Vùng cao trong nhịp phát triển mới: Để nghị quyết ‘bén rễ’ ở thôn bản (Kỳ 2)
Nghị quyết chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi những chủ trương lớn được chuyển hóa thành việc cụ thể ở từng thôn, bản; khi cán bộ không chỉ nói cho dân nghe mà còn biết lắng nghe dân nói, cùng dân tìm cách tháo gỡ khó khăn...Ở vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ninh, sự chuyển động ấy đang bắt đầu từ chính cơ sở.
LỜI TÒA SOẠN:
Sự kiện Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mở ra một không gian phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới.
Khoảng cách phát triển không thể chỉ được rút ngắn bằng nguồn lực đầu tư. Quan trọng hơn là làm thế nào để người dân từ đối tượng thụ hưởng chính sách trở thành chủ thể của quá trình phát triển; để đất đai, rừng, văn hóa, sản vật và con người vùng cao không chỉ là những nguồn lực “đang có”, mà thực sự trở thành giá trị.
Tuyến bài ghi nhận những chuyển động từ cơ sở, đồng thời đi tìm lời giải cho một câu hỏi lớn hơn: Cấp ủy, chính quyền phải đổi mới cách lãnh đạo, tổ chức thực hiện chính sách như thế nào để đánh thức nội lực, khơi dậy ý chí vươn lên và đưa vùng cao thực sự hòa vào nhịp phát triển mới của Quảng Ninh?
Từ chiếc điện thoại đến đổi mới cách làm ở thôn bản
Mỗi ngày, điện thoại của ông Triệu Quý Trình, Bí thư Chi bộ thôn Nam Kim (Ba Chẽ), lại hiện lên những tin nhắn mới trong nhóm Zalo của thôn.
Một đoạn đường xuống cấp sau mưa. Một thủ tục hành chính người dân chưa rõ. Một ý kiến về vệ sinh môi trường. Hay câu chuyện liên quan đến sản xuất của một gia đình trong thôn...
Những việc trước đây có khi phải chờ đến cuộc họp thôn, hoặc người dân trực tiếp tìm cán bộ để phản ánh, nay được đưa lên nhóm để cùng trao đổi, nắm bắt và xử lý.
Với ông Trình, điều quan trọng nằm ở cách nghĩ, cách làm của người cán bộ ở cơ sở.
“Muốn dân tin, cán bộ phải gần dân, lắng nghe dân, thấy khó khăn ở đâu thì cùng tháo gỡ ở đó. Dân đồng thuận thì nghị quyết mới đi vào cuộc sống”, ông Trình chia sẻ.
Ở Nam Kim, nhóm trò chuyện trên điện thoại vì thế đang trở thành một “cánh tay nối dài” của cán bộ thôn.
Người có uy tín - giữ mạch nối trong cộng đồng
Nếu công nghệ giúp kết nối cán bộ với người dân nhanh hơn thì ở vùng đồng bào DTTS còn có một “kênh” đặc biệt mà không một phương tiện kỹ thuật nào có thể thay thế: niềm tin và uy tín trong cộng đồng.
Bà La Thị Sinh - Người có uy tín thôn Bình Quyền, xã Bình Liêu - bày tỏ: “Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tôi mong đời sống bà con ngày càng khá hơn, nhưng tiếng nói, trang phục, lễ hội và những nét văn hóa của dân tộc mình vẫn được giữ gìn. Có kinh tế, có văn hóa thì bà con mới yên tâm gắn bó với quê hương”.
Trong tổng số 624 thôn, bản, khu phố toàn tỉnh Quảng Ninh sau sắp xếp, có 190 đơn vị thuộc vùng DTTS và miền núi, phân bố trên 28 xã, phường và đặc khu.
Những con số ấy cho thấy vùng đồng bào DTTS và miền núi vẫn chiếm một vị trí đáng kể trong không gian phát triển của Quảng Ninh sau sắp xếp.
Nhưng phát triển vùng cao không đơn thuần là bài toán đầu tư thêm nguồn lực. Khi những con đường được mở, sinh kế thay đổi, giao lưu ngày càng rộng, một câu hỏi khác cũng được đặt ra: làm thế nào để người dân có cuộc sống tốt hơn mà những giá trị văn hóa đã tạo nên căn cước của cộng đồng vẫn được gìn giữ?
Trong quá trình này, người có uy tín giữ một vai trò đặc biệt.
Để người dân thực sự là chủ thể của chính sách
Theo ông Lục Thành Chung, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh, công tác dân tộc cần chuyển từ tư duy hỗ trợ sang phát huy nội lực của đồng bào DTTS, để mỗi địa phương phát huy tốt hơn lợi thế riêng trong quá trình phát triển.
“Trong giai đoạn mới, Quảng Ninh không chỉ đầu tư cho vùng đồng bào DTTS theo hướng bao trùm mọi lĩnh vực, phù hợp từng đối tượng, địa bàn mà còn hướng tới khơi dậy nội lực, để đồng bào thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển. Cùng với đó, tỉnh sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, phát huy vai trò của Người có uy tín trong việc đưa chủ trương của Đảng đến từng thôn, bản, tạo sự đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng vươn lên của đồng bào”, ông Chung nhấn mạnh.
Phát biểu bế mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý Quảng Ninh cần chuẩn bị kỹ lưỡng để hệ thống chính trị, bộ máy chính quyền, đô thị mới đi vào hoạt động hiệu quả ngay khi nghị quyết thành lập thành phố có hiệu lực.
Với vùng cao Quảng Ninh, “đi vào hoạt động hiệu quả” không chỉ được đo bằng việc bộ máy vận hành thông suốt.
Từ việc tinh gọn 1.452 thôn, bản, khu phố xuống còn 624 đơn vị, đến việc tiếp tục phát huy vai trò của 403 người có uy tín trong đồng bào DTTS, những thay đổi ấy đặt ra yêu cầu với bộ máy mới: không chỉ quản lý hiệu quả hơn mà còn phải phục vụ người dân gần hơn, sát hơn và kịp thời hơn.
Và ở đó, vai trò của tổ chức Đảng, đặc biệt là chi bộ và đội ngũ cán bộ ở cơ sở, càng trở nên quan trọng. Một nghị quyết có thể được ban hành từ phòng họp, nhưng sức sống của nghị quyết được quyết định ở thôn, bản.
