Nguồn lực Chương trình MTQG thúc đẩy cơ hội khai mở miền Tây tỉnh Nghệ An

Bước chuyển mình của miền Tây

Trong giai đoạn từ 2025 - 2030, Đảng bộ tỉnh Nghệ An đặc biệt nhấn mạnh mục tiêu phát triển bền vững khu vực miền Tây của tỉnh. Thực tế, định hướng này đã được đề cập trong nhiều nghị quyết của Trung ương và được tỉnh Nghệ An cụ thể hóa qua các đề án, chính sách.

Nổi bật nhất phải kể đến các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) như, Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn I: Từ 2021 đến 2025 (Chương trình MTQG 1719); Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững; Chương trình MTQG xây dựng Nông thôn mới... Những nguồn lực đầu tư từ các chương trình này đã mang lại những thay đổi tích cực, thúc đẩy sự phát triển của khu vực.

Với Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, trong giai đoạn 2022 - 2024, tỉnh Nghệ An đã triển khai 205 mô hình trồng trọt, chăn nuôi với 14.716 hộ dân được hưởng lợi.

Đặc biệt, sau gần 5 năm triển khai, Chương trình MTQG 1719, đã góp phần vào việc xây dựng và hoàn thiện 149 công trình giao thông, 2 công trình điện, 65 trường học, 19 trạm y tế, 98 thiết chế văn hóa, 21 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung.

Cùng với đó, Chương trình MTQG 1719 cũng đã hỗ trợ xây dựng và sửa chữa nhà ở cho 632 hộ; hỗ trợ đất ở cho 31 hộ và hỗ trợ đất sản xuất cho 1.340 hộ đồng bào DTTS; sắp xếp, ổn định dân cư 202 hộ có nguy cơ rủi ro cao về thiên tai.

Đồng thời, hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cho 8.044 hộ và đầu tư xây dựng 46 công trình nước sinh hoạt tập trung, hỗ trợ chuyển đổi nghề cho 3.641 hộ; hỗ trợ đầu tư trang thiết bị tại 228 nhà văn hóa; phát triển 10 tủ sách cộng đồng.  

 Nhiệm kỳ qua cũng đánh dấu bước tiến lớn trong việc giảm tỷ lệ hộ nghèo ở vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh Nghệ An. Tỷ lệ hộ nghèo các xã vùng đồng bào DTTS và miền núi giảm từ 27,71% (cuối năm 2021) xuống còn 17,34% (cuối năm 2024); đạt mức giảm bình quân hơn 3%/năm. Thu nhập bình quân đầu người tại đây cũng tăng lên hơn 38 triệu đồng/năm vào cuối năm 2024; tỷ lệ lao động được đào tạo nghề phù hợp đạt trên 51,5%.

Song song với việc ổn định cuộc sống và hỗ trợ sinh kế, các chương trình MTQG còn giải quyết nhiều vấn đề xã hội như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và bất bình đẳng giới.  Việc tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục và y tế của cộng đồng cũng được cải thiện tích cực. 

Như tại trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở Quỳ Hợp, nhiều hạng mục như nhà nội trú học sinh, nhà ăn, căn tin, phòng trực giáo viên đã được xây dựng mới từ Chương trình MTQG 1719. Tâm lý giáo viên và học sinh rất phấn khởi hẳn lên.

Đáng chú ý, gần 150 công trình giao thông được đầu tư, xây dựng đã góp phần làm thay đổi bộ mặt bản làng, xóa thế bế tắc, cô lập của những vùng đất xa xôi. Điển hình, như dự án mở đường vào các xã vùng lòng hồ Thủy điện Bản Vẽ đã giúp hàng chục bản làng người Thái, Mông, Khơ Mú nơi đây "rộng mở" cánh cửa giao thương, sản xuất, đi lại.

Cơ hội mới để miền Tây vươn mình

Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2025 - 2030, cũng đã khẳng định vai trò, vị trí chiến lược của khu vực miền Tây - vùng đất giáp biên với nước bạn Lào, nơi có cộng đồng đồng bào DTTS sinh sống. Đồng thời, thể hiện sự chú trọng và ưu tiên mà cả hệ thống chính trị tỉnh Nghệ An dành cho việc xây dựng một miền Tây ngày càng ổn định và phát triển, góp phần từng bước tạo diện mạo mới cho khu vực.

Tuy nhiên, việc phát triển khu vực miền Tây Nghệ An vẫn gặp nhiều khó khăn, cả khách quan và chủ quan. Về chủ quan, đó là trình độ, năng lực của một bộ phận cán bộ, người dân còn hạn chế; tư tưởng thoát nghèo của một bộ phận người dân chưa cao; đâu đó vẫn còn tình trạng trông chờ, ỷ lại... Còn về khách quan, đây là khu vực đồi núi chiếm 83% diện tích tự nhiên của tỉnh, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, thường xuyên chịu tác động của thiên tai...

Theo chia sẻ của Chủ tịch UBND xã Mỹ Lý, ông Lương Văn Bảy: Thiên tai, bão lũ liên miên và khủng khiếp đang khiến cho người dân nghèo thêm. Việc khắc phục rất khó khăn, cần rất nhiều thời gian và nguồn lực.

Để khai mở, phát triển nhanh miền Tây như kỳ vọng của Trung ương và tương xứng với những đầu tư, hỗ trợ của các Chương trình MTQG, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Nghệ An Vi Văn Sơn cho biết: Chúng tôi đã tích cực tham mưu cho tỉnh triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm khai thác tiềm năng nội tại của vùng đồng bào DTTS.

Đồng thời, huy động tối đa nguồn lực từ xã hội hóa để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững cho miền Tây Nghệ An trong những năm tới.

Mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức, nhưng với các chính sách đúng đắn từ Trung ương và tỉnh, cùng sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của Nhân dân, miền Tây Nghệ An chắc chắn sẽ đổi mới và phát triển theo hướng bền vững hơn trong tương lai.