PGs.Ts. Nguyễn Hồng Phương - Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Vật lý địa cầu trao đổi tại Hội nghịGhi nhận của Viện Vật lý địa cầu, Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho thấy từ ngày 04/4/2021 bắt đầu xuất hiện chuỗi các trận động đất tại tỉnh Kon Tum, với tâm chấn chủ yếu ở địa bàn huyện Kon Plông. Tính đến cuối tháng 4/2025, tại khu vực này đã xảy ra hơn 1.000 trận động đất, với cấp độ rủi ro thiên tai từ cấp 0 đến cấp 1 và trận có độ lớn cực đại là 5,0 độ richter, xảy ra trưa ngày 28/7/2024.
Theo PGs.Ts. Nguyễn Hồng Phương - Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Vật lý địa cầu, dựa vào các nghiên cứu, cơ bản xác định chuỗi động đất xảy ra ở huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum là động đất kích thích do tác động của con người, trong đó có nguyên nhân từ việc tích nước hồ chứa thủy điện.
Theo nhận định của nhiều nhà khoa học, động đất xảy ra ở địa bàn huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum sẽ diễn biến với quy luật chung của động đất kích thích, đó là xảy ra rầm rộ trong thời gian đầu, giảm dần, tắt theo thời gian và kéo dài hay kết thúc sớm phụ thuộc vào yếu tố địa chất, môi trường tại nơi xảy ra động đất.
Quang cảnh Hội nghịTs. Bùi Thị Nhung - Nghiên cứu viên chính Viện Các Khoa học trái đất cho rằng, để phòng tránh, giảm thiểu những rủi ro do động đất gây ra, chính quyền địa phương cần gắn phát triển kinh tế - xã hội với nâng cao khả năng thích ứng và khả năng chống chịu động đất của cơ sở hạ tầng. Còn đối với người dân sinh sống trong vùng động đất phải có những kỹ năng để bảo vệ mình ở trong những tình huống cụ thể.
Ví dụ như khi đang ở trong nhà, nếu mà cảm thấy ngôi nhà của mình an toàn thì bà con không nên chạy vội theo phản xạ. Vì động đất xảy ra trong một thời gian rất là ngắn, chúng ta không thể kịp chạy. Bà con nên quỳ gối xuống, che đầu, nếu như xung quanh có những vật dụng chắc chắn chúng ta hãy chui vào tránh vật liệu rơi xuống.
Trước tình hình động đất liên tục xảy ra trên địa bàn huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum, cùng với lắp đặt 11 trạm quan trắc, từ tháng 3/2024, Viện Vật lý địa cầu đã triển khai thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Nghiên cứu đánh giá hoạt động động đất và đề xuất các giải pháp ứng phó phù hợp cho tỉnh Kon Tum và lân cận”.
Mục tiêu đến tháng 2/2027, khi kết thúc đề tài, sẽ làm rõ các tác nhân gây ra chuỗi động đất kích thích tại khu vực huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum; đánh giá mối liên hệ giữa hoạt động động đất và tích nước hồ chứa; đánh giá độ nguy hiểm của động đất đối với cộng đồng địa phương và xây dựng được các kịch bản ứng phó cho khu vực huyện Kon Plông, cũng như các khu vực lân cận.
