Khean Lào được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể nhân loại năm 2017Bộ Văn hóa và Nghệ thuật Campuchia cho rằng, nhạc cụ Khaen có các hình thức riêng ở các quốc gia, chủ yếu là các quốc gia khu vực Đông Nam Á, do đó nó không thuộc về một quốc gia nào cụ thể.
Bộ đã có những phản hồi với những lời chỉ trích trên mạng về việc nhạc Khaen của Lào được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào năm 2017. Đây cũng là di sản văn hóa phi vật thể đầu tiên của Lào được UNESCO công nhận.
Theo UNESCO, “Âm nhạc Khaen của người Lào được chơi bằng miệng giống như sáo ống và được làm bằng các ống tre có độ dài khác nhau. Người chơi thổi vào nhạc cụ thông qua một buồng khí và âm thanh tạo ra phụ thuộc vào kích thước của ống”.
Nhạc Khaen phổ biến “ở tất cả các vùng của Lào” và “là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của người Lào”, thúc đẩy sự gắn kết gia đình và xã hội, là một phần không thể thiếu của lễ hội và các hoạt động văn hóa khác.
Tuy nhiên gần đây, người Campuchia lại chỉ ra rằng âm nhạc Khaen cũng được biểu diễn ở Campuchia, đặc biệt là ở tỉnh Stung Treng.
Nghệ nhân Campuchia biểu diễn với nhạc cụ KhaenTrước những thông tin trên, phát ngôn viên của Bộ Văn hoá và Nghệ thuật Campuchia-Long Bunna Sireyvath giải thích: “Nhạc Khaen có những hình thức thể hiện khác nhau ở Campuchia và Lào, đó là lý do tại sao chúng tôi không thể nói nó chỉ thuộc về Campuchia hay Lào. Điều này không có nghĩa là chúng tôi đã mất Khaen hoặc Khaen chỉ thuộc về Lào. Mặc dù hiện nay, loại nhạc cụ này vẫn được biểu diễn trong các lễ mừng năm mới của người Khmer và lễ hội quốc gia khác, nhưng có một sự thật là hiện nay nó không được thế hệ trẻ biết đến nhiều”, ông nói thêm.
Tổng cục trưởng Tổng cục Kỹ thuật Văn hóa thuộc Bộ Văn hoá Campuchia-Siyon Sophearith cho biết: “Bộ có thể hỗ trợ cho các hiệp hội nghệ thuật truyền thống, nhưng điều quan trọng là người dân cũng cần có trách nhiệm trong việc bảo tồn và phát triển để đáp ứng các tiêu chí của UNESCO”.
Hou Cheychanrith, một người chơi Khaen lâu năm nói rằng: “Tôi rất tiếc vì quốc gia láng giềng của chúng tôi đang chăm sóc Khaen rất tốt, nhưng có vẻ như nó bị bỏ qua ở Campuchia. Đó là lý do tại sao chúng tôi không thể đưa nó vào danh sách của UNESCO”.
Khèn bè là cách gọi loại nhạc cụ với dàn ống giống như chiếc bè. Đây là nhạc cụ có xuất xứ từ các nước Đông Nam Á. Ở Lào, nó được gọi là ແຄນ; Thái Lan là แคน; Campuchia gọi là គែន. Tại Việt Nam, người Giẻ Triêng gọi là Đinh Duar, còn người Xơ Đăng gọi là Đinh Khén.
