Khi Trưởng bản Lò Văn Tinh dẫn chúng tôi sang thăm gia đình Người có uy tín trong cộng đồng người Thái của bản Mển, ông Lường Văn Là đang ngồi chơi với cháu nội trên nhà sàn. Nghe Trưởng bản “trình bày” bằng tiếng Thái nhã ý của phóng viên muốn phỏng vấn để giới thiệu ông lên báo, ông Là thoáng chút bối rối. Tuy nhiên, khi ngồi bên hiên nhà nói chuyện làng, việc bản, cách thức vận động, tuyên truyền, hướng dẫn bà con phát triển kinh tế, làm dịch vụ du lịch… câu chuyện của Người có uy tín bản Mển, xóm trưởng cùng nhà báo cứ bung nở như ngô rang không dứt ra được…
Ông Lường Văn Là (bên trái) trao đổi công việc bản với Trưởng thôn Lò Văn Tinh.
Ông Lường Văn Là cho biết, bản Mển có 110 hộ với 527 hộ dân tộc Thái, chia thành hai đội: đội 1 và đội 2. Từ xưa đến nay, người dân trong bản vẫn sống “thủy chung” với cây lúa nước và chăn nuôi gia súc, gia cầm. Cánh đồng lúa nước của bản Mển rộng 12ha, đất đai trù phú bởi có nguồn nước tưới dồi dào, mỗi năm bà con canh tác ba vụ (2 lúa, 1 ngô) cho năng suất, hiệu quả kinh tế cao. Nhiều hộ dân trong bản mỗi năm thu hoạch được từ 2-3 tấn thóc như gia đình Trưởng bản Lò Văn Tinh, gia đình Phùng Văn Nước, Lò Văn Chính, Vi Thị Tình…
Ngoài trồng cây lúa nước, người dân bản Mển còn phát triển chăn nuôi và mô hình làm dịch vụ du lịch cộng đồng. Khác với cách làm du lịch cộng đồng theo mô hình riêng lẻ từng gia đình, ở bản Mển, mô hình dịch vụ du lịch được làm theo hình thức kinh tế tập thể: cả bản cùng tham gia làm dịch vụ ăn uống, lời lãi đều nhập vào quỹ chung của bản.
Để có được sự đồng lòng, nhất trí chung của người dân toàn bản cùng tham gia làm dịch vụ du lịch, ông Lường Văn Là cho rằng “Vai trò “đầu tàu” của cấp ủy thôn là quan trọng lắm. Khi có chủ trương từ trên đưa xuống, cán bộ bản phải thông tin, hướng dẫn, giải thích cho bà con hiểu, tư tưởng thông rồi thì làm việc gì cũng thuận lợi, dễ dàng”.
Trong nhiều năm qua, với vai trò là Người có uy tín trong cộng đồng người Thái ở bản Mển, ông Lường Văn Là luôn sát cánh cùng Bí thư và Trưởng thôn làm tốt công tác vận động, tuyên truyền bà con thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; giữ gìn sự đoàn kết, nhất trí cao trong nội bộ dân bản. Mọi quy định thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như: hiếu, hỷ, vệ sinh môi trường, khuyến học, lễ hội, các khoản đóng góp quỹ… đều được đưa vào hương ước của bản. Vì vậy, “khi xây dựng hương ước của bản, dựa trên kinh nghiệm của bản thân, tôi đã tham gia góp ý kiến rất kỹ, rất sâu với Bí thư và Trưởng xóm, sau đó mới mang ra lấy ý kiến của bà con. Khi có sự nhất trí cao trong bà con, thì mới ban hành quy ước, hương ước của bản, với vai trò, trách nhiệm của mình, tôi lại đứng ra tuyên truyền, vận động bà con thực hiện nghiêm túc các quy định trong hương ước”.
Chuẩn chỉnh trong lối sống từ gia đình đến dòng họ và ra ngoài cộng đồng, tiếng nói của ông Lường Văn Là là một mẫu mực về văn hoá ứng xử để cả cộng đồng bản Mển học tập, noi theo. Nhờ đó, từ nhiều năm nay, bản Mển đã trở thành một điểm du lịch cộng đồng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến thăm quan, thưởng thức ẩm thực dân tộc và trải nghiệm văn hóa Thái. Sự gần gũi, thân thiện và lòng hiếu khách của người dân bản Mển thể hiện qua văn hóa ứng xử, giao tiếp đã để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách khi lên với Điện Biên.
Khi có sự nhất trí cao trong bà con thì mới ban hành quy ước, hương ước của bản, với vai trò, trách nhiệm của mình, tôi lại đứng ra tuyên truyền, vận động bà con thực hiện nghiêm túc các quy định trong hương ước” ...Ông Lương Văn Là
NGỌC ÁNH
