Đồng bào các DTTS Bạc Liêu cần đưa di sản và bản sắc văn hóa thành nguồn lực để phát triển bền vững

Diễn ra trong hai ngày 22 - 23/11, Đại hội Đại biểu các DTTS tỉnh Bạc Liêu lần thứ IV, năm 2024, với chủ đề “Các dân tộc đoàn kết, đổi mới sáng tạo, phát huy lợi thế, tiềm năng, hội nhập và phát triển bền vững” đã thành công tốt đẹp.

Đại hội là dịp đánh giá lại tình hình sau 5 năm thực hiện Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các DTTS tỉnh Bạc Liêu lần thứ III, năm 2019. Theo đó, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các DTTS trong tỉnh không ngừng được nâng cao. Các chương trình, chính sách dân tộc và 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2021 - 2025 được triển khai thực hiện nghiêm túc; nguồn lực đầu tư hỗ trợ của các chương trình, chính sách dân tộc đã góp phần quan trọng làm thay đổi bộ mặt nông thôn miền núi.

Đại hội cũng đã được nghe các báo cáo tham luận của các đại biểu với nhiều nội dung phong phú về các mô hình hay, cách làm hiệu quả trong phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, thực hiện chính sách dân tộc.

Nhiều kết quả nổi bật trong phát triển kinh tế-xã hội

Trong giai đoạn 2019-2024, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 6,04%/năm; tổng sản phẩm GRDP đạt 36.448 tỷ đồng (tăng 30% so với năm 2019), xếp thứ 5/13 tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long; Thu nhập bình quân đầu người đạt 5,5 triệu đồng/người/tháng (tăng gấp đôi so với năm 2019).

Tỉnh Bạc Liêu đã có 49/49 xã được công nhân đạt chuẩn nông thôn mới, đạt 100%; tỷ lệ hộ nghèo người DTTS giảm từ 11,12% xuống còn 3,86%; chuyển đổi ngành nghề cho 1.460 hộ nghèo; kịp thời hỗ trợ cho 670 trường hợp bị thiệt hại do thiên tai làm sập nhà và tốc mái.

Cơ sở hạ tầng vùng đồng bào DTTS được đầu tư đồng bộ. Đến nay, 100% xã vùng có đông đồng bào dân tộc đều có đường ô tô đến trung tâm xã; 99,3% hộ sử dụng điện lưới quốc gia; 100 xã có điểm phục vụ bưu chính, viễn thông, đặc biệt đã thiết lập các điểm hỗ trợ đồng bào DTTS tiếp cận và ứng dụng công nghệ thông tin; 100% hộ gia đình được xem truyền hình.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 64/64 xã đều có trạm y tế đạt chuẩn quốc gia và 61/64 trạm y tế có bác sỹ; thực hiện cấp miễn phí BHYT 41.015 người DTTS; về giáo dục có 231/266 trường đạt chuẩn quốc gia, các em học sinh tại trường PTDTNT được miễn học phí; hỗ trợ quần áo, văn phòng phẩm, đồ dùng sinh hoạt…; cấp thẻ BHYT miễn phí, đặc biệt có 10 trường dạy học tiếng Khmer ở cấp tiểu học, THCS, THPT, 1 trường tiểu học dạy tiếng Hoa.

Công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc được quan tâm. Các Lễ hội truyền thống như Chôl Chnăm Thmây, Óoc om Bóc, Sen Dolta của đồng bào Khmer; Lễ cầu an, Tết Nguyên Đán, Thanh Minh, Tết Đoan Ngọ của đồng bào dân tộc Hoa… được duy trì tổ chức hằng năm, tạo không khí phấn khởi, đoàn kết cộng đồng, gắn với phát triển dịch vụ du lịch…

Quốc phòng, an ninh được giữ vững; đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh luôn đoàn kết, nỗ lực phấn đấu vươn lên, tham gia tích cực trong công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Cần giải quyết nhiều vấn đề cấp thiết

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đánh giá, trong 5 năm thực hiện Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ III, giai đoạn 2019-2024, Đảng bộ, chính quyền tỉnh Bạc Liêu đã có những chủ trương đúng đắn về phát triển kinh tế -xã hội đối với vùng đồng bào DTTS, được đồng bào các DTTS hưởng ứng.

Thay mặt Ban Cán sự Đảng, Lãnh đạo Uỷ ban Dân tộc, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh chúc mừng những kết quả đã đạt được của Đảng bộ, chính quyền và quân dân các dân tộc tỉnh Bạc Liêu trong thời gian qua, đặc biệt biểu dương sự cố gắng nỗ lực của đồng bào các DTTS đã chung sức, đồng lòng từng bước làm thay đổi tích cực vùng đồng bào DTTS và miền núi, góp sức cùng Nhân dân cả nước trong công cuộc đổi mới, phát triển và bảo vệ đất nước.

Tuy nhiên, Bộ trưởng, Chủ nhiệm cũng nêu rõ, bên cạnh kết quả đạt được, cũng phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, đời sống của một bộ phận Nhân dân vùng đồng bào DTTS còn gặp nhiều khó khăn. Tốc độ giảm nghèo còn chậm và chưa bền vững; việc phát triển kinh tế nông nghiệp là trụ cột chính của tỉnh theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với thị trường còn chưa được như kỳ vọng. Chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa ở vùng đồng bào DTTS so với mặt bằng chung của tỉnh vẫn cần nhiều cải thiện. Việc triển khai một số chương trình, chính sách, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS còn chưa theo kịp tiến độ. Một số tập quán lạc hậu chưa được xóa bỏ triệt để; tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở một số địa phương còn tiềm ẩn yếu tố phức tạp; chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào DTTS còn chưa đồng đều…

Do đó, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đề nghị cấp ủy, tổ chức Đảng và chính quyền, nhất là địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi tiếp tục quan tâm phổ biến, quán triệt và triển khai thực hiện hiệu quả Kết luận số 65-KL/TW ngày 30/10/2019 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc trong tình hình mới. Trên cơ sở đó xây dựng chương trình hành động, kế hoạch cụ thể để triển khai thực hiện. Nỗ lực cao nhất để giải quyết căn bản những vấn đề bức thiết đặt ra trong thực tiễn, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống và làm giàu trên quê hương mình.

“Năm 2024 được xác định là năm Bạc Liêu có tăng tốc hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn 2021-2025, các cấp ủy, chính quyền tỉnh sẽ hành động quyết liệt hơn, với quyết tâm chính trị cao nhất để thực hiện hiệu quả 3 Chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 trên địa bàn tỉnh. Trước mắt ưu tiên dùng mọi nguồn lực, tiềm năng của tỉnh để đẩy nhanh tiến độ xoá nhà tạm, nhà dột nát cho các đối tượng chính sách, hộ nghèo, cận nghèo bảo đảm hoàn thành mục tiêu Chính phủ đã xác định”, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh nêu rõ.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm đề nghị tập trung xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở vùng đồng bào DTTS, nhất là đồng bào sống ở vùng sâu, vùng xa, nghề nghiệp chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, chất lượng nguồn nhân lực và mặt bằng dân trí thấp so với mặt bằng chung, địa bàn tiếp cận và vận dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất còn chậm, nơi một bộ phận đồng bào còn trông chờ, ỷ lại các chính sách của Nhà nước, chưa tự vươn lên thoát nghèo. Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là người DTTS, tăng cường đào tạo cán bộ là người DTTS có tâm huyết đến công tác tại các địa bàn khó khăn; phát huy vai trò của Người có uy tín và mọi tầng lớp Nhân dân trong xây dựng và củng cố hệ thống chính trị cơ sở.

Chú trọng kết hợp phát triển kinh tế-xã hội với đảm bảo quốc phòng, an ninh, nhất là các địa bàn xung yếu, chủ động xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân, gắn với thế trận lòng dân vững chắc. Chủ động giải quyết tốt mọi mâu thuẫn, vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở; tạo sự đồng thuận, xây dựng thôn, ấp, phường đoàn kết, bình yên và phát triển.

“Đối với các đại biểu và đồng bào DTTS tôi mong muốn chúng ta dù khó khăn vất vả đến đâu cũng phải ưu tiên thời gian và tiền của, tạo mọi điều kiện để cho con em được đến trường, được vui chơi, được học hành. Chỉ có giáo dục mới là con đường duy nhất để thay đổi nếp nghĩ, cách làm, để nâng cao thu nhập, làm giàu từ vùng đất, vùng biển ngay trên quê hương mình. Tiếp tục làm tốt công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; nâng cao năng lực dự báo, kịp thời thích ứng, phòng chống thiên tai, nhất là các vấn đề như sạt lở đất, ngập, lụt… phát huy vai trò, trách nhiệm trong công tác quốc phòng, an ninh, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội”, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh chia sẻ.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm lưu ý về tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa, các lễ hội truyền thống tốt đẹp, đồng thời nhanh chóng bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín, dị đoan, nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết; chuyển hóa các di sản và bản sắc dân tộc trở thành nguồn lực, tài nguyên cho sự phát triển bền vững; truyền dạy cho con cháu về lòng yêu nước của cha ông, về tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc; về đức tính cần cù, chịu khó, thật thà, tốt bụng; về ý chí dấn thân vì cộng đồng, đất nước; luôn nâng cao tinh thần cảnh giác, không tin theo các luận điệu xuyên tạc, chống phá, chia rẽ dân tộc.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh cũng khẳng định, với chức năng, nhiệm vụ là cơ quan tham mưu cho Đảng, Quốc hội, Chính phủ xây dựng và chỉ đạo thực hiện các chủ trương, chính sách dân tộc, công tác dân tộc, Uỷ ban Dân tộc sẽ tiếp tục nghiên cứu, chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương kịp thời tham mưu đề xuất các chủ trương, chính sách phù hợp, đáp ứng tốt hơn mong mỏi của đồng bào DTTS, để đồng bào ta có điều kiện phát triển toàn diện và có những đóng góp xứng đáng hơn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đẩy mạnh chăm lo cho đời sống đồng bào DTTS

Tại Đại hội, ông Huỳnh Quốc Việt, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bạc Liêu cũng chỉ ra những hạn chế, trong đó, công tác tuyên truyền vận động đồng bào còn khó khăn, hiệu quả chưa cao; trình độ dân trí, chất lượng nguồn nhân lực và đời sống kinh tế của đồng bào thấp so với mặt bằng chung của tỉnh; mê tín dị đoan chưa được xóa bỏ triệt để.

Ông Huỳnh Quốc Việt cho biết, thời gian tới, tỉnh Bạc Liêu sẽ tập trung nguồn lực và tổ chức triển khai hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế-xã hội vùng có đông đồng bào các DTTS theo hướng phát triển nhanh và bền vững.

Đồng thời, ưu tiên phát triển kết cấu hạ tầng, giáo dục, y tế, đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực, chuyển giao khoa học công nghệ, hỗ trợ tín dụng, phát triển sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; khuyến khích thu hút đầu tư vào vùng đồng bào DTTS. 

Hoàn thiện các cơ chế, chính sách tạo sinh kế, tăng thu nhập cho hộ nghèo, hộ cận nghèo vùng DTTS giảm nghèo bền vững. Cùng với việc hỗ trợ của Trung ương, chủ động huy động các nguồn lực hợp pháp và tổ chức lồng ghép các nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, các chương trình, dự án, chính sách trên địa bàn để thực hiện đầu tư hiệu quả nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa khu vực dân tộc, vùng sâu và khu vực thành thị.

Dịp này, thừa ủy quyền của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bạc Liêu Huỳnh Quốc Việt và Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Trần Thị Hoa Ry đã trao tặng 22 phần quà tới các vị Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức là trụ trì các chùa trong tỉnh Bạc Liêu. Tổng giá trị các phần quà trị giá 66 triệu đồng.

Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đã trao tặng Bằng khen cho 1 tập thể, 5 cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong thực hiện công tác dân tộc và chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước; trao tặng Kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp phát triển các dân tộc" cho 5 cá nhân có nhiều cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển khối đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam; cùng với đó, trao tặng lẵng hoa tươi thắm chúc mừng Đại hội.

UBND tỉnh Bạc Liêu trao tặng Bằng khen cho 15 tập thể và 22 cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong thực hiện công tác dân tộc và chính sách dân tộc thời gian qua; Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu cũng trao tặng bức trướng chúc mừng thành công của Đại hội.

Đại hội đã biểu quyết thông qua Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các dân tộc lần thứ IV, năm 2024, với nhiều nhiệm vụ trọng tâm trên tinh thần nguyện đoàn kết chặt chẽ, chung sức, chung lòng thực hiện xuất sắc các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị tại địa phương, nhằm góp phần xây dựng quê hương Bạc Liêu ngày càng giàu mạnh, văn minh.