Bản làng hôm nay

Nông dân học hết lớp 5 chế tạo nhiều máy nông nghiệp

Quỳnh Lưu • 11/11/2026 19:18

Chỉ học hết lớp 5 nhưng bằng niềm đam mê và tinh thần tự học, anh Nùng Văn Sì, dân tộc Giáy, ở thôn Nà Dầu, xã Tát Ngà, tỉnh Tuyên Quang đã nghiên cứu, chế tạo nhiều loại máy phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống.

anh-a2t73(1).jpg
Anh Sì (bên trái) giới thiệu với Chủ tịch UBND xã Tát Ngà về máy giã cốm do mình tự chế tạo

Từ đam mê sửa chữa đến những sáng chế hữu ích

Sinh ra và lớn lên ở vùng cao Tuyên Quang, anh Nùng Văn Sì thấu hiểu những nhọc nhằn của người nông dân trong lao động sản xuất. Ðịa hình đồi núi, ruộng bậc thang, diện tích canh tác phân tán khiến việc đưa máy móc vào đồng ruộng gặp nhiều khó khăn. Không ít công đoạn vẫn chủ yếu dựa vào sức người, tốn nhiều thời gian và công sức.

Trong hoàn cảnh ấy, niềm đam mê tìm hiểu máy móc đã thôi thúc anh Sì tìm cách cải tiến công cụ lao động. Dù chỉ học hết lớp 5, anh sớm bộc lộ năng khiếu về kỹ thuật. Từ năm 16 tuổi, anh đã biết sửa chữa đài, ti vi cho bà con trong xóm. Những lần tháo lắp, tìm hiểu nguyên lý hoạt động của thiết bị giúp anh tích lũy kinh nghiệm, từng bước nuôi dưỡng niềm say mê sáng chế.

Không có điều kiện theo học trường chuyên ngành, anh chọn con đường tự học. Thông qua Internet, mạng xã hội và các video hướng dẫn, anh tìm hiểu nguyên lý vận hành, cấu tạo của từng loại máy, từ đó nghiên cứu cách ứng dụng vào thực tế sản xuất tại địa phương.

Từ kiến thức tự tìm tòi, anh chủ động thiết kế bản vẽ, lựa chọn vật liệu và tính toán phương án chế tạo. Những chi tiết cần gia công, hàn nối được anh liên hệ với xưởng cơ khí Huệ Dần tại xã Mèo Vạc để thực hiện. Sau đó, anh mang các bộ phận về tự lắp ráp, hoàn thiện và thử nghiệm.

Mỗi sản phẩm đều đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ qua nhiều công đoạn. Trong quá trình thực hiện, anh phải liên tục kiểm tra, điều chỉnh để máy vận hành phù hợp với mục đích sử dụng. Bằng cách làm ấy, những ý tưởng xuất phát từ nhu cầu thực tế, anh Sì từng bước chế tạo được nhiều loại máy móc như máy gặt liên hoàn, máy cày, máy bừa, máy cắt cỏ, máy giã cốm và máy bổ củi.

anh-a3t73jpg(1).jpg
Máy gặt lúa liên hoàn của anh Sì chế tạo rất phù hợp với ruộng bậc thang

Những chiếc máy phục vụ sản xuất và đời sống

Trong số các sản phẩm đã chế tạo, máy gặt liên hoàn là một trong những thiết bị khiến anh Sì dành nhiều thời gian nghiên cứu nhất. Anh mất khoảng 40 ngày để thiết kế, gia công, lắp ráp và hoàn thiện máy. Với các sản phẩm như máy cày, máy bừa, máy giã cốm, máy bổ củi, thời gian chế tạo khoảng 7 ngày mỗi loại; riêng máy cắt cỏ được hoàn thành trong khoảng 2 ngày.

Thời gian thực hiện mỗi sản phẩm khác nhau, song điểm chung trong cách làm của anh là xuất phát từ nhu cầu thực tế, tận dụng vật liệu và điều kiện sẵn có để tìm giải pháp phù hợp. Các thiết bị được thiết kế hướng đến hỗ trợ những công việc vốn đòi hỏi nhiều sức lao động thủ công, qua đó giúp người sử dụng tiết kiệm thời gian, công sức.

Ðối với địa bàn miền núi như Tát Ngà, việc nghiên cứu máy móc phù hợp với điều kiện canh tác có ý nghĩa thiết thực. Ðịa hình không bằng phẳng, ruộng bậc thang và các thửa ruộng nhỏ khiến việc sử dụng máy móc thông thường gặp những hạn chế nhất định. Bởi vậy, những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn địa phương có thể gợi mở cách tiếp cận linh hoạt hơn trong cơ giới hóa sản xuất.

Không chỉ hướng đến công việc đồng áng, anh Sì còn chế tạo các thiết bị phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Máy giã cốm, máy bổ củi là những ví dụ cho thấy anh quan tâm đến cả những công việc quen thuộc trong đời sống của người dân. Từ sản xuất đến sinh hoạt, mỗi ý tưởng đều bắt đầu bằng việc quan sát những khó khăn thường gặp và tìm cách giải quyết bằng máy móc.

Các sản phẩm do anh tự nghiên cứu, chế tạo nhận được sự quan tâm của người dân trong vùng. Với anh, niềm vui không chỉ nằm ở việc hoàn thành một chiếc máy mà còn ở khả năng đưa kiến thức tự học vào thực tiễn, tạo ra công cụ hữu ích cho lao động và cuộc sống.

Khơi dậy tinh thần sáng tạo từ thực tiễn

Câu chuyện của anh Nùng Văn Sì cho thấy trình độ học vấn không phải là giới hạn duy nhất đối với khả năng sáng tạo. Từ những kiến thức tự tìm tòi, kinh nghiệm tích lũy qua quá trình sửa chữa và sự kiên trì thử nghiệm, một người nông dân vùng cao đã từng bước biến ý tưởng thành những sản phẩm cụ thể.

Ðiều đáng chú ý là các sáng chế của anh không bắt đầu từ những yêu cầu kỹ thuật phức tạp mà xuất phát từ chính những công việc quen thuộc trong đời sống. Cách làm này thể hiện sự chủ động của người lao động trước những khó khăn, đồng thời cho thấy giá trị của việc học hỏi liên tục, gắn kiến thức với nhu cầu thực tế.

Trong bối cảnh đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, những sáng kiến từ cơ sở có thể góp phần khơi dậy phong trào thi đua lao động sáng tạo, cải tiến kỹ thuật trong cộng đồng. Ðối với vùng miền núi còn nhiều khó khăn, việc khuyến khích người dân phát huy sáng kiến, chia sẻ kinh nghiệm và tiếp cận kiến thức mới như anh Sì có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả lao động.

    Nông dân học hết lớp 5 chế tạo nhiều máy nông nghiệp
    • Mặc định