Trồng bông, dệt vải - nét đẹp văn hóa của đồng bào La Chí

Vũ Mừng - 15:58, 22/04/2025

Bao đời nay, nghề trồng bông, dệt vải đã trở thành nét đẹp trong đời sống của người La Chí, xã Bản Phùng, tỉnh Hà Giang. Từ những dụng cụ thô sơ, thông qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ La Chí đã tạo ra những sản phẩm dệt với hoa văn phong phú, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa truyền thống.

Xã Bản Phùng nằm cách huyện lỵ Hoàng Su Phì của tỉnh Hà Giang gần 30km. Đây là địa bàn sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc La Chí. Hiện nay toàn xã có hơn 500 hộ với gần 3.000 nhân khẩu trong đó đồng bào dân tộc La Chí chiếm trên 98% dân số. Xã Bản Phùng không chỉ đẹp bởi thiên nhiên hùng vĩ, những thửa ruộng bậc thang trải dài quanh sườn núi, những ngôi nhà sàn nằm xen lẫn ruộng bậc thang mà còn hấp dẫn du khách bởi những nét văn hóa truyền thống độc đáo được cộng đồng ở đây bảo tồn, gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Người La Chí là một trong những dân tộc có truyền thống tự làm trang phục từ khâu trồng bông, dệt vải cho đến may, thêu. Trang phục của người La Chí giản dị, nhưng mang bên trong đó cả một kho tàng văn hóa, tri thức dân gian. — Người La Chí là một trong những dân tộc có truyền thống tự làm trang phục từ khâu trồng bông, dệt vải cho đến may, thêu. Trang phục của người La Chí giản dị, nhưng ẩn chứa nền văn hóa, tri thức dân gian

Từ tháng 1, tháng 2, người La Chí đã trồng bông, đến tháng 8, tháng 9 thì bắt đầu vào mùa bật bông dệt vải. Bông khi thu hái vẫn còn chứa hạt, sau khi tách hạt sẽ được bật cho tơi ra, rồi cuộn lại thành từng thỏi nhỏ. — Từ tháng 1, tháng 2, người La Chí đã trồng bông, đến tháng 8, tháng 9 thì bắt đầu vào mùa bật bông dệt vải. Bông khi thu hái vẫn còn chứa hạt, sau khi tách hạt sẽ được bật cho tơi ra, rồi cuộn lại thành từng thỏi nhỏ

Công đoạn kéo sợi là khó nhất và đòi hỏi sự khéo léo, mềm mại của người phụ nữ. Phải dùng xa kéo thật đều và uyển chuyển để làm sao sợi chỉ dài, không đứt đoạn, đều nhau, sau đó cuộn thành từng cuộn sợi, đem đi luộc, phơi rồi mới dệt thành vải. Xa kéo sợi gồm guồng se sợi và quay tơ. — Công đoạn kéo sợi là khó nhất và đòi hỏi sự khéo léo, mềm mại của người phụ nữ. Phải dùng xa kéo thật đều và uyển chuyển để làm sao sợi chỉ dài, không đứt đoạn, đều nhau, sau đó cuộn thành từng cuộn sợi, đem đi luộc, phơi rồi mới dệt thành vải. Xa kéo sợi gồm guồng se sợi và quay tơ

Sợi sau khi se xong quấn thành những guồng nhỏ. — Sợi sau khi se xong quấn thành những guồng nhỏ

Từ những sợi chỉ mỏng manh, người phụ nữ tiếp tục dệt để có được một tấm vải thô ưng ý. Khi dệt vải, chân và tay phải phối hợp nhịp nhàng để không bị rối sợi. — Từ những sợi chỉ mỏng manh, người phụ nữ tiếp tục dệt để có được một tấm vải thô ưng ý. Khi dệt vải, chân và tay phải phối hợp nhịp nhàng để không bị rối sợi

Công đoạn dệt vải chiếm rất nhiều thời gian và đòi hỏi sự khéo léo cao. Những người thạo nghề có thể dệt được khoảng 7 - 8 mét vải mỗi ngày. Hiện nay, vải chưa nhuộm chàm có giá khoảng 80 nghìn đồng/mét, còn loại đã nhuộm chàm được bán với giá 120 nghìn đồng/mét. — Công đoạn dệt vải chiếm rất nhiều thời gian và đòi hỏi sự khéo léo cao. Những người thạo nghề có thể dệt được khoảng 7 - 8 mét vải mỗi ngày. Hiện nay, vải chưa nhuộm chàm có giá khoảng 80 nghìn đồng/mét, còn loại đã nhuộm chàm được bán với giá 120 nghìn đồng/mét

Trang phục người La Chí màu chàm là màu chủ đạo. Để vải lên đúng màu, người phụ nữ phải nhuộm rồi phơi khô ít nhất 5 lần. Người La Chí quan niệm, trang phục làm từ vải bông tự dệt và tự nhuộm màu chàm mới cho thấy được vẻ đẹp và sự khéo léo của người phụ nữ La Chí. — Trang phục người La Chí màu chàm là màu chủ đạo. Để vải lên đúng màu, người phụ nữ phải nhuộm rồi phơi khô ít nhất 5 lần. Người La Chí quan niệm, trang phục làm từ vải bông tự dệt và tự nhuộm màu chàm mới cho thấy được vẻ đẹp và sự khéo léo của người phụ nữ La Chí

Phụ nữ La Chí mặc áo dài tứ thân xẻ giữa, trên yếm và cổ áo được thêu hoa văn tạo nên sự mềm mại trong trang phục của phái nữ, có dây thắt lưng, yếm, đội khăn dài, váy, quấn xà cạp. Họ làm đẹp bằng những trang sức nhỏ như hoa tai, vòng tay và ưa dùng khăn đội đầu dài gần 3 mét. — Phụ nữ La Chí mặc áo dài tứ thân xẻ giữa, trên yếm và cổ áo được thêu hoa văn tạo nên sự mềm mại trong trang phục của phái nữ, có dây thắt lưng, yếm, đội khăn dài, váy, quấn xà cạp. Họ làm đẹp bằng những trang sức nhỏ như hoa tai, vòng tay và ưa dùng khăn đội đầu dài gần 3 mét

Trên các sản phẩm dệt của người La Chí có rất nhiều mẫu hoa văn đẹp, thể hiện sự sáng tạo, tinh tế trên từng đường kim, mũi chỉ, phổ biến nhất là hoa văn thêu chỉ và hoa văn ghép vải. Các mẫu hoa văn hình tam giác, hình chấm tròn, hình quả trám kết hợp với các đường viền. — Trên các sản phẩm dệt của người La Chí có rất nhiều mẫu hoa văn đẹp, thể hiện sự sáng tạo, tinh tế trên từng đường kim, mũi chỉ, phổ biến nhất là hoa văn thêu chỉ và hoa văn ghép vải. Các mẫu hoa văn hình tam giác, hình chấm tròn, hình quả trám kết hợp với các đường viền

Chị Vương Thị Lan - Phó Chủ tịch Hội phụ nữ xã Bản Phùng cho biết để giữ gìn nét văn hóa của dân tộc mình những năm gần đây Hội liên hiệp phụ nữ xã đã phối hợp với các đơn vị trường học mở lớp dệt thổ cẩm dân tộc cho các em học sinh vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa trong tuần, khuyến khích hội viên truyền nghề dệt vải, thêu, cắt, may trang phục cho thế hệ trẻ, hướng tới đưa các sản phẩm thêu may, trang phục truyền thống trở thành hàng hóa, hình thành Câu lạc bộ nghề dệt thổ cẩm... Việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, khích lệ người dân thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, phát triển du lịch, mở ra những cơ hội phát triển mới cho địa phương. — Chị Vương Thị Lan, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Bản Phùng cho biết: Để giữ gìn nét văn hóa của dân tộc mình, những năm gần đây, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã phối hợp với các đơn vị trường học mở lớp dệt thổ cẩm dân tộc cho các em học sinh vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa trong tuần, khuyến khích hội viên truyền nghề dệt vải, thêu, cắt, may trang phục cho thế hệ trẻ, hướng tới đưa các sản phẩm thêu may, trang phục truyền thống trở thành hàng hóa, hình thành Câu lạc bộ nghề dệt thổ cẩm... Việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, khích lệ người dân thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, phát triển du lịch, mở ra những cơ hội phát triển mới cho địa phương

Hồ Thầu yên ả ...

La Chí Bản Phùng Hà Giang Hoàng Su Phì

Ý kiến độc giả

Gửi ý kiến độc giả

Họ và tên

Địa chỉ email

Nội dung

Mã bảo mật

Nhập lại Gửi bình luận

“Trái tim làng hoa Sa Đéc” rực rỡ trước thềm hội lớn

Nhắc đến Sa Đéc (Đồng Tháp) là nhắc đến làng hoa trăm tuổi vùng trồng hoa kiểng lớn nhất đồng bằng sông Cửu Long. Những ngày này, không khí chuẩn bị cho Festival hoa - kiểng Sa Đéc lần thứ II - năm 2025 lan tỏa khắp các nhà vườn làng hoa. Trong đó, nổi bật là "Trái tim làng hoa Sa Đéc" với lá cờ đỏ sao vàng được tạo nên từ 1.500 giỏ hoa rực rỡ.

Các nhà thờ rực rỡ mừng đón Giáng sinh

Tái hiện Lễ ăn hỏi của đồng bào Gia Rai trên cao nguyên Gia Lai

Trải nghiệm bản sắc dân tộc Mảng qua Lễ hội Tết cổ truyền “Tết cầu mùa”

Sắp diễn ra Festival Khèn Mông và Lễ hội Hoa Tớ Dày chào Xuân 2026

Những câu chuyện tình đẹp xuyên biên giới

Đó là câu chuyện của những chàng trai, cô gái giữa miền biên ải của hai nước Việt Nam - Campuchia đã và đang nên duyên vợ chồng. Dù có cách trở bao nhiêu, những trái tim đồng điệu vẫn đến bên nhau hòa cùng nhịp đập, viết nên những câu chuyện tình đẹp xuyên biên giới và càng thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết giữa Nhân dân hai nước Việt Nam - Campuchia.

6 chính sách y tế quan trọng có hiệu lực từ năm 2026

Gia Lai đầu tư 125 tỷ đồng mở đường lên tháp Chăm cao nhất nước

Vườn tượng kể chuyện thời gian

Giữ gìn bản sắc văn hóa từ việc dạy tiếng Ê Đê trong trường học

Giáo dục - Hoàng Thùy - 3 giờ trước

Khi nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc kiên trì dạy tiếng Ê Đê tại các trường tiểu học ở xã Cư Jút, tỉnh Lâm Đồng đã góp phần không nhỏ vào công tác bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa dân tộc. Không chỉ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận chương trình học, các tiết học tiếng Ê Đê còn nuôi dưỡng niềm tự hào, ý thức giữ gìn tiếng mẹ đẻ cho thế hệ trẻ Ê Đê.

“Điểm tựa” vững vàng của Nhân dân!

Sự kiện - Bình luận - Mạnh Hà - 9 giờ trước

Luôn xông pha giữa gian nguy để bảo vệ cuộc sống của Nhân dân, luôn đặt sinh mạng mình sau sinh mạng của Nhân dân; sẻ chia từng gói mỳ, phong lương khô cuối cùng cho người dân… Bằng hành động dũng cảm, sự hy sinh thầm lặng và tấm lòng tận tụy với Nhân dân, những người lính Quân đội nhân dân Việt Nam đã và đang “thắp lên niềm tin” và là "điểm tựa" vững vàng trong lòng dân. Họ đã chứng minh rằng, bất cứ nơi nào Nhân dân cần, nơi đó luôn có bóng dáng của người lính bộ đội Cụ Hồ.

Về ngôi làng du lịch tốt nhất thế giới

Sắc màu 54 - Minh Anh - 21:16, 02/01/2026

Giữa nhịp sống chậm rãi từ bao đời nay, Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn vừa viết nên câu chuyện mới với vị thế của “Làng Du lịch tốt nhất” do Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) vinh danh năm 2025. Một làng quê nhỏ bé của Việt Nam đã bước ra thế giới bằng cách giản dị nhất là gìn giữ những giá trị bản sắc truyền thống của dân tộc.

Các chương trình mục tiêu quốc gia: Tạo cho vùng đồng bào DTTS ấm no, hạnh phúc

Dân tộc - Tôn giáo - Tào Đạt - 16:35, 02/01/2026

Những năm qua, các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai đồng bộ đã tạo chuyển biến rõ nét ở vùng đồng bào DTTS. Diện mạo nông thôn đổi thay, đời sống người dân được nâng lên, thể hiện rõ tại xã Giồng Riềng và Cù Lao Giêng, tỉnh An Giang.

Sập bờ kè tại Đắk Lắk làm 4 người tử vong

Pháp luật - T.Nhân - 14:01, 02/01/2026

Ngày 2/1/2026, tại thôn Lạc Mỹ, xã Sơn Thành (Đắk Lắk), xảy ra vụ sập bờ kè khiến 4 người bị bê tông vùi lấp, tử vong.

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.

Những người lính gieo mầm xanh, xây dựng vùng biên giới vững mạnh

Cầu nối ý Đảng - lòng dân dưới chân Hoàng Liên

Bình Gia: Khởi sắc nhờ nguồn lực từ Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững

Giữ lại mùa Xuân trên rẻo cao Mù Cang Chải

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo nỗ lực hoàn thành “Chiến dịch Quang Trung”

Thời sự - ANh Trúc - 11:55, 02/01/2026

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 01/CĐ-TTg về nỗ lực hoàn thành "Chiến dịch Quang Trung".

Công an xã Phát Diệm giúp dân nhận lại 700 triệu đồng

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 09:55, 02/01/2026

Công an tỉnh Ninh Bình cho biết, Công an xã Phát Diệm vừa kịp thời hỗ trợ một người dân nhận lại số tiền 700 triệu đồng do chuyển khoản nhầm trong quá trình giao dịch ngân hàng.

Măng Đen - Sắc hồng giữa đại ngàn

Trang địa phương - Ngọc Chí - 21:18, 01/01/2026

Tối 1/1/2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với UBND xã Măng Đen tổ chức Lễ khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Du lịch Măng Đen năm 2026, với chủ đề “Măng Đen - Sắc hồng giữa đại ngàn”.

Mệnh lệnh từ trái tim

Sự kiện - Bình luận - An Yên - 20:17, 01/01/2026

An cư, ổn định cuộc sống thời hậu thiên tai không chỉ là trọng trách của Chính phủ trước Nhân dân; đó còn là một mệnh lệnh từ trái tim, của một dân tộc “người trong một nước phải thương nhau cùng”. Và rồi, mệnh lệnh từ trái tim ấy đã biến thành khát vọng thần tốc, táo bạo mang ý nghĩa - "Chiến dịch Quang Trung".

Điện Biên đón hơn 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Tin tức - Thuý Hồng - 18:41, 01/01/2026

Chiều ngày 1/1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên phối hợp với Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) tổ chức chương trình đón du khách và chuyến bay đầu tiên đến tỉnh Điện Biên năm 2026 tại Cảng Hàng không Điện Biên.

Xem thêm

Photo

Trồng bông, dệt vải - nét đẹp văn hóa của đồng bào La Chí

Tin nổi bật trang chủ

Tiêu điểm

Đọc nhiều

DÂN TỘC VÀ PHÁT TRIỂN

Tòa soạn