Khi nguồn lực chạm đúng “lõi nghèo”
Giữa trùng điệp núi đá và những con dốc quanh co, xã Bảo Lâm từ lâu được nhắc đến như vùng đất “4 nhất” của Cao Bằng: Nghèo nhất, xa xôi nhất, hẻo lánh nhất và đông đồng bào DTTS nhất. Những thiếu thốn về hạ tầng, sinh kế, dịch vụ xã hội vẫn hiện hữu trong đời sống thường nhật của người dân.
Nhưng dòng chảy chính sách đã tìm được đường vào những nơi khó khăn nhất. Sau nhiều năm tập trung nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, Bảo Lâm đang ghi nhận bước tiến rõ rệt. Cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn khoảng 35 - 37%, tức giảm trên 12 điểm phần trăm so với cuối năm 2022. Riêng giai đoạn 2021-2025, tổng vốn đầu tư từ 3 chương trình mục tiêu quốc gia dành cho khu vực này đạt khoảng 571,8 tỷ đồng, trong đó, Chương trình MTQG 1719 chiếm hơn 203 tỷ đồng.
Nguồn lực ấy không dàn trải mà “trúng lõi nghèo”: Đường giao thông, nước sinh hoạt, nhà ở, hỗ trợ sản xuất và các dịch vụ xã hội cơ bản cho đồng bào DTTS. Đến cuối năm 2025, toàn bộ các xã trên địa bàn huyện Bảo Lâm cũ sau sắp xếp đều có đường ôtô “cứng hóa” đến trung tâm; nhiều tuyến liên thôn được đầu tư, nâng cấp. Những mô hình sinh kế phù hợp điều kiện địa phương như chăn nuôi đại gia súc, trồng rừng, trồng dược liệu bắt đầu phát huy hiệu quả, mang lại nguồn thu ổn định cho người dân.
Ông Chu Đức Quang, Bí thư Đảng ủy xã Bảo Lâm cho biết, việc chủ động giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời huy động và lồng ghép các nguồn lực đã giúp Chương trình MTQG 1719 đạt nhiều kết quả quan trọng. Các công trình thiết yếu cơ bản hoàn thành, đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất và đời sống nông thôn; hoạt động văn hóa - xã hội được triển khai sâu rộng. “Chương trình MTQG 1719 tạo động lực để Bảo Lâm vươn lên phát triển kinh tế, cải thiện sinh kế và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS”, ông Chu Đức Quang chia sẻ.
Đòn bẩy chung cho toàn tỉnh
Không chỉ Bảo Lâm, nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia đang lan tỏa đến nhiều địa phương khác của Cao Bằng, trở thành điểm tựa cho mục tiêu giảm nghèo nhanh và bền vững. Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh, đến cuối năm 2025, tổng vốn giải ngân các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn đạt trên 2.000 tỷ đồng; riêng Chương trình MTQG 1719 chiếm hơn 1.370 tỷ đồng. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm 4,04%, hoàn thành vượt mức kế hoạch đề ra.
Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp từ tháng 7/2025, Cao Bằng tiếp tục tăng cường vai trò của chính quyền cơ sở, đưa chính sách và nguồn lực đến đúng đối tượng. Trách nhiệm người đứng đầu được nhấn mạnh trong quá trình triển khai, nhằm bảo đảm các mục tiêu của Chương trình MTQG 1719 được hoàn thành đúng tiến độ và thực chất.
Theo bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cao Bằng, chính sách dân tộc luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của lãnh đạo tỉnh. Các cấp, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, kịp thời, với sự tham gia tích cực của đồng bào các DTTS. Các chương trình, dự án đầu tư cho vùng đồng bào DTTS được thực hiện đúng mục đích, đúng đối tượng, có trọng tâm, không thất thoát, qua đó giúp người dân từng bước vượt qua khó khăn, cải thiện đời sống và vươn lên thoát nghèo.
Bám sát chỉ đạo của Trung ương, Cao Bằng ưu tiên nguồn lực cho những địa bàn đặc biệt khó khăn, qua đó kéo gần khoảng cách phát triển giữa các vùng, các dân tộc. Trên địa bàn tỉnh, đồng bào Lô Lô là một trong những dân tộc có khó khăn đặc thù. Vì vậy, khi triển khai Chương trình MTQG 1719, tỉnh đã quan tâm bố trí vốn cho Tiểu Dự án 1, Dự án 9, tập trung cải thiện hạ tầng và điều kiện sống cho cộng đồng này.
Riêng giai đoạn 2023-2025, hàng chục công trình hạ tầng thiết yếu đã được đầu tư thông qua Tiểu Dự án 1, Dự án 9, góp phần nâng cao điều kiện sinh hoạt, sản xuất và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân. Trong năm 2026, Cao Bằng tiếp tục dành nguồn lực đáng kể cho các địa bàn còn nhiều khó khăn đặc thù, trong đó có các xã Cốc Pàng, Bảo Lạc, Cô Ba, Hưng Đạo - nơi đồng bào Lô Lô sinh sống.
Xuân 2026 về trên những bản làng biên giới Cao Bằng với diện mạo mới: con đường bê tông vắt qua sườn núi, những mái nhà vững chãi hơn giữa sương mờ, những mô hình sinh kế bám rễ vào đất rừng. Quan trọng hơn cả là niềm tin của đồng bào DTTS được bồi đắp qua từng công trình, từng chính sách đi vào cuộc sống.
Với kết quả đạt được trong giai đoạn 2021 - 2025 cùng sự quan tâm tiếp tục của Trung ương và quyết tâm của cả hệ thống chính trị, Cao Bằng đang vững vàng bước sang chặng phát triển mới: giảm nghèo thực chất, phát triển bao trùm và bền vững. Nơi miền biên viễn cực Bắc, mùa Xuân không chỉ đến từ đất trời, mà còn nảy nở từ lòng dân như một lời khẳng định âm thầm mà vững chắc về vai trò “phên giậu” của Tổ quốc.
