Trồng bông, dệt vải - nét đẹp văn hóa của đồng bào La Chí

Vũ Mừng - 15:58, 22/04/2025

Bao đời nay, nghề trồng bông, dệt vải đã trở thành nét đẹp trong đời sống của người La Chí, xã Bản Phùng, tỉnh Hà Giang. Từ những dụng cụ thô sơ, thông qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ La Chí đã tạo ra những sản phẩm dệt với hoa văn phong phú, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa truyền thống.

Xã Bản Phùng nằm cách huyện lỵ Hoàng Su Phì của tỉnh Hà Giang gần 30km. Đây là địa bàn sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc La Chí. Hiện nay toàn xã có hơn 500 hộ với gần 3.000 nhân khẩu trong đó đồng bào dân tộc La Chí chiếm trên 98% dân số. Xã Bản Phùng không chỉ đẹp bởi thiên nhiên hùng vĩ, những thửa ruộng bậc thang trải dài quanh sườn núi, những ngôi nhà sàn nằm xen lẫn ruộng bậc thang mà còn hấp dẫn du khách bởi những nét văn hóa truyền thống độc đáo được cộng đồng ở đây bảo tồn, gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Người La Chí là một trong những dân tộc có truyền thống tự làm trang phục từ khâu trồng bông, dệt vải cho đến may, thêu. Trang phục của người La Chí giản dị, nhưng mang bên trong đó cả một kho tàng văn hóa, tri thức dân gian. — Người La Chí là một trong những dân tộc có truyền thống tự làm trang phục từ khâu trồng bông, dệt vải cho đến may, thêu. Trang phục của người La Chí giản dị, nhưng ẩn chứa nền văn hóa, tri thức dân gian

Từ tháng 1, tháng 2, người La Chí đã trồng bông, đến tháng 8, tháng 9 thì bắt đầu vào mùa bật bông dệt vải. Bông khi thu hái vẫn còn chứa hạt, sau khi tách hạt sẽ được bật cho tơi ra, rồi cuộn lại thành từng thỏi nhỏ. — Từ tháng 1, tháng 2, người La Chí đã trồng bông, đến tháng 8, tháng 9 thì bắt đầu vào mùa bật bông dệt vải. Bông khi thu hái vẫn còn chứa hạt, sau khi tách hạt sẽ được bật cho tơi ra, rồi cuộn lại thành từng thỏi nhỏ

Công đoạn kéo sợi là khó nhất và đòi hỏi sự khéo léo, mềm mại của người phụ nữ. Phải dùng xa kéo thật đều và uyển chuyển để làm sao sợi chỉ dài, không đứt đoạn, đều nhau, sau đó cuộn thành từng cuộn sợi, đem đi luộc, phơi rồi mới dệt thành vải. Xa kéo sợi gồm guồng se sợi và quay tơ. — Công đoạn kéo sợi là khó nhất và đòi hỏi sự khéo léo, mềm mại của người phụ nữ. Phải dùng xa kéo thật đều và uyển chuyển để làm sao sợi chỉ dài, không đứt đoạn, đều nhau, sau đó cuộn thành từng cuộn sợi, đem đi luộc, phơi rồi mới dệt thành vải. Xa kéo sợi gồm guồng se sợi và quay tơ

Sợi sau khi se xong quấn thành những guồng nhỏ. — Sợi sau khi se xong quấn thành những guồng nhỏ

Từ những sợi chỉ mỏng manh, người phụ nữ tiếp tục dệt để có được một tấm vải thô ưng ý. Khi dệt vải, chân và tay phải phối hợp nhịp nhàng để không bị rối sợi. — Từ những sợi chỉ mỏng manh, người phụ nữ tiếp tục dệt để có được một tấm vải thô ưng ý. Khi dệt vải, chân và tay phải phối hợp nhịp nhàng để không bị rối sợi

Công đoạn dệt vải chiếm rất nhiều thời gian và đòi hỏi sự khéo léo cao. Những người thạo nghề có thể dệt được khoảng 7 - 8 mét vải mỗi ngày. Hiện nay, vải chưa nhuộm chàm có giá khoảng 80 nghìn đồng/mét, còn loại đã nhuộm chàm được bán với giá 120 nghìn đồng/mét. — Công đoạn dệt vải chiếm rất nhiều thời gian và đòi hỏi sự khéo léo cao. Những người thạo nghề có thể dệt được khoảng 7 - 8 mét vải mỗi ngày. Hiện nay, vải chưa nhuộm chàm có giá khoảng 80 nghìn đồng/mét, còn loại đã nhuộm chàm được bán với giá 120 nghìn đồng/mét

Trang phục người La Chí màu chàm là màu chủ đạo. Để vải lên đúng màu, người phụ nữ phải nhuộm rồi phơi khô ít nhất 5 lần. Người La Chí quan niệm, trang phục làm từ vải bông tự dệt và tự nhuộm màu chàm mới cho thấy được vẻ đẹp và sự khéo léo của người phụ nữ La Chí. — Trang phục người La Chí màu chàm là màu chủ đạo. Để vải lên đúng màu, người phụ nữ phải nhuộm rồi phơi khô ít nhất 5 lần. Người La Chí quan niệm, trang phục làm từ vải bông tự dệt và tự nhuộm màu chàm mới cho thấy được vẻ đẹp và sự khéo léo của người phụ nữ La Chí

Phụ nữ La Chí mặc áo dài tứ thân xẻ giữa, trên yếm và cổ áo được thêu hoa văn tạo nên sự mềm mại trong trang phục của phái nữ, có dây thắt lưng, yếm, đội khăn dài, váy, quấn xà cạp. Họ làm đẹp bằng những trang sức nhỏ như hoa tai, vòng tay và ưa dùng khăn đội đầu dài gần 3 mét. — Phụ nữ La Chí mặc áo dài tứ thân xẻ giữa, trên yếm và cổ áo được thêu hoa văn tạo nên sự mềm mại trong trang phục của phái nữ, có dây thắt lưng, yếm, đội khăn dài, váy, quấn xà cạp. Họ làm đẹp bằng những trang sức nhỏ như hoa tai, vòng tay và ưa dùng khăn đội đầu dài gần 3 mét

Trên các sản phẩm dệt của người La Chí có rất nhiều mẫu hoa văn đẹp, thể hiện sự sáng tạo, tinh tế trên từng đường kim, mũi chỉ, phổ biến nhất là hoa văn thêu chỉ và hoa văn ghép vải. Các mẫu hoa văn hình tam giác, hình chấm tròn, hình quả trám kết hợp với các đường viền. — Trên các sản phẩm dệt của người La Chí có rất nhiều mẫu hoa văn đẹp, thể hiện sự sáng tạo, tinh tế trên từng đường kim, mũi chỉ, phổ biến nhất là hoa văn thêu chỉ và hoa văn ghép vải. Các mẫu hoa văn hình tam giác, hình chấm tròn, hình quả trám kết hợp với các đường viền

Chị Vương Thị Lan - Phó Chủ tịch Hội phụ nữ xã Bản Phùng cho biết để giữ gìn nét văn hóa của dân tộc mình những năm gần đây Hội liên hiệp phụ nữ xã đã phối hợp với các đơn vị trường học mở lớp dệt thổ cẩm dân tộc cho các em học sinh vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa trong tuần, khuyến khích hội viên truyền nghề dệt vải, thêu, cắt, may trang phục cho thế hệ trẻ, hướng tới đưa các sản phẩm thêu may, trang phục truyền thống trở thành hàng hóa, hình thành Câu lạc bộ nghề dệt thổ cẩm... Việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, khích lệ người dân thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, phát triển du lịch, mở ra những cơ hội phát triển mới cho địa phương. — Chị Vương Thị Lan, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Bản Phùng cho biết: Để giữ gìn nét văn hóa của dân tộc mình, những năm gần đây, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã phối hợp với các đơn vị trường học mở lớp dệt thổ cẩm dân tộc cho các em học sinh vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa trong tuần, khuyến khích hội viên truyền nghề dệt vải, thêu, cắt, may trang phục cho thế hệ trẻ, hướng tới đưa các sản phẩm thêu may, trang phục truyền thống trở thành hàng hóa, hình thành Câu lạc bộ nghề dệt thổ cẩm... Việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, khích lệ người dân thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, phát triển du lịch, mở ra những cơ hội phát triển mới cho địa phương

Hồ Thầu yên ả ...

La Chí Bản Phùng Hà Giang Hoàng Su Phì

Ý kiến độc giả

Gửi ý kiến độc giả

Họ và tên

Địa chỉ email

Nội dung

Mã bảo mật

Nhập lại Gửi bình luận

Tháng Ba về, biển Quảng Ngãi vào hội cầu ngư

Hằng năm, vào rằm tháng Hai và tháng Ba âm lịch, cư dân vùng biển Quảng Ngãi lại tưng bừng mở Lễ hội cầu ngư với hát Bả trạo và đua thuyền truyền thống, cầu mong trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang. Năm nay, ngày 11 tháng Hai năm Bính Ngọ, làng chài Tổng Binh xưa - nay thuộc thôn Phước Thiện, xã Vạn Tường lại rộn ràng trong lễ rước thần Nam Hải và hội đua thuyền.

Duyên dáng trang phục truyền thống của người Mường

Vì sao Thôn Tha được gọi là “bảo tàng sống” của người Tày?”

Cách đồng bào Xtiêng "gọi" bình an cho buôn làng

Ngôi miếu 4 mét vuông nhưng “giữ” nguồn cội cho một cộng đồng

Gìn giữ hồn rừng, lan tỏa giá trị văn hóa Cơ Tu

Ngày 5/4, tại xã Hùng Sơn (Đà Nẵng), lễ hội khai năm tạ ơn rừng của đồng bào Cơ Tu diễn ra trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Thủ tướng: Qua 5 năm, con thuyền kinh tế - xã hội của đất nước đã cập bến an toàn

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung tiếp Đại sứ Campuchia Touch Sopharath tại Hà Nội

Người dân Cao Bồ kiếm tiền tỷ nhờ nuôi cá nước lạnh

Từ hỗ trợ sang trao quyền - Lối đi căn cơ cho giảm nghèo bền vững

Công tác Dân tộc - Sỹ Hào - 20:51, 05/04/2026

Tỷ lệ nghèo đa chiều đã giảm xuống mức rất thấp, nhưng “lõi nghèo” vẫn bám chặt ở những địa bàn khó khăn nhất. Thực tiễn đó đặt ra một câu hỏi lớn: Khi nghèo đói không còn là câu chuyện diện rộng, thì giảm nghèo phải được tiếp cận như thế nào để không chỉ “thoát nghèo”, mà còn “không tái nghèo”?

Người Đan Lai đã an cư nhưng chưa lạc nghiệp!

Xã hội - Thanh Nguyễn - 11:51, 05/04/2026

Những mái ấm an cư bền chắc, những hạng mục hạ tầng dân sinh được đầu tư đồng bộ… đang khiến bản làng người Đan Lai sáng hơn giữa thâm sơn Vườn Quốc gia Pù Mát, tỉnh Nghệ An. Nhưng, ẩn sâu phía trong vẫn là những gam màu xám se sắt khi mà tỷ lệ hộ nghèo còn rất cao, người dân còn thiếu tư liệu sản xuất…

Siết chặt kiểm soát khai thác cây Muội hồng

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 11:49, 05/04/2026

Thời gian gần đây, tình trạng khai thác, mua bán, vận chuyển và tiêu thụ trái phép cây Muội hồng từ rừng tự nhiên diễn biến phức tạp, không chỉ gây suy giảm tài nguyên rừng, ảnh hưởng hệ sinh thái mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh, trật tự.

Xe máy điện VinFast lập kỷ lục doanh số chưa từng có

Kinh tế - PV - 11:00, 05/04/2026

Hà Nội, ngày 03/04/2026 - VinFast đã nhận hơn 135.000 đơn đặt hàng, xuất xưởng ra thị trường hơn 93.000 xe máy điện trong tháng 3/2026, đạt mức doanh số tháng cao nhất từ trước đến nay. Mức tăng cao kỷ lục cho thấy làn sóng chuyển đổi xanh đang tiến triển mạnh mẽ, đồng thời khẳng định vị thế vững chắc và tầm ảnh hưởng ngày càng gia tăng của VinFast trên thị trường xe máy Việt Nam.

Chuyển tiền du học – Không lo tỷ giá giải pháp tối ưu chi phí cho phụ huynh và du học sinh từ BAC A BANK

Kinh tế - PV - 09:36, 05/04/2026

Nhằm hỗ trợ Khách hàng có nhu cầu chuyển đổi ngoại tệ đáp ứng nhu cầu học tập ở nước ngoài với tỷ giá ưu đãi, Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) chính thức triển khai chương trình “Chuyển tiền du học - Không lo tỷ giá” từ tháng 4/2026.

Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Trước đây, việc đi lại của đồng bào Xơ Đăng ở thôn Krong Đuân, xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi sinh sống dọc hai bên bờ sông Đăk Pxi gặp rất nhiều khó khăn. Cây cầu treo cũ kỹ, xuống cấp theo thời gian là con đường duy nhất để người dân qua lại. Mỗi khi mùa mưa đến, nước chảy xiết khiến việc di chuyển trở nên vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thời điểm giao thông bị chia cắt hoàn toàn.

Điện về tỏa sáng Tu Thôn

Cây ổi Hoành Bồ đã trở thành cây trồng chủ lực của người dân địa phương

Ấn tượng làng du lịch cộng đồng Gia Rai

Hành trình rèn luyện và trưởng thành

Cấm chơi trét bột, chọi bột, tạt nước trong Tết Chôl Chnăm Thmây ở các chùa Khmer tại Cần Thơ

Tin tức - Tào Đạt - 20:32, 04/04/2026

Hòa thượng Tăng Nô, Hội trưởng Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước TP. Cần Thơ, vừa có thông báo về việc tổ chức đón mừng Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer trên địa bàn.

Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ thi công 6 trường nội trú liên cấp biên giới

Giáo dục - T.Nhân - H.Trường - 20:24, 04/04/2026

Ngày 4/4, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Anh Tuấn chủ trì cuộc họp trực tuyến với các địa phương, đơn vị về tiến độ thi công các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học – THCS tại 6 xã biên giới đất liền.

Lượng khách quốc tế đến Gia Lai trong quý I tăng 72%

Du lịch - T.Nhân-H.Trường - 16:04, 04/04/2026

Theo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh Gia Lai, trong Quý I năm 2026, toàn tỉnh đón hơn 4,2 triệu lượt khách (tăng 3,6% so với kế hoạch đề ra), tăng 14% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế ước đạt 64.900 lượt (tăng 72%) và khách nội địa ước đạt trên 4,1 triệu lượt (tăng 13,7%).

TP. Huế: Đưa văn hóa dân tộc vào danh mục nhóm du lịch cộng đồng đặc trưng

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 15:54, 04/04/2026

UBND TP. Huế đã ban hành Kế hoạch 188/KH-UBND, đặt mục tiêu phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng theo hướng bền vững. Theo kế hoạch, văn hóa dân tộc được xác định là hạt nhân tạo sản phẩm du lịch đặc trưng.

Quy định mới về tuyển dụng nhà giáo và điều kiện miễn thi ngoại ngữ

Giáo dục - Minh Nhật - 14:53, 04/04/2026

Nghị định 93/2026/NĐ-CP quy định việc tuyển dụng nhà giáo phải căn cứ chuẩn nghề nghiệp, thực hiện qua 2 vòng thi hoặc xét tuyển, đồng thời quy định rõ điều kiện miễn thi ngoại ngữ.

Xem thêm