Những thửa ruộng vùng cao xã Mường Quàng đã làm xong đất. (Ảnh: Hồ Phương)Theo ông Nguyễn Tiến Đức, Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, năm nay, các xã miền núi, vùng cao của tỉnh Nghệ An gieo cấy lúa vụ Xuân trên diện tích khoảng 8.000 ha. Đến nay, cơ bản các địa phương thực hiện đúng khung thời vụ gieo cấy lúa Xuân của tỉnh. Việc gieo cấy đúng lịch giúp bà con vùng cao hạn chế rủi ro do thời tiết bất lợi, nhất là rét đậm, rét hại đầu vụ.
"Ngành Nông nghiệp khuyến cáo người dân tăng cường các biện pháp chống rét cho mạ và lúa mới cấy; không gieo sạ, không phun thuốc trừ cỏ khi nhiệt độ xuống thấp để tránh hiện tượng ngộ độc lạnh cho cây lúa", ông Nguyễn Tiến Đức chia sẻ .
Sau các đợt thiên tai trong năm 2025, vùng miền núi tỉnh Nghệ An chịu nhiều thiệt hại nặng nề. Thời gian qua, công tác khắc phục hạ tầng sản xuất nông nghiệp như cầu, cống tiêu thoát nước, giao thông nội đồng… đã được các địa phương triển khai khẩn trương. Cùng với đó, việc cải tạo ruộng đồng do ảnh hưởng mưa bão cũng được các đơn vị đẩy mạnh.
Những guồng kéo nước từ suối lên phục vụ sản xuất ở xã Châu Tiến. (Ảnh: Văn Trường)Tại xã Châu Tiến, cùng với việc cải tạo lại ruộng, sửa chữa kênh mương hư hỏng, người dân đặc biệt quan tâm, chú ý việc củng cố, tăng cường hệ thống thủy lợi từ các guồng nước để đảm bảo đủ nước tưới phục vụ sản xuất.
Toàn xã Châu Tiến có khoảng 175 guồng nước, khai thác nguồn nước từ sông Nậm Hạt, Nậm Việc và đập Kẻ Cọc, cơ bản đáp ứng nhu cầu tưới tiêu cho sản xuất. Nhờ chủ động thêm nguồn nước này, tiến độ làm đất để sản xuất vụ Đông - Xuân của địa phương đã đạt khoảng 90%, diện tích gieo cấy đạt trên 40%, dự kiến hoàn thành gieo cấy toàn bộ diện tích trước ngày 5/2/2026.
Ông Lô Quang Hiệp, Trưởng Phòng Kinh tế xã Châu Tiến thông tin: Vụ Xuân này, toàn xã gieo cấy khoảng 703 ha lúa các loại. Cơ cấu giống chủ yếu là các giống lúa thuần năng suất, chất lượng cao như Sông Lam 9, Thiên Ưu 8 và các giống nếp truyền thống phù hợp với điều kiện khí hậu vùng cao.
Đồng bào vùng cao tỉnh Nghệ An đang với vụ Đông - Xuân. (Ảnh: Hồ Phương)Ở các xã vùng cao khác của tỉnh Nghệ An, khí thế sản xuất vụ Xuân đang vào thời cao điểm nhất. Trên các thửa ruộng bậc thang và cánh đồng thấp, bà con tranh thủ thời tiết thuận lợi để bừa ngả, be bờ, tu sửa hệ thống guồng nước, chủ động dẫn nước phục vụ gieo cấy...
Bà Lô Thị Nguyệt, Chủ tịch UBND xã Tiền Phong, cho biết: Địa phương tiến hành gieo cấy hơn 500 ha lúa trong vụ Xuân năm nay. Nguồn nước phục vụ sản xuất chủ yếu lấy tự chảy từ các khe suối như bản Đan, Phương Tiến 1, Phương Tiến 2.
Ngoài ra, còn kết hợp với hệ thống khoảng 79 guồng nước do người dân tự làm và bảo dưỡng. Cơ cấu giống gồm lúa lai, lúa thuần và một số giống Japonica phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương.
Người dân các xã vùng cao Nghệ An tích cực vào vụ. (Ảnh: Văn Trường)Bước vào vụ Đông - Xuân 2026, các xã vùng cao Nghệ An làm mạ có che chắn nylon nên đã hạn chế tình trạng chết rét, hình thức gieo cấy chủ yếu vẫn là cấy tay do diện tích ruộng nhỏ lẻ, phân tán và cũng để tránh lúa bị chết rét do gieo sạ.
Đáng chú ý, nhờ sự chuẩn bị chu đáo từ khâu làm đất, gieo mạ, đảm bảo nước tưới đến tổ chức gieo cấy đồng loạt, tiến độ sản xuất lúa vụ Đông - Xuân 2026 đang rất khả quan theo đúng khung lịch được giao.
Theo bà Võ Thị Nhung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An, việc gieo cấy đúng lịch giúp bà con vùng cao hạn chế rủi ro do thời tiết bất lợi. Với các xã vùng cao, sản xuất vụ Đông - Xuân theo hình thức cấy sẽ hạn chế tình trạng lúa chết do thời tiết rét đậm, rét hại.
"Chúng tôi cũng đã khuyến cáo người dân hạn chế phun thuốc trừ cỏ để vừa đảm bảo môi trường, vừa tránh hiện tượng ngộ độc lạnh cho cây lúa khi nhiệt độ xuống thấp", bà Nhung cho biết.
