Trồng bông, dệt vải - nét đẹp văn hóa của đồng bào La Chí

Vũ Mừng - 15:58, 22/04/2025

Bao đời nay, nghề trồng bông, dệt vải đã trở thành nét đẹp trong đời sống của người La Chí, xã Bản Phùng, tỉnh Hà Giang. Từ những dụng cụ thô sơ, thông qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ La Chí đã tạo ra những sản phẩm dệt với hoa văn phong phú, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa truyền thống.

Xã Bản Phùng nằm cách huyện lỵ Hoàng Su Phì của tỉnh Hà Giang gần 30km. Đây là địa bàn sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc La Chí. Hiện nay toàn xã có hơn 500 hộ với gần 3.000 nhân khẩu trong đó đồng bào dân tộc La Chí chiếm trên 98% dân số. Xã Bản Phùng không chỉ đẹp bởi thiên nhiên hùng vĩ, những thửa ruộng bậc thang trải dài quanh sườn núi, những ngôi nhà sàn nằm xen lẫn ruộng bậc thang mà còn hấp dẫn du khách bởi những nét văn hóa truyền thống độc đáo được cộng đồng ở đây bảo tồn, gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Người La Chí là một trong những dân tộc có truyền thống tự làm trang phục từ khâu trồng bông, dệt vải cho đến may, thêu. Trang phục của người La Chí giản dị, nhưng mang bên trong đó cả một kho tàng văn hóa, tri thức dân gian. — Người La Chí là một trong những dân tộc có truyền thống tự làm trang phục từ khâu trồng bông, dệt vải cho đến may, thêu. Trang phục của người La Chí giản dị, nhưng ẩn chứa nền văn hóa, tri thức dân gian

Từ tháng 1, tháng 2, người La Chí đã trồng bông, đến tháng 8, tháng 9 thì bắt đầu vào mùa bật bông dệt vải. Bông khi thu hái vẫn còn chứa hạt, sau khi tách hạt sẽ được bật cho tơi ra, rồi cuộn lại thành từng thỏi nhỏ. — Từ tháng 1, tháng 2, người La Chí đã trồng bông, đến tháng 8, tháng 9 thì bắt đầu vào mùa bật bông dệt vải. Bông khi thu hái vẫn còn chứa hạt, sau khi tách hạt sẽ được bật cho tơi ra, rồi cuộn lại thành từng thỏi nhỏ

Công đoạn kéo sợi là khó nhất và đòi hỏi sự khéo léo, mềm mại của người phụ nữ. Phải dùng xa kéo thật đều và uyển chuyển để làm sao sợi chỉ dài, không đứt đoạn, đều nhau, sau đó cuộn thành từng cuộn sợi, đem đi luộc, phơi rồi mới dệt thành vải. Xa kéo sợi gồm guồng se sợi và quay tơ. — Công đoạn kéo sợi là khó nhất và đòi hỏi sự khéo léo, mềm mại của người phụ nữ. Phải dùng xa kéo thật đều và uyển chuyển để làm sao sợi chỉ dài, không đứt đoạn, đều nhau, sau đó cuộn thành từng cuộn sợi, đem đi luộc, phơi rồi mới dệt thành vải. Xa kéo sợi gồm guồng se sợi và quay tơ

Sợi sau khi se xong quấn thành những guồng nhỏ. — Sợi sau khi se xong quấn thành những guồng nhỏ

Từ những sợi chỉ mỏng manh, người phụ nữ tiếp tục dệt để có được một tấm vải thô ưng ý. Khi dệt vải, chân và tay phải phối hợp nhịp nhàng để không bị rối sợi. — Từ những sợi chỉ mỏng manh, người phụ nữ tiếp tục dệt để có được một tấm vải thô ưng ý. Khi dệt vải, chân và tay phải phối hợp nhịp nhàng để không bị rối sợi

Công đoạn dệt vải chiếm rất nhiều thời gian và đòi hỏi sự khéo léo cao. Những người thạo nghề có thể dệt được khoảng 7 - 8 mét vải mỗi ngày. Hiện nay, vải chưa nhuộm chàm có giá khoảng 80 nghìn đồng/mét, còn loại đã nhuộm chàm được bán với giá 120 nghìn đồng/mét. — Công đoạn dệt vải chiếm rất nhiều thời gian và đòi hỏi sự khéo léo cao. Những người thạo nghề có thể dệt được khoảng 7 - 8 mét vải mỗi ngày. Hiện nay, vải chưa nhuộm chàm có giá khoảng 80 nghìn đồng/mét, còn loại đã nhuộm chàm được bán với giá 120 nghìn đồng/mét

Trang phục người La Chí màu chàm là màu chủ đạo. Để vải lên đúng màu, người phụ nữ phải nhuộm rồi phơi khô ít nhất 5 lần. Người La Chí quan niệm, trang phục làm từ vải bông tự dệt và tự nhuộm màu chàm mới cho thấy được vẻ đẹp và sự khéo léo của người phụ nữ La Chí. — Trang phục người La Chí màu chàm là màu chủ đạo. Để vải lên đúng màu, người phụ nữ phải nhuộm rồi phơi khô ít nhất 5 lần. Người La Chí quan niệm, trang phục làm từ vải bông tự dệt và tự nhuộm màu chàm mới cho thấy được vẻ đẹp và sự khéo léo của người phụ nữ La Chí

Phụ nữ La Chí mặc áo dài tứ thân xẻ giữa, trên yếm và cổ áo được thêu hoa văn tạo nên sự mềm mại trong trang phục của phái nữ, có dây thắt lưng, yếm, đội khăn dài, váy, quấn xà cạp. Họ làm đẹp bằng những trang sức nhỏ như hoa tai, vòng tay và ưa dùng khăn đội đầu dài gần 3 mét. — Phụ nữ La Chí mặc áo dài tứ thân xẻ giữa, trên yếm và cổ áo được thêu hoa văn tạo nên sự mềm mại trong trang phục của phái nữ, có dây thắt lưng, yếm, đội khăn dài, váy, quấn xà cạp. Họ làm đẹp bằng những trang sức nhỏ như hoa tai, vòng tay và ưa dùng khăn đội đầu dài gần 3 mét

Trên các sản phẩm dệt của người La Chí có rất nhiều mẫu hoa văn đẹp, thể hiện sự sáng tạo, tinh tế trên từng đường kim, mũi chỉ, phổ biến nhất là hoa văn thêu chỉ và hoa văn ghép vải. Các mẫu hoa văn hình tam giác, hình chấm tròn, hình quả trám kết hợp với các đường viền. — Trên các sản phẩm dệt của người La Chí có rất nhiều mẫu hoa văn đẹp, thể hiện sự sáng tạo, tinh tế trên từng đường kim, mũi chỉ, phổ biến nhất là hoa văn thêu chỉ và hoa văn ghép vải. Các mẫu hoa văn hình tam giác, hình chấm tròn, hình quả trám kết hợp với các đường viền

Chị Vương Thị Lan - Phó Chủ tịch Hội phụ nữ xã Bản Phùng cho biết để giữ gìn nét văn hóa của dân tộc mình những năm gần đây Hội liên hiệp phụ nữ xã đã phối hợp với các đơn vị trường học mở lớp dệt thổ cẩm dân tộc cho các em học sinh vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa trong tuần, khuyến khích hội viên truyền nghề dệt vải, thêu, cắt, may trang phục cho thế hệ trẻ, hướng tới đưa các sản phẩm thêu may, trang phục truyền thống trở thành hàng hóa, hình thành Câu lạc bộ nghề dệt thổ cẩm... Việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, khích lệ người dân thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, phát triển du lịch, mở ra những cơ hội phát triển mới cho địa phương. — Chị Vương Thị Lan, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Bản Phùng cho biết: Để giữ gìn nét văn hóa của dân tộc mình, những năm gần đây, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã phối hợp với các đơn vị trường học mở lớp dệt thổ cẩm dân tộc cho các em học sinh vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa trong tuần, khuyến khích hội viên truyền nghề dệt vải, thêu, cắt, may trang phục cho thế hệ trẻ, hướng tới đưa các sản phẩm thêu may, trang phục truyền thống trở thành hàng hóa, hình thành Câu lạc bộ nghề dệt thổ cẩm... Việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, khích lệ người dân thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, phát triển du lịch, mở ra những cơ hội phát triển mới cho địa phương

Hồ Thầu yên ả ...

La Chí Bản Phùng Hà Giang Hoàng Su Phì

Ý kiến độc giả

Gửi ý kiến độc giả

Họ và tên

Địa chỉ email

Nội dung

Mã bảo mật

Nhập lại Gửi bình luận

Ngày hội bầu cử sớm của những người lính canh gác nơi đầu sóng

Trong sắc cờ đỏ và đội hình chỉnh tề, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 127, Vùng 5 Hải quân, phấn khởi đi bỏ phiếu bầu cử sớm, thực hiện quyền công dân.

Tuổi trẻ Bộ Dân tộc và Tôn giáo sôi nổi ra quân Tháng Thanh niên năm 2026

Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc 2026 sẽ đặc biệt hơn

Khai mạc hội Xuân Tam Chúc 2026: Đón nhận bằng Di tích Quốc gia Đặc biệt và đại nhạc hội quy mô lớn

Lễ hội Đền Hét: Hào khí và nét đẹp văn hóa truyền thống

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Cần xây dựng chiến lược hợp tác quốc tế dài hạn trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo

Tại cuộc họp với Vụ Hợp tác quốc tế về nhiệm vụ năm 2026, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung yêu cầu, cần xây dựng chiến lược hợp tác quốc tế dài hạn trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo; đồng thời đổi mới tư duy, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, coi đây là kênh quan trọng góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Những lá phiếu mang niềm tin của đồng bào Đan Lai nơi đại ngàn Pù Mát

Mùa hoa Sơn tra - Bản hòa ca giữa núi rừng Tây Bắc

Festival Dân tộc - Tôn giáo Thủ đô: Đại lễ hội văn hóa lần đầu tiên sắp được tổ chức

Về núi Bà Đen- Tìm cho mình một khoảng lặng giữa đất trời phương Nam

Du lịch bốn phương - Việt Hà - 1 giờ trước

Giữa vùng đồng bằng rộng lớn của Đông Nam Bộ, Núi Bà Đen hiện lên như một điểm nhấn hùng vĩ của thiên nhiên. Với độ cao gần 1.000 m, đây được xem là “nóc nhà Nam Bộ”, nơi vừa hội tụ vẻ đẹp của núi rừng vừa mang đậm màu sắc tâm linh.

Tiếng chọc sàn trong đêm – Nét đẹp hẹn hò xưa kia của trai gái người Mường ở Phú Thọ

Văn hóa dân tộc - Việt Hà - 1 giờ trước

Trong đời sống văn hóa của các dân tộc miền núi phía Bắc, chuyện trai gái tìm hiểu nhau thường gắn với những phong tục thú vị và đầy ý nhị. Ở một số bản làng của người Mường tại tỉnh Phú Thọ, người già vẫn nhắc lại một tập quán xưa gọi là “chọc sàn” - cách hẹn hò kín đáo của trai gái khi bắt đầu tìm hiểu nhau.

Để mỗi cử tri Công giáo tự tay bỏ lá phiếu của mình

Dân tộc - Tôn giáo - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước

Trong sắc cờ đỏ rực rỡ ven sông Hoàng Long, những cử tri là đồng bào Công giáo ở thôn Kênh Gà, xã Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình đang háo hức chờ đón ngày hội lớn của đất nước để được tự tay đi bỏ lá phiếu của mình.

Ứng cử viên HĐND TP. Cần Thơ Lâm Hoàng Mẫu: Tham mưu thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc, tôn giáo

Thời sự - Như Tâm - Tào Đạt - 1 giờ trước

Trình bày chương trình hành động trước cử tri, ông Lâm Hoàng Mẫu, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ, ứng cử viên HĐND TP. Cần Thơ nhiệm kỳ 2026 - 2031 cam kết tham mưu thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc, tôn giáo, góp phần nâng cao đời sống đồng bào, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đồng bào công giáo Ninh Bình trước ngày hội lớn

Dân tộc - Tôn giáo - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước

Hướng tới ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng bào công giáo tại các phường Hoa Lư và Tây Hoa Lư (Ninh Bình) đang tích cực chuẩn bị, sẵn sàng tham gia ngày hội lớn của đất nước với tinh thần trách nhiệm và sự đồng thuận cao.

Đưa thông tin bầu cử đến từng bản làng

Trên khắp các bản làng ở các xã vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi, công tác tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp đang diễn ra sôi nổi với nhiều hình thức đa dạng và phong phú.

Những đảng viên tiên phong ở vùng cao

Đồng bào nơi phên giậu Tổ quốc đặt trọn niềm tin

Vang nhịp xuống đồng của người Cao Lan

Thắm mãi miền biên cương

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo

Dân tộc - Tôn giáo - Mỹ Dung - 2 giờ trước

Một trong những nhiệm vụ mà Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Quảng Ninh Quản Minh Cường lưu ý nhấn mạnh khi làm việc với Sở Dân tộc và Tôn giáo, đó là nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo.

Giỗ Tổ Hùng Vương 2026: Huy động hàng nghìn người tái hiện nghi lễ truyền thống và nhiều loại hình văn hóa dân gian đặc sắc

Sắc màu 54 - Minh Nhật - 2 giờ trước

Lễ hội Đền Hùng 2026 diễn ra từ ngày 17 đến 26/4 với điểm nhấn là chương trình nghệ thuật hơn 700 nghệ sĩ và màn diễn diễu đường phố của hàng nghìn người dân, tái hiện nhiều loại hình văn hóa dân gian, trò chơi truyền thống và các tiết mục nghệ thuật đặc sắc.