Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030; giai đoạn I: Từ 2021 đến 2025 (Chương trình MTQG 1719); từ năm 2021 đến nay, các địa phương trong tỉnh Gai Lai đã mở hơn 400 lớp đào tạo nghề cho trên 8.500 lao động.
Nhờ học nghề, ông Đinh Văn Thọ (thứ hai từ trái qua, ở thôn M3, xã Vĩnh Thịnh) đã phát triển thành công mô hình nuôi gà thả đồi, cho hiệu quả kinh tế cao. (Ảnh: D.Đ)Cùng với đó, nhiều địa phương có những cách làm hiệu quả, như phối hợp cơ sở dạy nghề tư vấn, kết nối việc làm; hỗ trợ vốn, phương tiện, kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm của các học viên sau học nghề. Nhờ vậy, người dân đã chuyển từ học nghề “theo phong trào” sang học để ứng dụng kỹ thuật, nâng năng suất, có việc làm ổn định, hướng tới giảm nghèo bền vững.
Đơn cử như, tại xã Vĩnh Thịnh, nơi có hơn 36% dân số là đồng bào Ba Na. Từ năm 2022 đến nay, UBND xã phối hợp Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) Vĩnh Thạnh mở 8 lớp đào tạo nghề cho hơn 250 học viên, từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.
Qua các lớp như kỹ thuật trồng cây có múi, nuôi và phòng trị bệnh cho vật nuôi, chế biến món ăn… người dân dần nắm vững kỹ thuật, từ đó, mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất.
Ông Đinh Văn Thọ, dân tộc Ba Na, ở thôn M3, xã Vĩnh Thịnh cho biết: Trước đây, tôi đầu tư nuôi gà thả đồi quy mô lớn nhưng do thiếu kỹ thuật nên thường dịch bệnh. Sau khi tham gia lớp sơ cấp nghề kỹ thuật nuôi và phòng trị bệnh cho gà, tôi được UBND huyện Vĩnh Thạnh (cũ) hỗ trợ 1.000 con gà Mông giống để nuôi lại.
“Tôi xây chuồng trại theo hướng “Hè mát, Đông ấm”, làm đệm lót sinh học, khử trùng và tiêm vắc xin định kỳ... Nhờ vậy, đàn gà phát triển tốt, mỗi lứa gần 5 tháng tôi xuất bán khoảng 350 con, thu lãi gần 80 triệu đồng. Nhờ đó, gia đình tôi có nguồn thu nhập ổn định”, ông Thọ chia sẻ.
Theo ông Phạm Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thịnh, trước đây, do canh tác lạc hậu nên đời sống người dân gặp nhiều khó khăn. Từ khi tham gia các lớp học nghề, bà con đã thay đổi nhận thức, biết áp dụng kỹ thuật mới trong trồng trọt, chăn nuôi. Nhiều mô hình nuôi gà, bò, heo đen cho hiệu quả cao. Thời gian tới, địa phương tiếp tục xem đào tạo nghề là giải pháp trọng tâm trong giảm nghèo bền vững.
Chị Mang Thị Thanh Thẩn (giữa, ở làng Kà Xim, xã Vân Canh) nuôi bò hiệu quả, nhờ áp dụng các kiến thức đã học vào chăn nuôi. (Ảnh: D.Đ)Tại xã Vân Canh, công tác đào tạo nghề cũng được địa phương chú trọng. Từ giữa tháng 8/2025 đến nay, UBND xã đã phối hợp Trung tâm GDNN-GDTX Vân Canh và tỉnh Gia Lai mở 2 lớp nghề nuôi và phòng trị bệnh cho trâu, bò cùng 1 lớp điện dân dụng cho 75 học viên.
Là hộ được thụ hưởng chương trình, chị Mang Thị Thanh Thẩn, người Chăm Hroi, ở làng Kà Xim cho biết: Trước đây tôi thả rông bò nên hay bệnh, chậm lớn. Sau khi học nghề, tôi nuôi bò tập trung, dễ chăm sóc và phát hiện bệnh sớm. Nhờ vậy mà đàn bò sinh trưởng, phát triển tốt.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch UBND xã Vân Canh cho rằng, công tác đào tạo nghề cho lao động DTTS tại địa phương vẫn còn khó khăn, do trình độ dân trí người dân chưa đồng đều, tâm lý e ngại và thiếu việc làm phù hợp sau đào tạo.
“Xã sẽ đề nghị Trung tâm GDNN-GDTX Vân Canh cần nâng cao chất lượng dạy nghề, tăng thời lượng thực hành; đồng thời, kết nối Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Gia Lai tổ chức các phiên giao dịch việc làm, nhằm tư vấn hướng nghiệp, giúp người dân có việc làm ổn định”, ông Việt cho biết.
Ở khu vực phái Tây tỉnh Gia Lai, thời gian qua cũng có hàng trăm lớp học nghề được mở, thu hút hàng nghìn người dân là đồng bào DTTS thăm gia. Chị Kpăh H'Bluyn, ở làng Ia RNiu, xã Ia Tul cho hay: Sau khi tham gia lớp học trồng rau sạch, mình được truyền đạt kiến thức trồng và chăm sóc rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Giờ mình đã trồng được rau sạch, không chỉ để gia đình ăn mà còn đem ra chợ bán, có thêm thu nhập.
Nhờ được đào tạo nghề, nhiều người đồng bào DTTS ở khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai đã thay đổi tập quán, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp hiệu quả. (Ảnh: G.L)Còn anh Ksor Dêl, ở làng Blôm, xã Ia Pa chia sẻ: Trước đây, dù gia đình có máy cày và máy nổ để làm nông nghiệp nhưng mỗi khi máy móc trục trặc, hỏng hóc, anh phải mất nhiều thời gian, chi phí để đưa đến các xã lân cận sửa chữa.
Năm 2021, khi huyện Ia Pa (cũ) mở lớp dạy nghề sửa chữa máy cày công suất nhỏ, anh đã đăng ký tham gia. Nhờ kiến thức và kỹ năng được đào tạo, hiện nay, anh Ksor Dêl đã tự mở được xưởng sửa chữa ngay tại làng, phục vụ bà con với thu nhập ổn định.
Theo ông Trần Văn Thanh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Gia Lai, mục tiêu của đào tạo nghề không chỉ là chuyện dạy kỹ năng, mà còn là hướng mở cho người dân vùng cao tự tin khởi nghiệp, hòa nhập với kinh tế thị trường, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.
Thời gian tới, đơn vị tiếp tục phối hợp các sở, ngành, địa phương rà soát nhu cầu học nghề, tổ chức đào tạo sát thực tế, gắn đào tạo nghề với các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở cơ sở.
“Đặc biệt, chú trọng đào tạo nghề gắn với phát triển du lịch, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ cộng đồng. Qua đó, giúp người dân áp dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn, hình thành sinh kế bền vững và góp phần giảm nghèo lâu dài ở các địa phương”, ông Thanh nhấn mạnh.
