Tỉnh Cao Bằng đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng thu nhập bình quân của người DTTS bằng 1/2 trở lên so với bình quân chung của cả nước.Tỉnh Cao Bằng phấn đấu đến năm 2030 có 52 xã thoát nghèo, 21 xã đạt chuẩn nông thôn mới, thu nhập bình quân của người DTTS bằng 1/2 trở lên so với bình quân chung của cả nước,… Để đạt mục tiêu này, ngoài nguồn lực đầu tư của Nhà nước, sự quyết tâm của các cấp ủy đảng, chính quyền các cấp đòi hỏi công tác tuyên truyền, vận động cần được triển khai hiệu quả, qua đó khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường vươn lên của đồng bào các dân tộc.
Truyền thông dẫn lối để chính sách “bén rễ”
Giai đoạn 2021 - 2025, dù đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là biến cố chưa từng có tiền lệ như đại dịch Covid-19, tỉnh Cao Bằng vẫn đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân cả giai đoạn của tỉnh đạt 4,46%/năm, riêng năm 2025 dự kiến đạt 8%, mức tăng cao nhất trong nhiều năm gần đây.
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (Chương trình MTQG 1719) là nguồn lực quan trọng để tỉnh giải quyết các “điểm nghẽn” trong vùng đồng bào DTTS. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong tỉnh, diện mạo các xã vùng sâu, vùng xa đã có những chuyển biến rõ rệt trên tất cả các lĩnh vực.
Đến nay, ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, những ngôi nhà tạm bợ dần được thay thế bằng mái ấm kiên cố; những con đường đất lầy lội được nhựa hóa, bê tông hóa. Hệ thống điện, nước sinh hoạt, trạm y tế, trường học… được đầu tư đồng bộ; hơn 98% dân số toàn tỉnh có bảo hiểm y tế, 88.000 lượt người được thụ hưởng chính sách trợ giúp xã hội…
Trong những thành tựu của tỉnh có những kết quả rất khó định lượng bằng số liệu cụ thể – đó là sự thay đổi trong nếp nghĩ, cách làm của người dân. Những hủ tục được xóa bỏ, đời sống văn hóa mới được bồi đắp, phương thức sản xuất tiên tiến đã thay thế tập quán canh tác cũ… đã tạo nên “sức mạnh mềm” để các chính sách đầu tư, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước gia tăng hiệu quả.
Thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, số gia đình văn hóa trên địa bàn tỉnh đạt 88,8%; xóm, tổ dân phố văn hóa đạt 83%; cơ quan, đơn vị văn hóa đạt 87%. Toàn tỉnh có 1.418/1.462 xóm, tổ dân phố có nhà văn hóa, đạt tỷ lệ 97%.
(Báo cáo số 3504/BC-UBND ngày 9/11/2025 của UBND tỉnh Cao Bằng về xây dựng nội dung các Chương trình mục tiêu quốc gia chung giai đoạn 2026 - 2030)
Xóm Bản Gùa, xã Trương Lương có 108 hộ, 497 nhân khẩu. Trước đây, cùng với khó khăn về kinh tế, ở Bản Gùa còn nổi cộm tình trạng vứt rác bừa bãi, bạo lực gia đình, sinh con thứ ba, cũng như các thủ tục rườm rà trong tổ chức việc cưới, việc tang…
Tháng 12/2022, xóm Bản Gùa thành lập Tổ truyền thông cộng đồng (TTCĐ), triển khai các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân trong xóm. Các thành viên trong Tổ TTCĐ còn thường xuyên đến từng gia đình nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và lồng ghép tuyên truyền, vận động, hướng dẫn bà con nêu cao ý chí tự lực vươn lên, tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế gia đình.
Trên địa bàn tỉnh Cao Bằng hiện mới có 70% số thôn có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa.Tổ TTCĐ xóm Bản Gùa là một hoạt động thuộc Dự án 9 của Chương trình MTQG 1719, do Hội LHPN tỉnh thực hiện. Đến nay, toàn tỉnh đã thành lập được 746 Tổ, với sự tham gia của 5.672 thành viên, trong đó có nhiều Người có uy tín, có năng lực truyền thông tại địa bàn thôn, bản.
Theo bà Đoàn Thị Lê An – Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Cao Bằng, các Tổ TTCĐ đã tích cực tuyên truyền, chuyển tải thông tin, kiến thức đến người dân; đồng thời là kênh nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, phát hiện những vấn đề xã hội cấp thiết đặt ra ở cơ sở. “Để lan tỏa chủ trương, chính sách trong đồng bào DTTS, các cấp Hội đã tổ chức 165 cuộc tập huấn cho 13.976 trưởng thôn, Người có uy tín, từ đó giúp họ có kỹ năng tuyên truyền tại cơ sở”, bà An cho hay.
Kỳ vọng tạo đột phá để giảm nghèo bền vững
Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nhưng Cao Bằng hiện vẫn là một trong những tỉnh có nhiều địa bàn khó khăn nhất; chất lượng nguồn nhân lực thấp; tỷ lệ tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản thấp; tỷ lệ nghèo cao; điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế.
Trong thực hiện Chương trình MTQG 1719, dù đã rất nỗ lực nhưng dự kiến hết năm 2025, tỉnh mới đạt 12/21 chỉ tiêu. Nhất là đối với nhóm chỉ tiêu về cơ sở hạ tầng, hiện toàn tỉnh còn khoảng 5% số xã chưa có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông; còn khoảng 30% số thông chưa có đường đến trung tâm được cứng hóa.
Các Tổ TTCĐ là kênh tuyên truyền, chuyển tải thông tin, kiến thức đến người dân, đồng thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, phát hiện những vấn đề xã hội cấp thiết đặt ra ở cơ sở.Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Cao Bằng đặt mục tiêu trên 85% số xã, thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi có đủ cơ sở hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của người dân. Đến năm 2030, tỉnh có 52 xã thoát nghèo, 21 xã đạt chuẩn nông thôn mới…
Để đạt mục tiêu này, trong Báo cáo số 3504/BC-UBND ngày 9/11/2025 về xây dựng nội dung các Chương trình mục tiêu quốc gia chung giai đoạn 2026 – 2030, UBND tỉnh Cao Bằng dự kiến tổng nguồn vốn thực hiện hơn 25.447 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương hơn 25.057 tỷ đồng.
Với hợp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỉnh dự kiến tổng nhu cầu ngân sách Trung ương hơn 12.472 tỷ đồng (vốn đầu tư gần 8.731 tỷ đồng, vốn sự nghiệp hơn 3.741 tỷ đồng).
Tỉnh Cao Bằng phấn đấu đến năm 2030, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; 100% số hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện khác phù hợp; 100% thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng; 96% hộ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh…
(Báo cáo số 3504/BC-UBND ngày 9/11/2025 của UBND tỉnh Cao Bằng về xây dựng nội dung các Chương trình mục tiêu quốc gia chung giai đoạn 2026 - 2030)
Theo ông Bế Văn Hùng – nguyên Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cao Bằng, đây là nguồn lực cần thiết để tiếp tục giải quyết “5 nhất” ở vùng đồng bào DTTS của tỉnh. Ông cho rằng, các sở, ngành liên quan cần nghiên cứu, đánh giá lại toàn bộ các mục tiêu, chỉ tiêu trong Nghị quyết số 120/2020/QH14, đối chiếu với kết quả thực hiện của tỉnh để thiết kế nội dung trọng tâm, từ đó ưu tiên nguồn lực đầu tư phù hợp trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
“Trong quá trình triển khai, cần tiếp tục quán triệt nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và bền vững; giải quyết các vấn đề cấp bách nhất; ưu tiên hỗ trợ hộ nghèo và các nhóm dân tộc khó khăn nhất. Quan trọng hơn là phát huy vai trò chủ thể của người dân, quyền làm chủ và sự tham gia tích cực của cộng đồng, từ đó khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường vươn lên của đồng bào”, ông Hùng nhấn mạnh.
