Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Đoàn kết “giữ hồn” phương Nam qua câu vọng cổ

Kim Trên - 07:52, 18/06/2025

Có lẽ vì những giai điệu mộc mạc, dễ đi vào lòng người nên từ bao đời nay, Đờn ca tài tử đã trở thành “món ăn” tinh thần không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người dân Nam Bộ. Vượt qua năm tháng, Đờn ca tài tử đã làm nên một sự giao thoa văn hóa độc đáo giữa 3 dân tộc anh em ở vùng đất phương Nam và tô thắm thêm tình đoàn kết, gắn bó keo sơn trọng nghĩa, nặng tình này.

Biểu diễn nghệ thuật Đờn ca tài tử phục vụ khách du lịch tại khu du lịch nhãn cổ Bạc Liêu
Biểu diễn nghệ thuật Đờn ca tài tử phục vụ khách du lịch tại khu du lịch nhãn cổ Bạc Liêu

Ngày nay, có ai về Bạc Liêu, nghe 3 dân tộc Kinh - Hoa - Khmer cùng ngồi chơi Đờn ca tài tử với nhau, mới thấy được cái nghĩa, cái tình keo sơn ruột thịt của các dân tộc anh em đã giao hòa trong nghệ thuật.

Đờn hoặc ca tài tử được xem là một trong những loại hình nghệ thuật bình dân nhưng cũng mang tính bác học, vì để chơi được loại hình nghệ thuật này không phải dễ. Một tài tử người dân tộc Khmer hay dân tộc Hoa khi ca tài tử cũng khó như một người Kinh hát dù kê của đồng bào Khmer hay hát triều kịch của cộng đồng người Hoa vậy.

Mới đây, Ban Chỉ đạo Đề án bảo tồn Di sản văn hóa Nghệ thuật Đờn ca tài tử tỉnh Bạc Liêu vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án năm 2025 với các hoạt động trọng tâm như: Tuyên truyền giá trị di sản, tổ chức sinh hoạt và truyền dạy 20 bản tổ đờn ca, đưa Đờn ca tài tử vào trường học và đầu tư trang thiết bị cho các câu lạc bộ, nhà văn hóa ở địa phương. Đề án nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản phi vật thể đại diện nhân loại, góp phần phát triển phong trào và phục vụ du lịch.

Thế mà, vượt qua những cách trở về ngôn ngữ, khác biệt về văn hóa, trong những CLB Đờn hoặc ca tài tử ở TP. Bạc Liêu lại có các tài tử vừa có thể hát cùng nhau bài “Dạ cổ hoài lang” với các lớp như: Văn Thiên Tường, Phụng Hoàng, Nam Xuân, Vọng Kim Lang, Điệp Khúc Phi Vân, Đoạn Khúc Lam Giang... Từ đó cho thấy loại hình nghệ thuật độc đáo này đã ăn sâu vào sinh hoạt văn hóa tinh thần và phát triển thành văn hóa cộng đồng của người Bạc Liêu. Vì vậy, những CLB Đờn hoặc ca tài tử trên địa bàn thành phố đã mở ra sân chơi thu hút ngày càng nhiều người tham gia sinh hoạt.

Khi được hỏi “Vì sao lại yêu thích loại hình Đờn hoặc ca tài tử mà không phải hát tiều (triều kịch) hay hồ quảng?” thì chị Lâm Thị Nghíl - một thành viên người Hoa trong CLB Đờn hoặc ca tài tử xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu trả lời: “Những bài hát Đờn hoặc ca tài tử như gửi gắm được nỗi niềm của ngươi dân lao động và giúp tôi thêm yêu, thêm gắn bó với vùng đất Bạc Liêu hơn. Trước đây, tôi mê Đờn hoặc ca tài tử lắm, nhưng không biết ca. Từ khi tham gia CLB, tôi được các anh chị em chỉ dạy cho rất nhiều nên giờ đã biết ca tài tử, thấy thích lắm. Tôi thấy đây là sân chơi rất bổ ích”.

Còn chị Lâm Thụy Hồng Thương ở ấp Biển Đông B, xã Vĩnh Trạch Đông - thành viên người Khmer trong CLB Đờn hoặc ca tài tử xã Vĩnh Trạch Đông bộc bạch: “Đờn hoặc ca tài tử là món ăn tinh thần độc đáo, giúp mọi người giải trí sau những giờ lao động mệt nhọc. Tham gia trong các CLB, chúng tôi có cảm giác như mình cũng là một nghệ sĩ, dù chỉ đờn ca phục vụ bản thân”…

Giao lưu Đờn ca tài tử và biểu diễn nghệ thuật dân tộc của các CLB Kinh - Hoa - Khmer ở xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu
Giao lưu Đờn ca tài tử và biểu diễn nghệ thuật dân tộc của các CLB Kinh - Hoa - Khmer ở xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu

Hay với chị Phạm Thị Yến (cũng ngụ ấp Biển Đông B) - thành viên “gạo cội” trong CLB Đờn hoặc ca tài tử xã Vĩnh Trạch Đông thì, Đờn hoặc ca tài tử không chỉ là loại hình giải trí mà còn là một nét đẹp văn hóa truyền thống được truyền đời qua nhiều thế hệ. Cha ông ta đã dày công sáng tạo và truyền thụ lại. Vì vậy, chơi Đờn hoặc ca tài tử còn là gìn giữ được nét đẹp văn hóa truyền thống trong nghệ thuật ca hát của người Bạc Liêu.

Tuy nhiên, điều đáng tiếc hiện nay là nhiều CLB Đờn ca tài tử đang dần mai một theo thời gian. Điều này diễn ra mặc dù Đờn ca tài tử đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại từ năm 2013 và chỉ một năm sau (2014), Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại TP. Bạc Liêu - nơi được xem là cái nôi của loại hình nghệ thuật này.

 Đờn ca tài tử phục vụ khách tham quan du lịch sinh thái tại Cánh đồng cậu Ba tỉnh Bạc Liêu
Đờn ca tài tử phục vụ khách tham quan du lịch sinh thái tại Cánh đồng cậu Ba tỉnh Bạc Liêu

Việc quan tâm bảo tồn Đờn ca tài tử không chỉ dừng lại ở duy trì hoạt động các CLB mà còn cần nhìn nhận sâu xa hơn: Các CLB chính là nơi kết nối, giao lưu văn hóa giữa ba dân tộc Kinh - Hoa - Khmer. Do đó, việc xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể để khôi phục và phát triển các CLB tại những địa phương có đông đồng bào DTTS sinh sống là hết sức cần thiết. Đây không chỉ là hành động gìn giữ di sản, mà còn góp phần vun đắp tình đoàn kết cộng đồng thông qua các hoạt động biểu diễn, sáng tác, truyền dạy và lưu giữ nét đẹp văn hóa truyền thống.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

Nơi lưng chừng dãy Trường Sơn, bên dòng Sê San xanh thẳm, Nghệ nhân Ưu tú Rơ Châm Tih lặng lẽ giữ gìn những thanh âm cổ xưa của người Gia Rai như một sứ mệnh. Không chỉ là người chơi đàn, ông còn là người chắt chiu hồn cốt đại ngàn từ tre nứa, đưa văn hóa dân tộc vượt biên giới, lan xa đến tận trời Âu, đất Nhật...
Tin nổi bật trang chủ
Niềm tin từ những ngôi nhà mới giữa đại ngàn Măng Ri

Niềm tin từ những ngôi nhà mới giữa đại ngàn Măng Ri

Trong tiết trời giá lạnh, đồng bào Xơ Đăng ở làng Chum Tam, xã Măng Ri, tỉnh Quảng Ngãi vẫn đang miệt mài gùi gạch, cát, xi măng để dựng lại nhà mới sau bão. Một không khí lao động khẩn trương và đầy niềm tin, hy vọng của đồng bào nơi vùng cao còn nhiều khó khăn này.
Khởi hành thăm, chúc Tết Bính Ngọ trên các đảo Tây Nam

Khởi hành thăm, chúc Tết Bính Ngọ trên các đảo Tây Nam

Tin tức - Như Tâm - 2 giờ trước
Chiều 9/1, tại đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang), Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân tổ chức họp mặt các đoàn đại biểu đến từ các tỉnh, thành phố, doanh nghiệp và cơ quan thông tấn báo chí tham gia chuyến công tác đi thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trên các đảo Tây Nam của Tổ quốc nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Các địa phương vùng cao tăng cường phòng, chống rét, bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân

Các địa phương vùng cao tăng cường phòng, chống rét, bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân

Trang địa phương - Minh Nhật - 4 giờ trước
Những ngày này, không khí lạnh tăng cường khiến nhiệt độ tại nhiều xã vùng cao các tỉnh Tuyên Quang, Cao Bằng, Lai Châu giảm sâu, có nơi xuống dưới 3 độ. Giá rét kéo dài tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lớn đến đàn trâu, bò và vật nuôi, đòi hỏi các địa phương phải chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống.
Khát vọng của cô gái dân tộc Cơ Lao

Khát vọng của cô gái dân tộc Cơ Lao

Gương sáng - Vũ Mừng - 4 giờ trước
Xuất phát từ mong muốn tạo sinh kế, nâng cao đời sống, góp phần mở lối thoát nghèo cho đồng bào DTTS, cô gái trẻ Lưu Thị Hòa, sinh năm 1993, dân tộc Cờ Lao đã quyết tâm khởi nghiệp với dự án nông nghiệp sạch. Nhận thấy tiềm năng từ nguồn tài nguyên sẵn có của địa phương, Hòa lựa chọn hướng đi gắn với nông sản bản địa. Bằng sự sáng tạo và bền bỉ, cô từng bước đưa nông sản vùng cao ra thị trường cả nước.
Ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 -2030, định hướng đến năm 2035

Ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 -2030, định hướng đến năm 2035

Thời sự - Minh Thu - 4 giờ trước
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 33/QĐ-TTg ngày 07/01/2026 ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 - 2030 và định hướng đến năm 2035.
Xử lý hơn 123 nghìn vụ buôn lậu, gian lận thương mại trong năm 2025

Xử lý hơn 123 nghìn vụ buôn lậu, gian lận thương mại trong năm 2025

Pháp luật - Hoàng Minh - 6 giờ trước
Trong năm 2025, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục được các lực lượng chức năng triển khai quyết liệt. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, toàn quốc đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 123.513 vụ việc vi phạm, góp phần quan trọng vào việc ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Nhiều hoạt động đặc sắc tại Lễ hội hoa Mai anh đào - Đà Lạt 2026

Nhiều hoạt động đặc sắc tại Lễ hội hoa Mai anh đào - Đà Lạt 2026

Tin tức - Minh Thu - 6 giờ trước
Thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng cho biết, Lễ hội hoa Mai anh đào - Đà Lạt 2026 dự kiến khai mạc tối 16/1/2026, tại quảng trường Lâm Viên, với nhiều hoạt động đặc sắc.
Sắp khởi công dự án 300 tỷ đồng nâng cấp Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc

Sắp khởi công dự án 300 tỷ đồng nâng cấp Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc

Giáo dục dân tộc - Vàng Ni - 6 giờ trước
Ngày 11/1 tới đây, Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc sẽ chính thức khởi công Dự án đầu tư cơ sở vật chất giai đoạn I, với tổng vốn 300 tỷ đồng. Đây là công trình trọng điểm nằm trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Lai Châu: Bắt giữ đối tượng vận chuyển trái phép pháo hoa qua biên giới

Lai Châu: Bắt giữ đối tượng vận chuyển trái phép pháo hoa qua biên giới

Pháp luật - Minh Anh - 6 giờ trước
Theo thông tin từ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, đơn vị vừa bắt giữ một đối tượng vận chuyển trái phép pháo hoa Trung Quốc qua biên giới về Việt Nam.
Cà Mau, Đồng Tháp tổ chức bắn pháo hoa đón giao thừa Xuân Bính Ngọ tại nhiều điểm

Cà Mau, Đồng Tháp tổ chức bắn pháo hoa đón giao thừa Xuân Bính Ngọ tại nhiều điểm

Trang địa phương - Tào Đạt - 9 giờ trước
Bên cạnh các hoạt động đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tỉnh Cà Mau sẽ tổ chức bắn pháo hoa nổ tầm thấp tại 2 điểm. Còn tại tỉnh Đồng Tháp, hiện cũng đã có 8 xã, phường đăng ký bắn pháo hoa.
Gia Lai: Khai trương mô hình thương mại hai chiều vùng cao

Gia Lai: Khai trương mô hình thương mại hai chiều vùng cao

Kinh tế - T.Nhân - H.Trường - 9 giờ trước
Ngày 9/1, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại (Sở Công Thương Gia Lai) tổ chức Lễ khai trương Mô hình thương mại hai chiều tiêu thụ sản phẩm vùng đồng bào DTTS miền núi và cung ứng các mặt hàng thiết yếu tại xã An Vinh.