Giới thiệu cuộc sống sông nước, cảnh quan đôi bờ giúp du khách có trải nghiệm đầy đủ, thú vị hơn trong những ngày ở Huế. Ảnh: ITNKhi nhắc đến Huế, người ta thường nghĩ đến sông Hương. Nhưng trong cấu trúc đô thị của Kinh thành Huế còn một hệ thống kênh đào (người Huế thường gọi là sông đào) bao quanh và xuyên qua thành nội.
Quan trọng nhất là tuyến Đông Ba, Ngự Hà. Đây là tuyến sông nhân tạo được sử dụng để đưa lương thực, hàng hóa từ bên ngoài vào kinh thành. Nếu Ngự Hà kết nối với hệ thống thủy đạo phòng thủ, đi qua nhiều di tích như hồ Tịnh Tâm, Lầu Tàng Thơ, hồ Học Hải, thì ở phía đông kinh thành, sông Đông Ba (còn gọi là Tả Hộ Thành hà) chạy dọc rìa thành, nối với chợ Đông Ba, các khu phố cổ Gia Hội, Chi Lăng rồi xuôi về Bao Vinh, nơi từng là thương cảng sầm uất của Đàng Trong.
Nếu sông Hương tạo nên không gian của một đô thị bên sông, thì những kênh đào này lại mang một cảm giác khép kín, tĩnh lặng và gần gũi với đời sống cư dân bản địa.
Theo ông Cung Trọng Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Huế, hệ thống sông Đông Ba-Ngự Hà có thể tạo ra một trải nghiệm khác biệt cho du lịch Huế. Các con sông này nằm trong mạng lưới thủy đạo trung tâm và hoàn toàn phù hợp để xây dựng các sản phẩm du lịch đường thủy kết nối di sản, phố cổ và đời sống cư dân đô thị.
Ông Võ Lê Nhật, Bí thư phường Phú Xuân, cho rằng khai thác du lịch sông nước trên các chi lưu của sông Hương là hướng đi cần thiết. Khai thác du lịch sông nước, nhất là Đông Ba và Ngự Hà không chỉ làm phong phú dịch vụ du lịch mà còn thúc đẩy những tiềm năng đang bỏ ngỏ ở khu vực kinh thành và phố cổ, nhất là mảng dịch vụ văn hóa, ẩm thực. Tuy vậy, theo ông Nhật, để những tuyến sông này thật sự thu hút du khách cần có sự đầu tư tương xứng hơn về cảnh quan, ánh sáng và sự thuận tiện cho du khách.
Không chỉ là mở thêm một tuyến tham quan, du lịch đường sông còn mở ra một cách tiếp cận khác với Kinh thành Huế. Nhiều năm qua, giao thông trong khu vực này luôn là điểm nghẽn. Hệ thống cổng thành, cầu cổ và những tuyến đường nhỏ không phù hợp với xe ô-tô du lịch cỡ lớn, khiến nhiều không gian văn hóa bên trong thành khó tiếp cận bằng tour thông thường. Trong bối cảnh đó, đường sông có thể trở thành một lối vào khác
Chị Dương Cẩm Vân, hướng dẫn viên của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho rằng, nếu các tuyến thuyền được khai thác, du khách có thể tiếp cận kinh thành theo cách khác. Đó là sau hành trình tham quan lăng tẩm, họ xuống thuyền, xuôi qua những đoạn sông nằm sát tường thành rồi cập bến ngay giữa thành nội, nơi có thể là một khách sạn nhà rường hay một nhà hàng trong kiến trúc cổ kính.
Theo đề án phát triển du lịch đường thủy của thành phố, các tuyến thuyền có thể kết nối nhiều điểm di sản, làng nghề và khu phố cổ dọc hệ thống sông, từ kinh thành đến Bao Vinh, Thanh Hà hay các làng ven sông Hương. Việc hình thành những tour tuyến này cũng là bước cụ thể hóa định hướng phát triển du lịch đường sông mà thành phố đang theo đuổi.
Bà Trần Thị Hoài Trâm, Giám đốc Sở Du lịch thành phố Huế cho biết, thời gian qua tiềm năng du lịch đường sông của Huế chưa được khai thác tương xứng. Thành phố đang triển khai chiến lược đồng bộ từ thuyền điện năng lượng sạch, đầu tư bến bãi đến xây dựng các tuyến trải nghiệm kết nối di sản, làng nghề và kinh tế đêm nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách...
Tháng 4/2026, khi những chuyến thuyền điện đầu tiên bắt đầu chạy trên tuyến Ngự Hà-Đông Ba, các kênh đào từng phục vụ kinh đô xưa sẽ bước vào một hành trình mới. Những dòng sông ấy khi đó có thể không chỉ là thủy đạo cũ, mà còn trở thành một phần của không gian văn hóa và đời sống đô thị di sản hôm nay và mai sau.
