Phóng sự

Đến xã Đắc Tôi, huyện vùng biên Nam Giang (Quảng Nam) mà không một lần thưởng thức “nước trời” thì quả thật uổng phí. Khắp dãy Trường Sơn, những vạt rừng đoák xanh tươi đựng thứ nước màu trắng đục, thơm dịu, nồng nàn đã gắn bó với đồng bào Tà Riềng (nhóm địa phương thuộc dân tộc Gié Triêng) và trở thành đặc sản quê hương Nam Giang. Nơi đây gọi là rượu tà vạt.

Có cuộc trở về là khởi đầu cho bao điều tốt đẹp. Có cuộc trở về là truyền cảm hứng bất tận về sự nỗ lực vượt khó vươn lên trong cuộc sống. Có cuộc trở về là trả nợ quê hương, tri ân bản làng… Những thanh niên từng rời bản, vượt núi đeo đuổi con chữ để trở thành bác sỹ, mà chúng tôi đã gặp trên bao nẻo biên cương xứ Nghệ, là minh chứng cho tất cả những điều ấy.

Tết Việt, cùng bao biến thiên của thời gian, từ những giao thoa cũ, mới như một quy luật tất yếu, vẫn còn đó vẹn nguyên trong tâm thức mỗi người những điều xưa cũ thật khó đổi dời. Tết vẫn như một lời hẹn ân cần, một niềm háo hức sum vầy, xốn xang…

Trên con đường Cửa khẩu Khoan La San, xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, chỉ cách ngã ba biên giới Việt - Trung - Lào hơn một tầm tiếng gọi. Chiều cuối năm, không gian đặc quánh, sương mù tựa tấm khăn voan phủ trắng những sườn núi, các mái nhà, làm mềm thêm giai điệu nồng nàn của Trường ca Lhápadi văng vẳng đâu đây...

Gió se se mơn man làn da, vạn vật cựa mình tỉnh giấc cùng tiết trời chuyển Xuân, tôi bỗng thấy yêu đời đến lạ. Lòng rộn ràng, nôn nao như đứa trẻ, khao khát hương Tết, chợ quê.

Mô hình Trường Phổ thông Dân tộc nội trú (PTDT) đã và đang trở thành ngôi nhà chung của nhiều thế hệ học sinh DTTS. Từ đây, những ước mơ của các em đã được “chắp cánh” để bay cao, vươn xa, vượt núi để chạm tay vào thành công.

Trời đã tang tảng sáng, nhưng khắp các đỉnh núi, vạt nương và bản làng còn chìm trong biển sương mù. Sương uyển chuyển. Lúc êm chảy từng dòng, khi đứng lặng hình cái vòng cổ bạc ôm ngọn núi, rồi theo gió tản ra len lỏi khắp các lối đi, tràn cả vào trong nhà làm ánh lửa bên các bếp buổi sớm thêm đượm... Giờ này có lẽ Hố Quáng Phìn cũng đã thức giấc!

Tháng chạp, mùa các giống lúa nếp than (đệp cù cha), nếp huyết (đệp a hăm) của người Pa Cô; Bru -Vân Kiều vào vụ thu hoạch. Từ trên nương rẫy ở đại ngàn Trường Sơn, nếp được thu hoạch, phơi khô...;rồi một phần theo chân thương lái mang hương sắc đại ngàn về xuôi.

Vượt gần 150km với những cung đường ngoằn nghèo và hơn 1 giờ đi bộ trên con đường lầy lội, trơn trượt, qua những ngọn đồi, con suối, Đoàn công tác của Tỉnh ủy Kon Tum do Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Dương Văn Trang làm Trưởng đoàn mới đến được làng Kon Tuông, xã Ngọc Linh, huyện Đăk Glei để chung vui Ngày hội bánh chưng xanh Tết Nguyên đán Ất Tỵ năm 2025 với đồng bào Xơ Đăng nơi đây. Một không khí Xuân ấm áp ngập tràn ở ngôi làng còn bộn bề khó khăn nằm dưới chân núi Ngọc Linh hùng vỹ.

“Cà Mau xứ sở lạ lùng/Dưới sông cá lội trên giồng cọp um”… Đó là chuyện của mấy trăm năm trước, thuở tiền nhân ta khai phá đất phương Nam. Ngày nay, Cà Mau được xem như là vùng đất trẻ. Những cánh đồng phì nhiêu được tạo nên bởi phù sa bồi lắng, tích tụ do sự luân chuyển của hai dòng hải lưu Bắc - Nam. Rừng ngập nước mênh mông giáp với biển Đông và biển Tây là đặc trưng của Cà Mau. Thổ nhưỡng ở đây cũng đa dạng với đất bãi bồi, đất phèn, đất mặn, đất than bùn...

Từ thế hệ này sang thế hệ khác, nghề rèn xứ Cố Đô thủa xưa được giữ lại cho đến tận bây giờ, bất chấp những đổi thay của thời cuộc. Dẫu nhiều khốn khó và nặng nhọc, nhưng nhờ nghề này nhiều người dân tại các làng nghề đã phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống, vừa có thu nhập lại vừa giữ được nghề của cha ông truyền lại.

Đất núi Măng Bút, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum tặng cho người Xơ Đăng ở thung lũng mù sương loại gạo đỏ đặc biệt, chắt chiu từ đất và chứa đựng nhiều mồ hôi nên loại gạo đỏ này đã làm nên những hương vị đặc trưng riêng có của xứ núi này.

Những ngày này, bà con Nhân dân thôn Sín Chải, xã Trung Chải, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai đang tất bật chuẩn bị đón Tết cổ truyền của dân tộc. Niềm vui của bà con như được nhân đôi khi thôn Sín Chải vừa được đóng điện lưới quốc gia.

Năm 2024, lượng khách du lịch đến Hà Giang ước đạt 3,286 triệu lượt người, tăng 8,8% so với năm 2023, tổng doanh thu du lịch đạt 8.149 tỷ đồng. Có được kết quả ấn tượng đó là nhờ nhiều chính sách linh hoạt, phù hợp của tỉnh, trong đó tỉnh thực hiện hiệu quả công tác du lịch phát triển gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc.

Trên hành trình trở lại vùng cao A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, tôi đã chọn cho mình điểm đến A Roàng. Đó là một thung lũng nhỏ nằm giữa đại ngàn Trường Sơn, quanh năm tiết trời mát mẻ. Cùng với đó, nét văn hóa đậm đà bản sắc của đồng bào Tà Ôi như níu chân làm cho A Roàng xa mà lại hóa gần.

Thôn Giang Đông, xã Ea Dăh, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Nơi đây từng là “điểm nóng” về ma túy, khiến cho cuộc sống nhiều người dân rơi vào cảnh bần cùng, trở thành nỗi ám ảnh của cộng đồng. Nhưng nay, Giang Đông vươn mình đầy sức sống, diện mạo khang trang, cuộc sống người dân ngày càng no đủ, hạnh phúc, dấu tích u ám trong quá khứ dần lùi xa.