Thành tựu và Phát triển

Sơn La: Phát huy nguồn lực, tạo chuyển biến ở vùng đồng bào DTTS

Mai Hương • 19/11/2026 10:05

Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh Sơn La khép lại giai đoạn 2021 - 2025 với những dấu ấn đậm nét về hạ tầng và sinh kế tại các vùng đồng bào DTTS.

h1.jpg
Mô hình nuôi cá lồng của người dân xã Tường Hạ, tỉnh Sơn La

Sinh kế khởi sắc, diện mạo bản làng đổi thay

Từng là hộ nghèo, thu nhập bấp bênh, gia đình ông Hoàng Văn Thanh, ở bản Nà Pục, xã Tường Hạ, đã cải thiện đời sống nhờ chính sách hỗ trợ sản xuất.

Năm 2022, thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719), ông được hỗ trợ bò sinh sản, cá giống và hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc vật nuôi, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn chăn nuôi.

Có thêm nguồn lực, ông Thanh mạnh dạn đầu tư 2 lồng nuôi cá, với sản lượng đạt khoảng 2,5 tấn/năm. Mỗi lồng có thể xuất bán 3 lứa cá/năm, tạo nguồn thu ổn định. Từ một hộ có kinh tế bấp bênh, đến năm 2024, gia đình ông đã vươn lên thoát nghèo.

Trường hợp ông Thanh cho thấy hiệu quả hỗ trợ sinh kế tại vùng đồng bào DTTS Sơn La. Thay vì chỉ giải quyết khó khăn trước mắt, việc hỗ trợ cây, con giống gắn với chuyển giao kỹ thuật đã tạo điều kiện để người dân chủ động tổ chức sản xuất, khai thác lợi thế sẵn có và từng bước nâng cao thu nhập.

Từ năm 2021 đến nay, thông qua nguồn vốn Chương trình MTQG 1719, toàn tỉnh Sơn La đã hỗ trợ phát triển sản xuất trực tiếp cho hơn 40.000 lượt hộ nghèo, triển khai các mô hình phát triển kinh tế với hơn 35.000 hộ tham gia.

Những chính sách này góp phần tạo thêm sinh kế, khuyến khích người dân thay đổi phương thức sản xuất, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện từng địa bàn.

Cùng với hỗ trợ sinh kế, đầu tư hạ tầng thiết yếu được Sơn La xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn phát triển ở vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Kết thúc giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình MTQG 1719 tại Sơn La được phân bổ trên 5.817 tỷ đồng. Từ nguồn vốn này, tỉnh đã hỗ trợ giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất cho 640 hộ; xây dựng 85 công trình cấp nước sinh hoạt; bố trí, sắp xếp ổn định dân cư tại 17 điểm với 956 hộ.

Đồng thời, 256 công trình giao thông nông thôn được cải tạo, xây mới cùng trên 140 công trình hạ tầng khác, góp phần từng bước hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng tại các địa bàn khó khăn.

Theo kết quả tổng kết giai đoạn 2021 - 2025, thu nhập bình quân của người DTTS tại Sơn La tăng gấp 2 lần so với năm 2020; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 3,11%/năm, đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống còn 7,8% vào cuối năm 2025. Riêng tại các xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo và hộ cận nghèo giảm bình quân trên 4% mỗi năm.

1795048296024_3270958871484257110_3270958871484257110_e241fd2d6e22393ea4de315c6441e672.jpg
Nhân dân bản Luống Há, xã Mường Chiêng phát triển nuôi gia cầm

Ưu tiên nguồn lực về cơ sở, tạo đà phát triển bền vững

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sơn La có 67 xã, trong đó 100% số xã thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi. Có 66 xã thuộc khu vực III, chỉ xã Mai Sơn thuộc khu vực I. Đặc điểm này cho thấy nhu cầu đầu tư phát triển hạ tầng, hỗ trợ sinh kế và nâng cao chất lượng đời sống tại các địa bàn khó khăn vẫn rất lớn.

Để bảo đảm tính liên tục trong triển khai chính sách, tổng nguồn vốn ngân sách Trung ương từ giai đoạn trước được kéo dài sang năm 2026 để thực hiện chương trình MTQG trên địa bàn tỉnh là trên 953 tỷ đồng. Cùng với đó, Sơn La tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân bổ, quản lý nguồn lực cho giai đoạn phát triển mới.

Tại Kỳ họp chuyên đề thứ ba, HĐND tỉnh Sơn La khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 57/NQ-HĐND về phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 - 2030. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai Chương trình MTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: 2026 - 2030.

Theo đó, tổng kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 - 2030 được phân bổ đợt 1 cho Sơn La là hơn 2.600 tỷ đồng, theo Quyết định số 1160/QĐ-TTg ngày 29/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Đáng chú ý, cơ cấu phân bổ nguồn vốn thể hiện rõ định hướng ưu tiên cho cơ sở, nhất là những địa bàn còn nhiều khó khăn. Trong tổng nguồn vốn, cấp xã được phân bổ 70%, tương đương hơn 1.820 tỷ đồng, nhằm tạo điều kiện cho các địa phương chủ động triển khai các dự án hạ tầng, phát triển sinh kế phù hợp với nhu cầu thực tế.

Nguồn vốn được phân bổ cho 67 xã, trong đó một số địa phương được bố trí nguồn lực lớn như Mường Khiêng hơn 36 tỷ đồng, Nậm Lầu 33 tỷ đồng, Co Mạ 32 tỷ đồng, Sốp Cộp 32 tỷ đồng và Phiêng Pằn hơn 31 tỷ đồng. Cấp tỉnh quản lý 30% tổng vốn, tương đương hơn 780 tỷ đồng; danh mục phân bổ chi tiết được thực hiện trên cơ sở rà soát, đánh giá các dự án, bảo đảm đúng nguyên tắc, tiêu chí, đối tượng và hiệu quả đầu tư.

Cụ thể hóa định hướng này, UBND tỉnh Sơn La đã ban hành Kế hoạch số 168/KH-UBND ngày 30/6/2026 triển khai Chương trình.

Ông Vũ Tiến Đĩnh - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Hợp phần thứ nhất, tập trung vào việc hoàn thiện quy hoạch, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và kết nối hiệu quả với khu vực đô thị.

Hợp phần 2 dành riêng cho các nội dung đặc thù phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, tập trung nguồn lực giải quyết dứt điểm các vấn đề cấp thiết như thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; quy hoạch, sắp xếp, bố trí ổn định dân cư vùng thiên tai, di cư tự do và khu vực biên giới.

Hai hợp phần có mối quan hệ bổ trợ, hướng tới mục tiêu vừa hoàn thiện điều kiện phát triển, vừa giúp người dân nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện chất lượng cuộc sống. Trong đó, đầu tư hạ tầng tạo nền tảng, còn phát triển sinh kế và nâng cao thu nhập được xác định là yếu tố quan trọng để bảo đảm hiệu quả giảm nghèo bền vững.

Trên cơ sở đó, Sơn La đặt mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020; thu nhập bình quân của người DTTS đạt bằng một nửa mức bình quân chung của cả nước.

Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm bình quân 1,5 - 2%/năm; phấn đấu có 36 xã, tương đương 53% số xã, đạt chuẩn nông thôn mới và vùng đồng bào DTTS cơ bản không còn xã, bản đặc biệt khó khăn.

    Sơn La: Phát huy nguồn lực, tạo chuyển biến ở vùng đồng bào DTTS
    • Mặc định