Sau lũ, đất sản xuất cũng không còn

Bờ sông bị nuốt chửng, người dân mất trắng

Từ ngày 27 đến 30/10, mưa lớn kéo dài khiến nước từ thượng nguồn đổ dồn về các hồ thủy điện, sau đó xả xuống hai dòng sông Vu Gia - Thu Bồn. Lượng nước lớn, chảy xiết khiến bờ sông sạt lở nghiêm trọng, cuốn trôi nhiều diện tích đất canh tác.

Hơn chục ngày sau cơn lũ dữ, bà Nguyễn Thị Miền, ngụ thôn Hòa Hữu Tây, xã Hà Nha vẫn chưa hết bàng hoàng sau những thiệt hại do lũ gây ra. 

“Mất hết rồi, tất cả đều bị cuốn xuống sông. Chúng tôi chưa bao giờ thấy nước dâng cao và sạt lở dữ dội như vậy”, bà Miền nhớ lại.

Vợ chồng bà Miền từng trồng hoa màu, mướp, chuối, dứa trên hơn 3 sào đất ven sông. Sau trận lũ cuối tháng 10, toàn bộ diện tích đã bị cuốn trôi. 

“Ngay cả giếng nước để tưới tiêu cũng đã nằm giữa sông sau trận sạt lở kinh hoàng do cơn lũ đó. Gia đình tôi thiệt hại hơn 100 triệu đồng”, bà Miền buồn bã nói.

Theo người dân địa phương, chỉ trong một đợt lũ, bờ sông Vu Gia đã bị ăn sâu gần 100 mét, khiến hàng chục ha đất nông nghiệp bị cuốn trôi. Nhiều hộ dân mất trắng, đường bê tông dẫn ra khu sản xuất cũng bị hư hỏng, cát lấp gần hết.

Tương tự, ông Lê Vinh, ở thôn Hòa Hữu Đông cũng “trắng tay” sau cơn lũ. Toàn bộ vườn cây ăn quả với hơn 1.000 cây bưởi, 500 cây ổi, 200 cây xoài và hơn 30.000 cây dứa bị nước cuốn đi trong chớp mắt.

“Toàn bộ vốn liếng đầu tư đều mất sạch. Ước tính sơ bộ, gia đình tôi thiệt hại hơn 600 triệu đồng. Lũ đến nhanh, nước dâng cao bất ngờ. Chỉ trong vài giờ, hơn 50 mét bờ sông bị nuốt chửng”, ông Vinh thở dài.

Theo ông Vinh, điều khiến người dân lo lắng hơn cả là không còn đất để sản xuất. Diện tích còn lại thì bị cát phủ dày, không thể canh tác. Ba năm trước, ông thuê hơn 4 ha đất để trồng cây ăn quả, nay tất cả chỉ còn là bãi cát.

“Mấy ngày nay tôi cứ đi ra đi vào trong tâm trạng rối bời. Giờ không biết tiền đâu để đầu tư lại. Chúng tôi mong chính quyền sớm có giải pháp giúp người dân ổn định sau lũ”, ông Vinh bày tỏ.

Ở thôn Hòa Hữu Đông, đã có hàng chục hộ dân bị mất tài sản, mất đất sau cơn lũ. Như ông Ngô Tấn Lạc, từng đầu tư hàng chục triệu đồng để trồng hoa màu. Lũ đến, ông mất hết. “Giờ chỉ trông chờ chính quyền quan tâm có giải pháp hỗ trợ bà con khôi phục phát triển sản xuất”, ông Lạc mong muốn.

Nhà sập, ruộng trôi - nỗi đau của người ở lại

Thương tâm nhất là trường hợp của bà Phan Thị Mãn, ở thôn Hòa Hữu Đông. Căn nhà nhỏ của bà đã bị nước lũ cuốn trôi, chỉ còn lại nền bê tông vỡ vụn. Sống một mình, không chồng con, bà Mãn được lực lượng địa phương di dời đến nơi an toàn khi nước dâng. Nhưng khi trở về, trước mắt bà chỉ là đống đổ nát.

“Bà đã cạn nước mắt rồi, khóc nhiều rồi”, bà Mãn nghẹn ngào, mắt nhìn xa xăm ra bãi đất nơi từng là mái ấm của mình.

Ông Mai Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Hà Nha cho biết, trận lũ lịch sử cuối tháng 10 đã gây thiệt hại nặng nề về tài sản của Nhà nước và người dân. Toàn xã có 8.195 hộ bị ngập từ 1 đến hơn 3 mét; nhiều tài sản, vật nuôi bị cuốn trôi; cơ sở hạ tầng, đường sá, hệ thống điện, nước bị hư hại nghiêm trọng.

Ước tính ban đầu, tổng thiệt hại toàn xã Hà Nha trong đợt lũ từ ngày 27/10 đến 3/11 lên tới hơn 137,5 tỷ đồng. Hiện UBND xã đang tiếp tục rà soát thiệt hại, đồng thời đề nghị UBND TP. Đà Nẵng cùng các sở, ban, ngành hỗ trợ kinh phí để khắc phục hậu quả và đầu tư trang thiết bị phục vụ phòng, chống thiên tai trong những năm tới.

Với người dân vùng “rốn lũ”, chuyện nước dâng đã trở thành quen thuộc. Mỗi lần nước lên, họ lại đếm theo “cây” - cách đo dân gian mực nước dâng. Nhưng như lời người dân nói: “Mỗi cây nước là một lần mất mát”.

Giờ đây, giữa những thửa ruộng còn ngổn ngang bùn đất và bờ sông bị khoét sâu, nỗi lo về sinh kế, nợ nần và tương lai vẫn đè nặng trên vai bà con xã Hà Nha.

Người dân mong mỏi chính quyền sớm có giải pháp hỗ trợ khôi phục sản xuất, giúp họ ổn định cuộc sống sau thiên tai, để từ trong mất mát, lại có thể bắt đầu lại, bền bỉ như dòng Vu Gia vẫn ngày đêm chảy qua miền quê này.