Kỳ bí giếng cổ dưới chân núi Bàn Than
Hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than không chỉ mang lại nguồn nước mát lành cho người dân địa phương, mà còn là điểm nhấn du lịch độc đáo ở xã đảo Tam Hải.

Giếng cổ giữa lòng xã đảo
Một chiều cuối tháng 10, chúng tôi về xã đảo Tam Hải, TP. Đà Nẵng, ghé thăm ghềnh đá Bàn Than và nghe người dân kể những câu chuyện về hai giếng cổ đã tồn tại từ bao đời.
Từ đường lớn đầu làng thôn Thuận An, du khách đi bộ khoảng 15 phút theo con đường nhỏ dọc biển là đến nơi. Dưới tán cây xanh, hai giếng nước nằm cách nhau khoảng 500m. Thành giếng hình tròn, được xây bằng đá tổ ong đã ngả màu thời gian.

Khi chúng tôi đến, một số người dân đang mang can nhựa, bình chứa đến lấy nước. Với họ, đây là thói quen gắn với cuộc sống thường ngày ở Thuận An.
Bà Ngô Thị Đức (66 tuổi), người dân thôn Thuận An cho biết, gia đình bà đã sử dụng nước giếng qua nhiều năm, chủ yếu để uống và nấu ăn.
“Nước giếng ngọt lành, mát và đầy quanh năm. Chúng tôi thường múc nước mang về uống, nấu ăn. Còn giặt giũ thì dùng nguồn nước khác”, bà Đức chia sẻ.
Theo bà Đức, từ thời ông bà, cha mẹ, người dân trong thôn đã biết đến và sử dụng nguồn nước này. Không ai biết chính xác giếng có từ bao giờ, chỉ biết đã có từ rất lâu hàng trăm năm trước.

Còn bà Nguyễn Thị Lan, thôn Thuận An cho hay, hai giếng cổ có kiến trúc khá giống nhau, đều có miệng tròn, thành xây bằng đá tổ ong. Điều khiến người dân ngạc nhiên là dù nắng hạn kéo dài, nước trong giếng vẫn không cạn.
Theo lời kể của các bậc cao niên, nguồn nước bắt nguồn từ mạch ngầm dưới chân núi Bàn Than. Có những mùa nắng nóng, một số giếng đào trên đảo thiếu nước, nhưng hai giếng cổ vẫn duy trì nguồn nước dồi dào.
Điểm nhấn trong hành trình khám phá Bàn Than
Giữa một vùng biển đảo, nơi cuộc sống của người dân gắn liền với nghề đánh bắt hải sản, hai giếng nước ngọt có giá trị đặc biệt. Qua thời gian, công trình không chỉ là tài sản chung, mà còn trở thành nét văn hóa được cộng đồng tự giác gìn giữ.
Ông Huỳnh Văn Cường - Chủ tịch UBND xã Tam Hải cho biết, hai giếng cổ không đơn thuần là công trình cung cấp nước sinh hoạt, mà còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của cộng đồng ngư dân địa phương.
.jpg)
Từ nhiều thế hệ, người dân vẫn duy trì thói quen lấy nước giếng để ăn uống, đồng thời hình thành ý thức và những quy ước chung nhằm bảo vệ nguồn nước. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp hai công trình được gìn giữ qua nhiều biến động của thời gian.
Theo ông Cường, địa phương tiếp tục phối hợp với người dân bảo tồn hai giếng cổ, giữ gìn cảnh quan và nguồn nước xung quanh.
Đồng thời, xã định hướng quảng bá giá trị của công trình, kết nối với các nét văn hóa bản địa và quần thể danh thắng Bàn Than - Hòn Mang - Hòn Dứa để phát triển du lịch cộng đồng.

Trong hành trình khám phá Bàn Than, du khách có thể dành thêm thời gian ghé thăm hai giếng cổ, nghe người dân kể chuyện về mạch nước ngọt giữa làng biển.
Giữa những ghềnh đá đen có tuổi đời hàng trăm triệu năm và nhịp sống bình dị của làng chài, hai giếng cổ như một dấu nối giữa quá khứ và hiện tại.



