tay phải cầm cây truỳ, tay trái đặt ngang bụng; tượng bên phải đầu đội mũ, mắt mở to, mặt trái xoan, sống mãi thẳng, mặc áo đỏ, cổ áo viên xanh, quần màu đen đỏ, 2 tay chắp trước ngực.

Phía ngoài của ban thờ Lôi thần là tượng thần Thổ Địa và ông Đặng Minh Đông. Trong đó, tượng thần Thổ Địa toạ trên bệ, đầu đội mũ, mắt nhìn xuống, miệng tươi cười, mặc áo màu xanh, cổ áo và ống tay áo được viền màu vàng, xanh, đen, quần màu vàng, tay trái đặt úp trên gối, tay phải cầm đính bạc để ngửa trên gối.

Đối diện với ban thờ Thổ Địa, ông Đặng Minh Đông là ban thờ Quan Âm và Mẫu. Phía ngoài là tượng Quan Âm ngồi trên lưng hổ, đội bảo quan, mắt mở to, mặt trái xoan, tai vểnh về phía trước, sống mũi thẳng, tay trái để áp vào lòng bụng, tay phải đặt úp lên gối phải, mặc thiên y màu xanh, đỏ, vàng, diên mạo rất đoan nghiêm. Toạ bên cạnh tượng Quán Âm là tượng Mẫu trong tư thế ngồi, mắt hơi nhìn xuống, tai to hơi vểnh về phía trước, ngực để trần, áo và quần màu xanh, 2 tay bế đứa trẻ đang cho bú, có một đứa trẻ ôm chân phải.

Cộng đồng người Dao ở khu vực Bản Luốc, huyện Hoàng Su Phì luôn coi ông Đặng Minh Đông là vị thần - có vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của họ để bảo vệ mùa màng và cuộc sống yên lành của dân bản trong vùng, tương tự như Thành Hoàng làng ở vùng đồng bằng Bắc bộ. Hàng năm đến ngày 15 tháng 7 âm lịch, nhân dân các thôn thuộc xã Bản Luốc mang lễ vật đến cúng tại đền. Mỗi hộ gia đình đại diện chủ hộ đến lễ, khi đi mang theo 1 con gà hoặc 1 miếng thịt lợn, 1 chai rượu, 1 nắm cơm, vàng hương. Lễ cúng kết thúc, họ tổ chức ăn uống ngay tại đền. Đây cũng là hoạt động mang đậm ý nghĩa nhân văn của cộng đồng người dân tộc Dao xã Bản Luốc huyện Hoàng Su Phì.

Năm 2013 đền Suối Thầu xã Bản Luốc đã được tỉnh Hà Giang công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh theo quyết định số 1198/QĐ - UBND ngày 20/6/2013 của UBND tỉnh Hà Giang.

Phòng Văn hóa thông tin huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang đánh giá: Đền thờ Suối Thầu có hơn mười tượng thờ các vị thần và thành hoàng, trong đó có nhiều tượng rất ấn tượng mang giá trị khảo cứu văn hóa lịch sử.

Hồ Thầu yên ả ...

Ý kiến độc giả

Gửi ý kiến độc giả

Họ và tên

Địa chỉ email

Nội dung

Mã bảo mật

Nhập lại Gửi bình luận

Đại đức Thích Khai Từ gieo mầm Phật pháp nơi đầu sóng

Trên đỉnh đồi cao giữa biển trời Cô Tô, chùa Trúc Lâm không chỉ là điểm tựa tâm linh của quân dân Đặc khu, mà còn là dấu ấn của hành trình gần 10 năm cống hiến lặng thầm của Đại đức Thích Khai Từ - vị tăng sĩ trẻ gieo mầm Phật pháp nơi đầu sóng ngọn gió.

Thanh Hóa: Chấn chỉnh, bảo vệ nguyên gốc Di tích khởi nghĩa Bà Triệu

Tháp Cánh Tiên - Vẻ đẹp ngàn năm giữa miền đất võ

Các nhà thờ rực rỡ mừng đón Giáng sinh

Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương tổng kết công tác thí điểm đào tạo Tiến sĩ Phật học

Nhiệm kỳ Đại hội XIII: Giảm nghèo bền vững, lấy con người làm trung tâm

Nhìn lại 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, công tác giảm nghèo tiếp tục là một trong những thành tựu nổi bật, để lại dấu ấn rõ nét. Các chỉ tiêu giảm nghèo trong những năm qua đều đạt và vượt mục tiêu Quốc hội, Chính phủ giao.

Thủ tướng: Điều chỉnh chính sách nhà ở xã hội, đẩy mạnh nhà cho thuê

Những mái trường được xây dựng ở vùng DTTS là công trình của tình dân tộc, nghĩa đồng bào

Hoa anh đào khoe sắc nơi vùng đất lịch sử Mường Phăng

Tâm tình nón Huế

Sắc màu 54 - Tiêu Dao - Bảo Anh - 16:58, 13/01/2026

Giữa lòng thành phố di sản Huế, chiếc nón lá không chỉ là vật dụng che nắng che mưa, mà đã trở thành biểu tượng đặc trưng của vùng đất cố đô. Nhờ sự gìn giữ và cách tân của người thợ, nón Huế ngày nay là sản phẩm văn hóa được du khách yêu thích, vừa mang giá trị truyền thống, vừa góp phần quảng bá di sản và tạo dấu ấn riêng cho du lịch Huế.

Lai Châu cần bảo đảm các điều kiện để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp thành công

Trang địa phương - Trọng Bảo - 16:58, 13/01/2026

Ngày 13/1, Đoàn công tác Trung ương do Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan làm Trưởng đoàn đã tới kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại tỉnh Lai Châu.

Người khắc họa hồn núi về với thần linh

Sắc màu 54 - Tấn Vịnh - 14:53, 13/01/2026

Hưởng thọ 104 tuổi, Nghệ nhân Y Kông, ở làng Tống Cói, xã Sông Kôn, TP. Đà Nẵng vừa rời cõi tạm để về với thần linh. Nhớ về ông, cộng đồng nhớ về một người con Cơ Tu dành trọn cuộc đời cho cách mạng, cho việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Ông cũng được giới nghiên cứu văn hóa trân trọng ghi nhận là một “cây đại thụ” của dân tộc Cơ Tu.

U23 Việt Nam lập hàng loạt cột mốc lịch sử tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026

Thể thao - Hoàng Minh - 14:31, 13/01/2026

Chiến thắng 1 - 0 trước U23 Saudi Arabia không chỉ giúp U23 Việt Nam giành ngôi nhất bảng A, mà còn đánh dấu một chương mới đầy tự hào trong lịch sử bóng đá trẻ nước nhà, tại đấu trường châu lục.

Cộng đồng giáo dân xứ Thanh nuôi dưỡng tinh thần hiếu học

Giáo dục - Quỳnh Trâm - 11:43, 13/01/2026

Trong nhiều năm qua, phong trào khuyến học, khuyến tài tại các giáo xứ trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã trở thành nét đẹp trong đời sống cộng đồng giáo dân. Từ những phần thưởng nhỏ, suất học bổng nghĩa tình, đến các quỹ tự nguyện động viên... đã và đang góp phần nuôi dưỡng tinh thần hiếu học trong thế hệ trẻ.

Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

“Tuổi trẻ chỉ có một lần trong đời - sống và cống hiến như thế nào cho xứng đáng, không phí hoài tuổi trẻ”. Đây là vấn đề mà các bạn trẻ DTTS tại miền núi phía Tây tỉnh Gia Lai đang trăn trở, lựa chọn và quyết định.

Hẹn nhau tại "Tết Mông Xuống Phố - Xyoo Tshiab Nram Nroog 2026"

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Những người lính gieo mầm xanh, xây dựng vùng biên giới vững mạnh

Cầu nối ý Đảng - lòng dân dưới chân Hoàng Liên

Agribank làm đầu mối thu xếp khoản tín dụng 25.453 tỷ đồng cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Kinh tế - P.V - 10:14, 13/01/2026

Ngày 12/01/2026, tại Hà Nội, Agribank cùng các ngân hàng thương mại MB, BIDV, MBV và Công ty Cổ phần đường cao tốc Vành đai 4 Hà Nội chính thức ký kết Hợp đồng tín dụng tài trợ vốn đối với Dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đảm bảo đủ nguồn vốn triển khai dự án trọng điểm quốc gia.

Tình quân dân nơi biên giới Quảng Trị

Xã hội - Phạm Tiến - 10:00, 13/01/2026

Vào mỗi thứ Bảy hằng tuần, các cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị lại khoác ba lô về bản. Các anh mang theo cuốc xẻng, tấm tôn hay bao xi măng để giúp đồng bào các DTTS vùng biên dựng lại những căn nhà mới, xây dựng các mô hình sinh kế.

Báo chí quốc tế thán phục chiến thắng lịch sử của U23 Việt Nam trước U23 Saudi Arabia

Thể thao - Hoàng Quý - 09:45, 13/01/2026

Chiến thắng 1 - 0 đầy bản lĩnh của U23 Việt Nam trước U23 Saudi Arabia tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026 không chỉ gây tiếng vang lớn trong nước, mà còn tạo ấn tượng mạnh mẽ với truyền thông quốc tế. Nhiều hãng thông tấn, tờ báo lớn của châu Á và thế giới đã dành những lời khen ngợi đặc biệt cho màn trình diễn quả cảm, kỷ luật và hiệu quả của thầy trò HLV Kim Sang Sik.

Trao hơn 2.200 bộ áo đồng phục cho học sinh vùng khó Thanh Hóa

Xã hội - Quỳnh Trâm - 09:40, 13/01/2026

Ngày 12/1/2026, tại Thanh Hóa, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa phối hợp với Ban điều hành Trường Sơn 18 - Binh đoàn 12 (Bộ Quốc phòng) trao tặng áo đồng phục cho học sinh vùng khó khăn.

U23 Việt Nam 1 - 0 U23 Saudi Arabia: Siêu phẩm của Đình Bắc khiến đội chủ nhà cay đắng rời giải

Thể thao - Hoàng Minh - 09:40, 13/01/2026

Chiến thắng 1 - 0 trước U23 Saudi Arabia ở lượt trận cuối bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026 không chỉ đưa U23 Việt Nam vào tứ kết với ngôi nhất bảng, mà còn được xem là một trong những trận đấu bản lĩnh và kịch tính nhất của bóng đá trẻ Việt Nam tại đấu trường châu lục.

Xem thêm