Hành trình xóa bỏ tảo hôn nơi vùng cao Điện Biên
Ở nhiều bản vùng cao Điện Biên, câu chuyện học sinh nghỉ học lấy chồng, lấy vợ vẫn chưa hoàn toàn lùi xa. Vì thế, hành trình xóa bỏ tảo hôn vẫn đang được bền bỉ thực hiện từ trường học đến từng mái nhà, từng bản làng nơi biên giới.
Đẩy mạnh tuyên truyền từ trường học
Điện Biên là tỉnh miền núi biên giới có đông đồng bào DTTS sinh sống. Những năm gần đây, tỉnh triển khai nhiều giải pháp tuyên truyền, góp phần kéo giảm tỷ lệ tảo hôn từ 37,4% xuống còn 31,9% trong giai đoạn 2021 - 2025; tình trạng hôn nhân cận huyết thống cơ bản không còn xảy ra.
Tuy nhiên, nguy cơ tái diễn vẫn hiện hữu tại nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa như Na Son, Xa Dung, Pu Nhi, Mường Nhé… nơi đời sống của đồng bào còn khó khăn và hủ tục vẫn ảnh hưởng không nhỏ đến nhận thức của người dân.
Tại các trường học, tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng để lấy chồng vẫn còn xảy ra. Bởi vậy, nhiều trường vùng cao đang xem việc tuyên truyền phòng, chống tảo hôn là nhiệm vụ quan trọng.
Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Leng Su Sìn, xã Sín Thầu, nơi có hơn 300 học sinh chủ yếu là người Mông và Hà Nhì, các buổi sinh hoạt ngoại khóa về sức khỏe sinh sản, kỹ năng sống và pháp luật hôn nhân gia đình được tổ chức thường xuyên.
Theo thầy Lê Bảo Khương, Hiệu trưởng nhà trường, ngoài việc tuyên truyền trên lớp, giáo viên còn chủ động gần gũi, trò chuyện để nắm bắt tâm lý học sinh.
“Thầy cô phải theo sát các em để kịp thời phát hiện những trường hợp có nguy cơ bỏ học lấy vợ, lấy chồng”, thầy Khương chia sẻ.
Thay đổi nhận thức từ mỗi bản làng
Để từng bước xóa bỏ tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, Điện Biên đẩy mạnh tuyên truyền từ cơ sở, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, Người có uy tín như những “cầu nối” thay đổi nhận thức trong cộng đồng.
Giai đoạn 2021 - 2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Sở Tư pháp tổ chức 12 hội nghị tuyên truyền tại các xã vùng cao, trường phổ thông dân tộc nội trú với hơn 1.120 lượt người tham gia; đồng thời thành lập 12 câu lạc bộ tuyên truyền giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.
Theo ông Lò Văn Cương - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, công tác phòng, chống tảo hôn luôn được tỉnh xác định là nhiệm vụ lâu dài, đặc biệt ở vùng đồng bào DTTS.
Nhờ giao trách nhiệm cụ thể cho từng địa phương, từng cán bộ và đẩy mạnh tuyên truyền tại cơ sở, tình trạng tảo hôn trên địa bàn đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Công tác phòng, chống tảo hôn luôn được tỉnh xác định là nhiệm vụ lâu dài, đặc biệt ở vùng đồng bào DTTS".
Ông Lò Văn Cương - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên
Tại xã Xa Dung, nơi từng được xem là “điểm nóng” về tảo hôn của tỉnh, nhờ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhận thức của người dân đang dần thay đổi.
Anh Thào A Dế, ở bản Háng Pu Xi, xã Xa Dung từng lấy vợ khi 20 tuổi, còn vợ anh lúc đó mới 14 tuổi. “Ngày trước người Mông thích nhau là kéo nhau về thôi”, anh kể.
Sau nhiều lần được cán bộ tuyên truyền, anh hiểu kết hôn quá sớm dễ kéo theo đói nghèo, vất vả, nên giờ thường nhắc anh em trong nhà không lấy vợ, lấy chồng sớm nữa.
Dù đã có chuyển biến tích cực, tỷ lệ tảo hôn ở Điện Biên vẫn còn cao. Để tiếp tục kéo giảm tình trạng này, UBND tỉnh Điện Biên đã ban hành kế hoạch truyền thông giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống giai đoạn 2026 - 2030.
Theo đó, tỉnh sẽ tập trung tuyên truyền tại các cơ sở giáo dục; phấn đấu hằng năm 100% trường học tổ chức hoạt động truyền thông, trên 95% học sinh DTTS được tham gia các chuyên đề về hôn nhân, gia đình và sức khỏe sinh sản.
Các mô hình tuyên truyền sẽ ưu tiên triển khai tại trường dân tộc nội trú, bán trú trước khi nhân rộng trên toàn tỉnh, từng bước đẩy lùi tình trạng tảo hôn ở vùng cao.
