Ẩm thực

Nếu cây lúa rẫy là nguồn lương thực chủ lực của đồng bào miền núi, thì các loại bầu, bí, dưa, cà… lại là nguồn thực phẩm thiết yếu gắn bó với đời sống hằng ngày. Trong đó, quả bầu không chỉ được dùng làm món ăn mà còn mang nhiều công dụng trong sinh hoạt và đặc biệt giữ vị trí quan trọng trong văn hóa ẩm thực của hầu hết các dân tộc ở dãy Trường Sơn - Tây Nguyên.

Từ một món quà quê giản dị nơi vùng cao Phó Bảng, tỉnh Tuyên Quang, bánh đá (hay còn gọi là bánh Lơ khoải) nay đã trở thành sản phẩm OCOP, góp phần quảng bá nét đẹp văn hóa ẩm thực của đồng bào DTTS vùng cực Bắc của Tổ quốc. Hành trình ấy không chỉ là câu chuyện giữ gìn hương vị truyền thống, mà còn khẳng định cho khát vọng làm giàu ngay từ những sản vật địa phương của những người trẻ.

Làng Chốt, xã Sa Thầy là nơi sinh sống tập trung của 248 hộ, với gần 1.000 nhân khẩu là đồng bào Gia Rai. Những năm gần đây, tuy đời sống có nhiều thay đổi nhưng những nét văn hóa truyền thống của người Gia Rai vẫn được giữ gìn và phát huy. Tiêu biểu nhất là ẩm thực vẫn mang đậm nét truyền thống, gần gũi với núi rừng và giàu dinh dưỡng.

Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa những giá trị văn hóa tiêu biểu vươn tầm quốc tế, khi Chính phủ đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO ghi danh hai di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, là Phở và Múa rối nước. Đây không chỉ là niềm tự hào văn hóa dân tộc, mà còn là bước đi chiến lược trong công tác bảo tồn, phát huy và quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Sáng 5/11, tại Nhà văn hóa Trung tâm, phường An Tường, tỉnh Tuyên Quang, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tổ chức khai mạc Hội thi sản phẩm trà Shan tuyết và kỹ thuật pha chế trà năm 2025.

Sau 3 ngày diễn ra (từ 31/10 đến 2/11), Lễ hội Ẩm thực chay 2025 đã thu hút hơn 100 nghìn lượt khách đến tham quan, trải nghiệm và thưởng thức các hoạt động văn hóa, ẩm thực, cộng đồng. Đặc biệt, Lễ hội đã xác lập kỷ lục Việt Nam với 200 món chay từ sen.

Như nét ẩm thực riêng khác chỉ có trong những ngày mưa, nấm tràm xứ Huế mang vị béo, ngọt và chút đắng nhưng lại khiến nhiều tín đồ ẩm thực mê đắm. Chỉ sau những cơn mưa dài mới có nấm tràm, và mỗi năm chỉ có 2 mùa nấm diễn ra trong một tuần lễ.

Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ nhất tại Hà Nội, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã giới thiệu văn hóa trà Việt Nam như một "di sản sống" và là biểu tượng của sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên. Sự kiện đánh dấu bước khởi đầu cho quá trình chuẩn bị hồ sơ đề cử trà Việt vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đặc biệt hơn, các phẩm trà được giới thiệu tại chương trình đều là các sản phẩm đến từ vùng DTTS.

Bánh dày của đồng bào Mông ở Mường Lống (xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An) đi ra từ truyền thuyết. Và cho đến hôm nay, bánh dày vẫn luôn hiện diện hằng ngày trong đời sống và văn hóa truyền thống của đồng bào ở vùng đất được ví là Cổng trời Mường Lống.

Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam (VCCA) vừa chính thức công bố khởi động Chương trình xét tặng các Danh hiệu văn hóa ẩm thực Việt Nam - một hoạt động có ý nghĩa đặc biệt, nhằm tôn vinh và ghi nhận những cá nhân tiêu biểu đã có nhiều cống hiến trong việc gìn giữ, phát huy và sáng tạo giá trị ẩm thực truyền thống

Trong kho tàng ẩm thực núi rừng Tây Bắc, có những món ăn tưởng chừng rất giản đơn nhưng lại chất chứa tinh hoa văn hóa và sự sáng tạo của con người. “Chí cống” - chồi non của cây gừng Myoga chính là một trong số đó.

Làng Mường, xã Trà My (TP.Đà Nẵng) là nơi sinh sống của các hộ dân tộc Mường di cư từ miền Bắc vào từ những năm 80 của thế kỷ trước. Ngoài việc tập trung phát triển kinh tế, đồng bào Mường còn chú trọng gìn giữ phong tục tập quán, bản sắc văn hóa, truyền thống, đặc biệt là "bí quyết" chế biến những món ăn dân dã, hấp dẫn phục vụ khách du lịch.

Chiều 29/8, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc Lễ hội ẩm thực “Món ngon từ đất Bazan và biển”, với nhiều món ăn đặc trưng đến từ núi rừng Tây Nguyên và biển cả. Trong đó, chương trình “Giới thiệu nghệ thuật ẩm thực cá ngừ đại dương” trở thành tâm điểm, thu hút sự quan tâm đông đảo của người dân và du khách.

Đến Tây Nguyên lập nghiệp, cộng đồng dân tộc Thái mang theo nhiều bản sắc văn hóa quý, trong đó có các món ăn đậm hương vị núi rừng Tây Bắc. Ấn tượng là, đã có nhiều đồng bào Thái phát triển món ăn truyền thống của dân tộc mình thành sản phẩm hàng hóa trên đất Tây Nguyên mang lại thu nhập cao.

Nằm giữa lòng thành phố Buôn Ma Thuột (nay là phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk), buôn Ako Dhông(còn gọi là buôn Cô Thôn) là “viên ngọc xanh” gìn giữ gần như trọn vẹn nét đẹp truyền thống của đồng bào Ê Đê. Đến đây, bên cạnh những ngôi nhà dài, tiếng cồng chiêng ngân vang..., điều níu chân du khách còn là những bữa cơm đậm đà bản sắc - nơi tinh hoa ẩm thực Tây Nguyên hội tụ trong từng món ăn dân dã mà khó quên.

Đêm vùng cao biên giới A Lưới (TP. Huế), trong bập bùng lửa và nồng nàn men rượu cần, những món mỹ vị của miền cao được các a mế chuẩn bị cứ hút hồn người. Ở đó, cả một thế giới ẩm thực khác lạ bày ra khiến ai cũng háo hức.