Thay cách hỗ trợ, Điện Biên“tiếp sức” cho cây cà phê, mắc ca
Từ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 và chính sách hỗ trợ của địa phương, tỉnh Điện Biên đang mở rộng vùng nguyên liệu, đưa cà phê, mắc ca trở thành những cây trồng chủ lực.
Điện Biên có lợi thế về đất đai, khí hậu để phát triển nhiều ngành hàng nông nghiệp như cà phê, mắc ca, lúa gạo, dược liệu và cây ăn quả. Những năm qua, trên địa bàn tỉnh từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, xây dựng thương hiệu nông sản và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào vùng nguyên liệu, chế biến.
Toàn tỉnh hiện có hơn 10.000 ha lúa chất lượng cao, trên 10.800 ha cà phê, khoảng 12.400 ha mắc ca và gần 5.000 ha cây ăn quả các loại.
Giai đoạn 2021 - 2025, từ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, Điện Biên đã triển khai 953 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ trực tiếp hàng chục nghìn hộ dân khu vực nông thôn, miền núi, nhất là đồng bào DTTS.
Năm 2026, tỉnh xây dựng kế hoạch trồng mới 12.000 ha cây trồng, trong đó có 5.930 ha cà phê và 5.930 ha mắc ca trồng xen cà phê.
Tại xã Nậm Kè, nguồn vốn Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 được sử dụng để mở rộng diện tích cà phê, mắc ca.
Theo ông Nguyễn Tiến Thành - Chủ tịch UBND xã Nậm Kè, thực hiện Kế hoạch số 1850/KH-UBND ngày 16/3/2026 của UBND tỉnh về trồng mới cà phê, mắc ca và thử nghiệm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp, xã được phân bổ hơn 1,6 tỷ đồng. Đến nay, địa phương đã trồng gần 349 ha cà phê và hơn 310 ha mắc ca.
Còn tại xã Tuần Giáo, năm 2026, địa phương này đã trồng mới 358,6 ha cà phê và 148,6 ha mắc ca.
Theo ông Quàng Văn Mi - bản Bó Giáng, xã Tuần Giáo, người dân được hỗ trợ giống, phân bón và hướng dẫn kỹ thuật nên yên tâm mở rộng diện tích.
“Vài năm gần đây cà phê, mắc ca được mùa, được giá. Nếu tiếp tục được hỗ trợ về giống, vật tư và kỹ thuật, cây cà phê sẽ mang lại nguồn thu ổn định trong những năm tới”, ông Quàng Văn Mi chia sẻ.
Hỗ trợ theo chuỗi, giảm manh mún
Để thúc đẩy ngành Nông nghiệp, Điện Biên đang điều chỉnh nguồn vốn theo hướng tập trung, gắn hỗ trợ sản xuất với hình thành vùng nguyên liệu và phát triển chuỗi giá trị. Theo Quyết định 1771 ngày 7/8/2026, tỉnh điều chỉnh nguồn kinh phí sự nghiệp vốn ngân sách Trung ương và vốn đối ứng địa phương năm 2025 được chuyển sang năm 2026 thuộc Chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025.
Tỉnh Điện Biên đã điều chỉnh số dư ngân sách và dự toán của 9 đơn vị cấp tỉnh với tổng kinh phí 65.344,63 triệu đồng, bổ sung cho 20 xã triển khai Tiểu dự án 2, Dự án 3 về hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, vùng trồng dược liệu quý và thúc đẩy khởi sự kinh doanh.
Cùng với việc điều chỉnh nguồn vốn, Điện Biên đã ban hành Nghị quyết 21/2026/NQ-HĐND quy định mức hỗ trợ các dự án phát triển sản xuất từ nguồn vốn Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030 và Nghị quyết 23/2026/NQ-HĐND ngày16/7/2026 về hỗ trợ cơ cấu lại ngành Nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững.
Nghị quyết 23 của tỉnh HĐND tỉnh Điện Biên đã chuyển mạnh từ hỗ trợ từng khâu, từng hạng mục sang hỗ trợ toàn bộ chuỗi giá trị, từ phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng khoa học công nghệ đến xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, tạo nền tảng để nông nghiệp Điện Biên phát triển theo hướng tập trung, nâng cao giá trị và bền vững hơn.
Điểm mới của Nghị quyết 23 là chính sách hỗ trợ được thiết kế xuyên suốt chuỗi giá trị, từ phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng khoa học công nghệ đến xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm.
Doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ gia đình được hỗ trợ tối đa 50% chi phí xây dựng nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tiết kiệm nước, tưới thông minh. Mức hỗ trợ tối đa 1 tỷ đồng đối với doanh nghiệp, hợp tác xã; 700 triệu đồng đối với tổ hợp tác, nhóm hộ và 300 triệu đồng đối với hộ gia đình.
Tỉnh cũng hỗ trợ tối đa 30% chi phí đầu tư cơ sở chế biến, bảo quản nông sản; hỗ trợ 15 - 20 triệu đồng/ha khi chuyển đổi đất lúa sang cây trồng có giá trị cao.
Những chính sách này được kỳ vọng mở rộng không gian đầu tư, thu hút doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào sản xuất, chế biến, tiêu thụ, qua đó từng bước đưa nông nghiệp Điện Biên từ sản xuất nhỏ lẻ sang hàng hóa tập trung, hiện đại và bền vững.
Theo bà Chu Thị Thanh Xuân - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên, điểm nổi bật của Nghị quyết 23/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Điện Biên là chuyển từ cách hỗ trợ từng khâu, từng hạng mục sang hỗ trợ theo chuỗi giá trị hoàn chỉnh.
“Yếu tố mang tính đột phá của Nghị quyết 23 là thay đổi tư duy hỗ trợ. Qua đó tạo điều kiện để các vùng sản xuất phát triển ổn định, nâng cao giá trị nông sản và tăng tính bền vững”, bà Xuân cho biết.
Từ việc mở rộng vùng nguyên liệu đến hoàn thiện chính sách hỗ trợ theo chuỗi giá trị, Điện Biên đang tạo thêm động lực cho nông nghiệp phát triển theo hướng hàng hóa, hiện đại và bền vững. Cà phê, mắc ca được kỳ vọng trở thành những ngành hàng chủ lực, vừa nâng cao giá trị nông sản, vừa tạo sinh kế ổn định cho người dân vùng cao.
