Khát vọng của cô gái dân tộc Cơ Lao

Từng là sinh viên Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, sau khi tốt nghiệp, Lưu Thị Hòa làm việc trong lĩnh vực Marketing tại Hà Nội với mức thu nhập ổn định. Tuy nhiên, chỉ sau vài năm, cô quyết định rẽ hướng, rời thành phố trở về quê hương Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang để khởi nghiệp với mô hình hợp tác xã nông nghiệp.

“Quê mình có nhiều tiềm năng, khí hậu thuận lợi và sản vật đặc trưng, nhưng người dân vẫn sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, không có đầu ra. Nếu không ai đứng ra, nông sản sẽ mãi quanh quẩn ở chợ phiên”, Hòa chia sẻ. Với số vốn tích góp khoảng 300 triệu đồng, cuối năm 2017, cô thành lập Hợp tác xã (HTX) Nông lâm nghiệp và Dịch vụ thương mại tổng hợp Po Mỷ, lấy tên theo tiếng Cơ Lao, nghĩa là “sự bắt đầu mới”.

Khởi nghiệp giữa vùng đá xám không hề dễ dàng. Những ngày đầu, Hòa gần như mất toàn bộ vốn sau khi thất bại trong việc sản xuất thịt trâu gác bếp. “Có lúc tưởng chừng phải bỏ cuộc, nhưng nghĩ đến bà con và niềm tin mình đã gieo, em lại tự nhủ phải làm lại từ đầu”, cô chia sẻ.

Rút kinh nghiệm, Hòa chuyển hướng từ sản xuất sang thương mại - liên kết với nông dân để thu mua, chế biến và tiêu thụ các đặc sản địa phương như mật ong bạc hà, lê, sâm khoai, rau củ vùng cao… Mô hình nhanh chóng tạo ra việc làm cho nhiều lao động, đặc biệt là con em đồng bào DTTS trên Cao nguyên đá. Chỉ sau vài năm, Po Mỷ Lưu Thị Hòa phát triển trên diện tích hơn 5 ha, với gần 6.000 m2 nông trại sản xuất khép kín. Các sản phẩm chủ lực gồm lê, mận, mật ong bạc hà, sâm khoai… được chế biến, đóng gói theo quy trình an toàn.

Mặc dù đối mặt với thách thức về đặc điểm địa lý chia cắt và trình độ dân trí chưa đồng đều, HTX Po Mỷ đã tập trung ứng dụng chuyển đổi số trong quản trị và tiêu thụ. Theo đó Po Mỷ sử dụng tối đa các dịch vụ Chat nhóm để trao đổi công việc, chăm sóc khách hàng và bán hàng trực tuyến. Giám đốc HTX Po Mỷ Lưu Thị Hòa chia sẻ: “Trước kia, muốn kiểm tra vùng nguyên liệu phải đi cả ngày đường núi, giờ chỉ cần 5 - 10 phút họp trực tuyến là nắm được tình hình. Bà con cũng biết dùng điện thoại thông minh để báo cáo tiến độ và bán hàng”.

Đặc biệt, thông tin sản phẩm được số hóa qua tem truy xuất nguồn gốc, mã QR Code, giúp khách hàng tiện lợi truy cập và tạo dựng lòng tin về nông sản sạch. Nhờ việc đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử lớn như Postmart, Lazada, Shopee và thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, tỷ lệ bán hàng online hiện chiếm 70 - 80% tổng mức bán lẻ.

Giám đốc Lưu Thị Hòa cho biết: “Thông qua nền tảng Internet, chúng tôi có thể kết nối, tương tác với khách hàng ở mọi lúc, mọi nơi, kể cả khách nước ngoài. Khách hàng không chỉ mua hàng hóa, họ còn mua cả cảm xúc khi được trải nghiệm vùng nguyên liệu và công đoạn công phu tạo ra sản phẩm. Chuyển đổi số từ sớm đã giúp chúng tôi tiến xa và phát triển vững chắc sau hơn 6 năm, với tổng doanh thu đạt 2,5 tỷ đồng/năm, tạo việc làm ổn định cho 15 - 20 lao động, mức thu nhập bình quân 4 - 5 triệu đồng/người/tháng”.

Trong giai đoạn 2018 - 2023, Lưu Thị Hòa liên tục được các cơ quan, tổ chức ghi nhận đóng góp cho nông sản. Năm 2023, cô lọt Top 100 nông dân Việt Nam xuất sắc do Hội Nông dân Việt Nam vinh danh. Trước đó, Hòa từng nhận Giải thưởng Lương Định Của 2019, Bằng khen thanh niên DTTS khởi nghiệp tiêu biểu 2020 của Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (nay là Bộ Dân tộc và Tôn giáo), Bằng khen HTX tích cực trong hoạt động kinh tế tập thể 2020 của Liên minh HTX Việt Nam, cùng danh hiệu Điển hình học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương trao tặng.

Ngoài ra, Hòa còn lọt Top 8 Techfest 2021, vào danh sách Short List Women of the Future Awards 2020 tôn vinh phụ nữ thành đạt Đông Nam Á và tham gia mạng lưới hợp tác toàn cầu dành cho nữ doanh nhân xuất sắc ở hạng mục Social Entrepreneur (2019).

“Dù được nhiều khen thưởng, bản thân mình vẫn thấy chưa cống hiến đủ, nên luôn cố gắng trao giá trị thật nhiều. Mình mong muốn giúp đồng bào của mình và cả chính bản thân nữa”, Giám đốc HTX Po Mỷ Lưu Thị Hòa chia sẻ.