Những người khơi dậy sức dân, tạo sinh kế ở thôn, bản
Người dành hơn 30 năm phát triển nghề trà, tạo sinh kế cho người dân; người hơn 20 năm tận tụy vận động bà con xây dựng nông thôn mới... mỗi người một cách, bằng những việc làm thiết thực góp phần tạo sinh kế, khơi dậy sức dân mang đến những đổi thay tích cực cho các thôn, bản vùng sâu của tỉnh Quảng Ninh.
Tâm huyết với cây chè quê hương
Hơn 30 năm qua, bà Hà Ngọc Quỳnh (SN 1957, dân tộc Hoa), ở xã Đường Hoa đã dành nhiều tâm huyết cho vùng chè, với mục tiêu nâng cao giá trị sản phẩm và tạo sinh kế cho người dân địa phương.
Những năm đầu phát triển nghề trà tại huyện Hải Hà (cũ), chứng kiến cảnh người trồng chè gặp khó khăn vì giá cả bấp bênh, đầu ra, thiếu ổn định, không ít hộ có ý định chuyển sang cây trồng khác, bà Quỳnh quyết tâm tìm giải pháp mới, như, đầu tư nhà xưởng, đổi mới công nghệ chế biến đến tìm kiếm thị trường tiêu thụ.
Vvợ chồng bà còn từng bước xây dựng mối liên kết giữa doanh nghiệp với người trồng chè, đặc biệt là thu mua nguyên liệu giúp bà con yên tâm sản xuất.
Để nâng cao chất lượng cây chè, bà Quỳnh còn tích cực nghiên cứu, ươm giống, vận động người dân chuyển đổi sang các giống chè có năng suất, chất lượng cao hơn. Giai đoạn 2014 - 2015, khoảng 100 ha chè của doanh nghiệp Ngọc Thúy (sau này đổi tên là Việt Tú) được hỗ trợ chuyển đổi, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.
Có thời điểm, doanh nghiệp gia đình bà Quỳnh đã thu mua tới 10 tấn chè tươi mỗi ngày, tạo đầu ra cho vùng nguyên liệu và việc làm cho nhiều lao động địa phương.
.jpg)
Ngoài ra, với vai trò là Phó Giám đốc Sản xuất Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Thương mại Việt Tú, bà Quỳnh còn chú trọng nghiên cứu phát triển các dòng trà của Công ty.
Bà trực tiếp truyền kinh nghiệm cho thế hệ kế cận, tham gia kiểm soát chất lượng vùng chè lõi khoảng 15 ha, kết hợp kỹ thuật làm trà truyền thống với công nghệ chế biến hiện đại. Đến nay, doanh nghiệp có 6 sản phẩm được công nhận OCOP 5 sao, góp phần khẳng định chất lượng, giá trị trà địa phương.
Bên cạnh hoạt động sản xuất, bà Quỳnh còn tham gia phát triển du lịch trải nghiệm tại đồi chè, giới thiệu nghề trà truyền thống, quảng bá sản phẩm và hình ảnh quê hương; cùng doanh nghiệp tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới. Với những đóng góp trong nhiều năm, năm 2025, bà được trao danh hiệu Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam.
Đánh giá về bà Hà Ngọc Quỳnh, ông Nguyễn Sơn Hà - Phó Chủ tịch UBND xã Đường Hoa, cho biết, bà là một trong những người có nhiều đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Không chỉ góp phần phát triển vùng chè, nâng cao giá trị sản phẩm, bà còn tạo việc làm, sinh kế cho nhiều hộ dân, trong đó có đồng bào DTTS, góp phần tạo nên những chuyển biến tích cực trong đời sống người dân.
Khơi dậy sức dân xây dựng đời sống mới ở Quảng Ninh
Nếu bà Hà Ngọc Quỳnh tạo dấu ấn bằng tâm huyết phát triển nghề trà, thì anh Dường Phúc Thím, người Dao ở thôn Khe Tiền, xã Hoành Mô lại được bà con biết đến bởi sự tận tâm, trách nhiệm trong vận động nhân dân đoàn kết, xây dựng nông thôn mới.
Khe Tiền có 68 hộ với 304 nhân khẩu, 100% là đồng bào Dao. Sinh ra và lớn lên tại đây, anh Thím thấu hiểu những khó khăn của bà con khi giao thông cách trở, hạ tầng thiếu thốn, đời sống còn nhiều vất vả.
Với hơn 20 năm đảm nhiệm các vị trí công tác ở thôn, từ Trưởng thôn đến Bí thư Chi bộ, có thời gian kiêm nhiệm cả hai chức danh, anh Thím luôn xác định, muốn vận động được nhân dân thì cán bộ, đảng viên phải gương mẫu đi đầu.
.jpg)
Anh từng tâm sự: “Từ ngày làm cán bộ, trong thôn có việc gì là bữa cơm đấy ăn không ngon miệng được. Lúc nào tôi cũng lo mình không hoàn thành nhiệm vụ, xã trách thì lo một nhưng dân làng trách thì đáng lo mười, áy náy lắm”.
Dấu ấn nổi bật của anh Thím, là vận động nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới. Anh cùng chi bộ phân công đảng viên phụ trách từng nhóm hộ, trực tiếp giải thích để bà con hiểu người dân vừa là chủ thể thực hiện, vừa là người thụ hưởng thành quả của chương trình.
Từ chỗ còn tâm lý trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, người dân Khe Tiền đã tích cực hiến đất, tài sản trên đất, đóng góp công sức hoàn thiện tuyến đường bê tông dài 6km kết nối thôn với trung tâm xã. Bà con còn đóng góp hơn 300 ngày công xây dựng nhà văn hóa, làm đường vào điểm trường và các công trình phục vụ đời sống.
Giao thông thuận lợi giúp việc vận chuyển hồi, quế và nông sản dễ dàng hơn. Những mô hình kinh tế như nuôi cá nước lạnh, homestay, du lịch cộng đồng từng bước hình thành, mở thêm hướng phát triển sinh kế.
Năm 2019, Khe Tiền hoàn thành xây dựng nông thôn mới, sớm hơn một năm so với kế hoạch. Đến cuối năm 2022, thôn chỉ còn một hộ nghèo và một hộ cận nghèo.
Không chỉ vận động phát triển kinh tế, anh Thím còn cùng cán bộ thôn đến từng gia đình tuyên truyền, từng bước thay đổi những tập quán không còn phù hợp như tảo hôn, thách cưới cao, cưới hỏi tốn kém.
Đồng thời, anh khuyến khích bà con gìn giữ nghề thêu trang phục truyền thống, truyền dạy dân ca, thực hiện nghi lễ cấp sắc trang trọng, tiết kiệm, phát huy bản sắc văn hóa Dao gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Từ những đồi chè Đường Hoa đến bản Dao Khe Tiền, bà Hà Ngọc Quỳnh và anh Dường Phúc Thím và còn rất nhiều những điển hình, mô hình khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi..., đã góp sức xây dựng quê hương bằng những cách làm khác nhau.
Từ những việc làm bền bỉ ấy, họ không chỉ góp phần nâng cao đời sống người dân mà còn cho thấy, những đổi thay ở vùng cao bắt đầu từ chính sự tận tâm, gương mẫu và trách nhiệm với cộng đồng.
