Đền Cửa Lục nằm trên địa bàn phường Bãi Cháy (Quảng Ninh)Dấu ấn linh thiêng nơi cửa biển
Đền Cửa Lục còn gọi là đền Bãi Cháy, thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, vị Anh hùng dân tộc gắn với hào khí Đông A. Từ lâu, nơi đây được người dân truyền tụng là chốn linh thiêng bậc nhất vùng Bãi Cháy xưa.
Ngôi đền có từ lâu đời, được xây dựng quy mô vào thế kỷ XIX. Theo các bậc cao niên, đền còn có tên gọi là đền Đông, bởi quay mặt về phía Đông, hướng sang Hòn Gai. Đền tọa lạc trên sườn đồi nhô ra vịnh Cửa Lục, vị trí như “án ngữ” cửa biển và từng là bến đò quan trọng nối hai bờ Bãi Cháy - Hòn Gai.
Không chỉ giữ vị trí chiến lược nơi cửa biển, đền Cửa Lục còn gắn với nhiều câu chuyện dân gian về sự linh thiêng. Người dân truyền nhau rằng, từng có cá heo xuất hiện quanh chân đền, khiến nơi đây chưa bao giờ vắng khói hương.
Hoạt động tín ngưỡng dân gian tại đền Cửa LụcTheo ký ức của cụ Vũ Văn Bình, 87 tuổi, ngụ phường Bãi Cháy, ngôi đền ngày xưa có kiến trúc chữ Đinh với 5 gian tiền đường, 3 gian hậu cung, mái ngói mũi hài, 4 góc đao cong.
“Ngày trước, mỗi lần ra bến đò là nhìn thấy đền, ai đi xa cũng đều ghé thắp nén hương. Đền không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là chỗ dựa tinh thần của người dân vùng biển”, cụ Bình nhớ lại.
Năm 1972, đền bị bom Mỹ phá hoại, hư hỏng nhiều hạng mục. Dẫu vậy, người dân vẫn gìn giữ di vật, duy trì hương khói, đồng thời nuôi dưỡng khát vọng phục dựng một biểu tượng văn hóa đã đi sâu vào đời sống tinh thần.
Tu bổ di tích, mở hướng du lịch bền vững
Năm 2016, đền Cửa Lục được phục dựng bằng nguồn xã hội hóa, với sự chung tay của doanh nghiệp và người dân. Công trình mới được xây dựng gần vị trí cũ, sử dụng vật liệu bền vững, nổi bật với kết cấu gỗ lim, nội thất được chạm khắc tinh xảo.
Đền Cửa Lục được phục dựng bằng nguồn xã hội hóa, với sự chung tay của doanh nghiệp và người dânSau bước phục dựng ban đầu, công tác tôn tạo tiếp tục được đẩy mạnh. Năm 2025, dự án “Tu bổ, tôn tạo đền Cửa Lục” được UBND tỉnh Quảng Ninh phê duyệt với tổng kinh phí khoảng 50 tỷ đồng, từ nguồn xã hội hóa.
Theo ông Đinh Văn Lợi, thủ nhang đền Cửa Lục, khu đền được quy hoạch trên diện tích hơn 1.100 m2, gồm hai cấp không gian: Khu phụ trợ phía dưới và khu tâm linh chính phía trên với các hạng mục như đền thờ Trần Hưng Đạo, đền Mẫu, Tam quan, động Sơn Thần, động Sơn Trang…
Điểm đáng chú ý là tư duy “tôn tạo nguyên gốc - phát triển hài hòa”. Các hạng mục được bố trí theo địa hình tự nhiên, hạn chế san lấp, giữ nguyên thế đất “tựa sơn hướng thủy”. Vật liệu như đá xanh, gỗ lim, mái ngói cổ được sử dụng đồng bộ, vừa bảo đảm tính bền vững, vừa giữ gìn giá trị thẩm mỹ truyền thống.
Cùng với đó, hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại cũng được đầu tư theo hướng thân thiện môi trường, góp phần tạo nên không gian tĩnh tại, linh thiêng nhưng vẫn bảo đảm tiện nghi cho du khách.
Đền Cửa Lục được thiết kế hài hòa với không gian xung quanhỞ góc nhìn của thế hệ trẻ, anh Lê Minh Hải (du khách đến từ Hà Nội) cho rằng: “Những không gian như đền Cửa Lục rất cần được đầu tư bài bản. Không chỉ để tham quan, mà còn giúp chúng tôi chạm vào lịch sử một cách trực tiếp, thay vì chỉ biết qua sách vở”.
Với lợi thế vị trí hướng ra vịnh Hạ Long, đền Cửa Lục được kỳ vọng trở thành điểm dừng chân quan trọng trong tuyến du lịch văn hóa tâm linh của Quảng Ninh, kết nối với các di tích trong khu vực, hình thành chuỗi trải nghiệm đặc trưng vùng Đông Bắc.
Việc tu bổ, tôn tạo đền Cửa Lục không chỉ là phục dựng một công trình kiến trúc, mà còn là hành động tri ân tiền nhân, gìn giữ ký ức văn hóa và tạo động lực phát triển mới. Trong nhịp sống hiện đại, ngôi đền bên vịnh vẫn ngân vang như lời nhắc về cội nguồn, góp phần làm giàu bản sắc Quảng Ninh.
