Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Đoàn kết “giữ hồn” phương Nam qua câu vọng cổ

Kim Trên - 07:52, 18/06/2025

Có lẽ vì những giai điệu mộc mạc, dễ đi vào lòng người nên từ bao đời nay, Đờn ca tài tử đã trở thành “món ăn” tinh thần không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người dân Nam Bộ. Vượt qua năm tháng, Đờn ca tài tử đã làm nên một sự giao thoa văn hóa độc đáo giữa 3 dân tộc anh em ở vùng đất phương Nam và tô thắm thêm tình đoàn kết, gắn bó keo sơn trọng nghĩa, nặng tình này.

Biểu diễn nghệ thuật Đờn ca tài tử phục vụ khách du lịch tại khu du lịch nhãn cổ Bạc Liêu
Biểu diễn nghệ thuật Đờn ca tài tử phục vụ khách du lịch tại khu du lịch nhãn cổ Bạc Liêu

Ngày nay, có ai về Bạc Liêu, nghe 3 dân tộc Kinh - Hoa - Khmer cùng ngồi chơi Đờn ca tài tử với nhau, mới thấy được cái nghĩa, cái tình keo sơn ruột thịt của các dân tộc anh em đã giao hòa trong nghệ thuật.

Đờn hoặc ca tài tử được xem là một trong những loại hình nghệ thuật bình dân nhưng cũng mang tính bác học, vì để chơi được loại hình nghệ thuật này không phải dễ. Một tài tử người dân tộc Khmer hay dân tộc Hoa khi ca tài tử cũng khó như một người Kinh hát dù kê của đồng bào Khmer hay hát triều kịch của cộng đồng người Hoa vậy.

Mới đây, Ban Chỉ đạo Đề án bảo tồn Di sản văn hóa Nghệ thuật Đờn ca tài tử tỉnh Bạc Liêu vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án năm 2025 với các hoạt động trọng tâm như: Tuyên truyền giá trị di sản, tổ chức sinh hoạt và truyền dạy 20 bản tổ đờn ca, đưa Đờn ca tài tử vào trường học và đầu tư trang thiết bị cho các câu lạc bộ, nhà văn hóa ở địa phương. Đề án nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản phi vật thể đại diện nhân loại, góp phần phát triển phong trào và phục vụ du lịch.

Thế mà, vượt qua những cách trở về ngôn ngữ, khác biệt về văn hóa, trong những CLB Đờn hoặc ca tài tử ở TP. Bạc Liêu lại có các tài tử vừa có thể hát cùng nhau bài “Dạ cổ hoài lang” với các lớp như: Văn Thiên Tường, Phụng Hoàng, Nam Xuân, Vọng Kim Lang, Điệp Khúc Phi Vân, Đoạn Khúc Lam Giang... Từ đó cho thấy loại hình nghệ thuật độc đáo này đã ăn sâu vào sinh hoạt văn hóa tinh thần và phát triển thành văn hóa cộng đồng của người Bạc Liêu. Vì vậy, những CLB Đờn hoặc ca tài tử trên địa bàn thành phố đã mở ra sân chơi thu hút ngày càng nhiều người tham gia sinh hoạt.

Khi được hỏi “Vì sao lại yêu thích loại hình Đờn hoặc ca tài tử mà không phải hát tiều (triều kịch) hay hồ quảng?” thì chị Lâm Thị Nghíl - một thành viên người Hoa trong CLB Đờn hoặc ca tài tử xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu trả lời: “Những bài hát Đờn hoặc ca tài tử như gửi gắm được nỗi niềm của ngươi dân lao động và giúp tôi thêm yêu, thêm gắn bó với vùng đất Bạc Liêu hơn. Trước đây, tôi mê Đờn hoặc ca tài tử lắm, nhưng không biết ca. Từ khi tham gia CLB, tôi được các anh chị em chỉ dạy cho rất nhiều nên giờ đã biết ca tài tử, thấy thích lắm. Tôi thấy đây là sân chơi rất bổ ích”.

Còn chị Lâm Thụy Hồng Thương ở ấp Biển Đông B, xã Vĩnh Trạch Đông - thành viên người Khmer trong CLB Đờn hoặc ca tài tử xã Vĩnh Trạch Đông bộc bạch: “Đờn hoặc ca tài tử là món ăn tinh thần độc đáo, giúp mọi người giải trí sau những giờ lao động mệt nhọc. Tham gia trong các CLB, chúng tôi có cảm giác như mình cũng là một nghệ sĩ, dù chỉ đờn ca phục vụ bản thân”…

Giao lưu Đờn ca tài tử và biểu diễn nghệ thuật dân tộc của các CLB Kinh - Hoa - Khmer ở xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu
Giao lưu Đờn ca tài tử và biểu diễn nghệ thuật dân tộc của các CLB Kinh - Hoa - Khmer ở xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu

Hay với chị Phạm Thị Yến (cũng ngụ ấp Biển Đông B) - thành viên “gạo cội” trong CLB Đờn hoặc ca tài tử xã Vĩnh Trạch Đông thì, Đờn hoặc ca tài tử không chỉ là loại hình giải trí mà còn là một nét đẹp văn hóa truyền thống được truyền đời qua nhiều thế hệ. Cha ông ta đã dày công sáng tạo và truyền thụ lại. Vì vậy, chơi Đờn hoặc ca tài tử còn là gìn giữ được nét đẹp văn hóa truyền thống trong nghệ thuật ca hát của người Bạc Liêu.

Tuy nhiên, điều đáng tiếc hiện nay là nhiều CLB Đờn ca tài tử đang dần mai một theo thời gian. Điều này diễn ra mặc dù Đờn ca tài tử đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại từ năm 2013 và chỉ một năm sau (2014), Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại TP. Bạc Liêu - nơi được xem là cái nôi của loại hình nghệ thuật này.

 Đờn ca tài tử phục vụ khách tham quan du lịch sinh thái tại Cánh đồng cậu Ba tỉnh Bạc Liêu
Đờn ca tài tử phục vụ khách tham quan du lịch sinh thái tại Cánh đồng cậu Ba tỉnh Bạc Liêu

Việc quan tâm bảo tồn Đờn ca tài tử không chỉ dừng lại ở duy trì hoạt động các CLB mà còn cần nhìn nhận sâu xa hơn: Các CLB chính là nơi kết nối, giao lưu văn hóa giữa ba dân tộc Kinh - Hoa - Khmer. Do đó, việc xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể để khôi phục và phát triển các CLB tại những địa phương có đông đồng bào DTTS sinh sống là hết sức cần thiết. Đây không chỉ là hành động gìn giữ di sản, mà còn góp phần vun đắp tình đoàn kết cộng đồng thông qua các hoạt động biểu diễn, sáng tác, truyền dạy và lưu giữ nét đẹp văn hóa truyền thống.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Thứ trưởng Y Thông chúc tết tại Học viện Phật giáo Nam tông Khmer và Trường Bổ túc Văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ

Thứ trưởng Y Thông chúc tết tại Học viện Phật giáo Nam tông Khmer và Trường Bổ túc Văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại các tỉnh Tây Nam Bộ, chiều 12/4, Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo do Thứ trưởng Y Thông làm trưởng đoàn đã đến thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại Học viện Phật giáo Nam tông Khmer và Trường Bổ túc Văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ.
Khởi tố 40 người tham gia câu cá ăn tiền ở Đắk Lắk

Khởi tố 40 người tham gia câu cá ăn tiền ở Đắk Lắk

Pháp luật - Hoàng Thuỳ - 21:24, 12/04/2026
Ngày 12/4, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã ra quyết định khởi tố bị can đối với 40 đối tượng để điều tra về các hành vi “Đánh bạc” và “Tổ chức đánh bạc”.
Sắp tái khởi động đại dự án giao thông miền Tây xứ Nghệ - Giải pháp giúp dân thoát cảnh cô lập

Sắp tái khởi động đại dự án giao thông miền Tây xứ Nghệ - Giải pháp giúp dân thoát cảnh cô lập

Dân tộc - Tôn giáo - Thanh Hải - 19:29, 12/04/2026
Sau nhiều tháng tạm dừng thi công vì mưa lũ và mực nước dâng cao tại hồ thủy điện Bản Vẽ, dự án mở đường vào các xã vùng sâu Nhôn Mai, Hữu Khuông thuộc nguồn vốn của Chương trình MTQG 1719 sắp sửa tái khởi động. Dự án được kỳ vọng mở ra cơ hội phát triển kinh tế - xã hội cho các xã đặc biệt khó khăn miền Tây xứ Nghệ.
Niềm vui đón Tết Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer năm nay được nhân lên

Niềm vui đón Tết Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer năm nay được nhân lên

Dân tộc - Tôn giáo - Như Tâm - Tào Đạt - 18:39, 12/04/2026
Thứ trưởng Y Thông nói niềm vui đón Tết Chôl Chnăm Thmây được nhân lên khi các cấp ủy Đảng, chính quyền và Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố trong khu vực đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực cho đồng bào.
Vui Tết Bunpimay cùng người Lào nơi biên giới

Vui Tết Bunpimay cùng người Lào nơi biên giới

Tin tức - Lê Hường - 17:45, 12/04/2026
Ngày 12/4, UBND xã Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Công ty TNHH Một thành viên Xuất nhập khẩu 2/9 Đắk Lắk tổ chức Ngày hội Bunpimay 2569 năm 2026. Đây là Tết cổ truyền của cộng đồng người Lào sinh sống trên địa bàn xã Buôn Đôn.
Phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội

Phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội

Thời sự - PV - 17:28, 12/04/2026
Sáng 12/4, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự và phát biểu tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Thủ tướng Chính phủ tại sự kiện này.
Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Tiền công đức - nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm tại các cơ sở tín ngưỡng lâu nay vẫn là “vùng nhạy cảm” trong quản lý. Từ cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông (Quảng Ninh), câu hỏi đặt ra không còn là có cần kiểm soát hay không, mà là kiểm soát bằng cơ chế nào để giữ được niềm tin.
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh

Thời sự - PV - 17:21, 12/04/2026
Sáng 12/4, tại Quảng Ninh, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khởi công dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh. Dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028, với tốc độ thiết kế tối đa lên tới 350 km/h, công trình sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa 2 địa phương xuống 5-7 lần, chỉ còn khoảng 23 phút.
Hành động đột phá, biến quyết sách thành kết quả

Hành động đột phá, biến quyết sách thành kết quả

Thời sự - PV - 17:12, 12/04/2026
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đặt ra yêu cầu nghị quyết không chỉ đúng, mà phải được thực hiện bằng hành động quyết liệt, hiệu quả thực chất, kiên quyết chống hình thức, không để xảy ra “độ trễ” nghị quyết. Trả lời phỏng vấn Báo Quân đội nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương nhấn mạnh tinh thần phải đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, siết chặt kỷ luật thực thi, tăng cường công tác chính trị, tư tưởng, kiểm tra, giám sát và tổ chức hành động đến cùng, để đưa Nghị quyết Đại hội XIV nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Bộ đội Biên phòng Cần Thơ thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer

Bộ đội Biên phòng Cần Thơ thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer

Tin tức - Văn Long - Minh Triết - 15:59, 12/04/2026
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) TP. Cần Thơ đã tổ chức các đoàn công tác đến thăm, chúc Tết và tặng quà các chùa Khmer, qua đó tiếp tục khẳng định tinh thần đoàn kết dân tộc, gắn bó máu thịt với đồng bào, xem “đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”.
Tuổi trẻ ngành y tế trên quê hương Bác Hồ hướng về biển đảo quê hương

Tuổi trẻ ngành y tế trên quê hương Bác Hồ hướng về biển đảo quê hương

Thời sự - Khánh Ngân - 14:32, 12/04/2026
Hơn 250 người dân khó khăn tại Đặc khu Cát Hải (Hải Phòng) được khám bệnh, cấp thuốc miễn phí. Cũng trong hoạt động của chương trình “Hành trình xanh - Hướng về biển đảo quê hương”, nhiều phần quà và tủ thuốc được trao tặng để tiếp sức ngư dân bám biển.
Quảng Ngãi: Cháy tàu cá đang neo đậu thiệt hại gần 1 tỷ đồng

Quảng Ngãi: Cháy tàu cá đang neo đậu thiệt hại gần 1 tỷ đồng

Xã hội - T.Nhân-Đ.Minh - 13:12, 12/04/2026
Sáng nay 12-4, thông tin từ Đồn Biên phòng Bình Hải (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, có 1 tàu cá tại xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi bị cháy trong đêm, thiệt hại tài sản khoảng 1 tỷ đồng.