Đã gần 80 tuổi nhưng già làng Pi Hôi Cu Lai ở xã A Lưới 5 vẫn miệt mài truyền dạy cách sử dụng nhạc cụ truyền thống cho thế hệ trẻĐã gần 80 tuổi nhưng già làng Pi Hôi Cu Lai ở xã A Lưới 5 vẫn nhanh nhẹn, minh mẫn. Chia sẻ với chúng tôi, già Cu Lai khẳng định, giữ gìn văn hóa truyền thống không phải là câu chuyện của quá khứ, mà là việc của hôm nay và mai sau.
Mỗi dịp lễ hội, già Cu Lai lại kiên nhẫn chỉ từng nhịp chiêng, từng động tác múa của người Cơ Tu cho thanh thiếu niên trong làng. Già bảo, chiêng mà đánh sai nhịp thì hồn làng cũng lệch đi. Cái gì của cha ông để lại thì phải truyền cho đúng. Con cháu có hiểu, có tự hào thì văn hóa truyền thống mới được gin giữ và phát huy.
Nhiều năm nay, già Pi Hôi Cu Lai không chỉ là người “giữ hồn” văn hóa, già thường nhắc nhở bà con chuyện làm ăn, trồng thêm cây dược liệu, nuôi gà, nuôi vịt, mở rộng rẫy trồng cây phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu vùng cao.
Chị Hồ Thị Sa (dân tộc Tà Ôi), xã A Lưới 4, đã trở thành hộ khá nhờ mô hình nuôi bò sinh sảnTương tự, ở xã A Lưới 1, già Hồ Xuân Tích đã và đang là "điểm tựa" của bà con. Hằng ngày, vào những lúc rảnh rỗi, già Tích thường đi vào từng rẫy, từng chuồng trại để xem bà con chăn nuôi, sản xuất ra sao. Có gia đình định bán bớt trâu vì sợ không đủ thức ăn mùa khô, già Tích ngồi lại phân tích cách dự trữ cỏ, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp. Có nhà muốn mở rộng đàn gà nhưng lo đầu ra, già lại bàn cùng cán bộ thôn tìm hướng tiêu thụ phù hợp.
Già Hồ Xuân Tích bảo, nói với bà con phải nói bằng kinh nghiệm sống của chính mình. Nói điều gì cũng phải làm trước, làm được thì bà con mới nghe, mới tin, từ đó sẽ học cách là theo.
Những năm gần đây, nhờ sự động viên và dẫn dắt của các già làng, nhiều hộ dân ở A Lưới đã mạnh dạn thay đổi nếp nghị, cách làm. Gia đình chị Hồ Thị Sa, xã A Lưới 4, là một điển hình. Những ngày đầu mở rộng đàn bò, lo thiếu công chăm sóc, lo đầu ra bấp bênh.
“May có già làng lên tận bãi chăn thả, xem từng ô chuồng, hướng dẫn cách chống rét, dự trữ thức ăn. Có người đi trước chỉ đường, mình yên tâm hơn nhiều”, chị Sa chia sẻ.
Sau nhiều năm nỗ lực, với sự giúp đỡ, hướng dẫn của già làng, Người có uy tín, chị Sa đã vươn lên trở thành hộ khá giả của địa phương khi duy trì và phát triển hơn 100 con bò sinh sản, kết hợp trồng hằng chục ha rừng.
Bà Hoàng Thị Kén - Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Thiện, tạo ra việc làm, thu nhập giúp nhiều hộ đồng bào DTTS ở xã A Lưới 1 cải thiện cuộc sốngỞ vùng cao A Lưới, bà Hoàng Thị Kén lại chọn con đường mưu sinh bằng nghề làm chổi đót và trồng nấm. Nhờ chịu khó học hỏi, bà đã thành lập được Hợp tác xã Hoàng Thiện chuyên sản xuất, kinh doanh chổi đót. Đến nay, mỗi năm bà có nguồn thu trên 200 triệu đồng. Không chỉ phát triển kinh tế gia đình mình, bà Kén còn tạo việc làm cho hằng chục lao động ở xã A Lưới 1.
Chia sẻ với phóng viên, bà Hoàng Thị Kén cho biết, chính những lời khuyên mộc mạc của các già làng, Người có uy tín đã giúp bà tin rằng, người vùng cao cũng có thể làm giàu trên chính mảnh đất của mình.
Hiện nay, ở 5 xã A Lưới (A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4 và A Lưới 5) có hơn 60 già làng, Người có uy tín. Riêng xã A Lưới 1 có 19 già làng, phần lớn đều đã ngoài 75 tuổi. Họ là những người hiểu rõ từng nếp nhà, từng hoàn cảnh cụ thể, nên lời nói luôn có giá trị với cộng đồng.
Ông Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch UBND xã A Lưới 1 khẳng định: Già làng và Người có uy tín chính là cầu nối quan trọng giữa chính quyền với đồng bào DTTS. Những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước khi được các già làng truyền đạt bằng câu chuyện đời thường sẽ dễ đi vào lòng dân hơn.
"Trong những kết quả địa phương đạt được hôm nay, có đóng góp rất quan trọng của đội ngũ già làng, Người có uy tín. Họ chính là "điểm tựa" để bà con học tập làm theo, chung tay xây dựng bản làng giàu đẹp”, Chủ tịch xã Nguyễn Văn Hải nhấn mạnh.
