Kỹ thuật ủ men tỏi giúp tăng sức đề kháng, giảm bệnh cho gia cầm
Tỏi là nguyên liệu quen thuộc trong chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học nhờ chứa nhiều hoạt chất có khả năng kháng khuẩn, hỗ trợ tăng cường sức đề kháng cho vật nuôi.
Khi kết hợp với men vi sinh để lên men đúng kỹ thuật, tỏi không chỉ dễ hấp thu hơn, mà còn góp phần cải thiện sức khỏe đường ruột, giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm.
Tác dụng của men tỏi đối với gia cầm
Trong tỏi có chứa Allicin và nhiều hợp chất lưu huỳnh có hoạt tính sinh học cao. Sau khi lên men, các hoạt chất này được giải phóng tốt hơn, giúp gia cầm hấp thu hiệu quả hơn.
Men tỏi có tác dụng:
Kích thích tiêu hóa, tăng khả năng hấp thu thức ăn.
Hỗ trợ phòng các bệnh đường ruột, giảm tiêu chảy.
Hỗ trợ phòng bệnh hô hấp khi thời tiết thay đổi.
Tăng sức đề kháng tự nhiên cho đàn gia cầm.
Giảm mùi hôi trong chất thải chăn nuôi.
Góp phần giảm chi phí thuốc thú y và kháng sinh.
Chuẩn bị nguyên liệu
Công thức ủ cho khoảng 100 lít men tỏi thành phẩm:
Tỏi tươi: 10 kg.
Mật rỉ đường hoặc đường vàng: 5 kg.
Men vi sinh EM gốc: 1 lít.
Nước sạch không chứa clo: 90 - 100 lít.
Dụng cụ
Thùng nhựa có nắp đậy dung tích từ 120 - 150 lít; dao hoặc máy xay nghiền; que khuấy bằng nhựa hoặc gỗ.
Lưu ý: Không sử dụng thùng kim loại vì có thể ảnh hưởng đến hoạt động của vi sinh vật trong quá trình lên men.
Quy trình ủ men tỏi
Bước 1: Sơ chế tỏi
Tỏi bóc sạch vỏ, loại bỏ những củ bị thối, dập hoặc nấm mốc.
Đập dập hoặc xay nhuyễn, sau đó để hỗn hợp tiếp xúc với không khí từ 10 - 15 phút nhằm kích hoạt quá trình hình thành hoạt chất allicin.
Bước 2: Pha dung dịch men
Hòa tan 5 kg mật rỉ đường vào khoảng 20 lít nước sạch.
Tiếp tục bổ sung 1 lít men vi sinh EM gốc, khuấy đều cho hỗn hợp đồng nhất.
Bước 3: Phối trộn nguyên liệu
Cho toàn bộ lượng tỏi đã sơ chế vào thùng ủ.
Đổ dung dịch EM và mật rỉ đường vào thùng.
Bổ sung thêm nước sạch đến đủ 100 lít.
Khuấy đều để các nguyên liệu hòa quyện hoàn toàn.
Bước 4: Tiến hành ủ
Đậy kín nắp thùng nhưng không khóa quá chặt để khí sinh ra trong quá trình lên men có thể thoát ra ngoài.
Đặt thùng ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Nhiệt độ thích hợp cho quá trình lên men từ 25 - 35°C.
Trong 3 ngày đầu, mở nắp khuấy nhẹ mỗi ngày một lần.
Tiếp tục ủ từ 10 - 15 ngày là có thể đưa vào sử dụng.
Dấu hiệu nhận biết men tỏi đạt chất lượng
Men tỏi đạt yêu cầu khi có các đặc điểm sau:
Dung dịch có màu vàng nâu hoặc nâu nhạt.
Có mùi thơm đặc trưng của tỏi lên men.
Không có mùi hôi thối hoặc mùi chua gắt bất thường.
Không xuất hiện nấm mốc màu xanh, đen hoặc trắng trên bề mặt.
Sau khi men đạt yêu cầu, nên lọc bỏ bã để lấy phần nước cốt sử dụng dần.
Cách sử dụng cho gia cầm
Đối với gà con từ 1 - 4 tuần tuổi
Pha 3 - 5ml men tỏi với 1 lít nước uống.
Cho uống 2 ngày/tuần.
Đối với gà từ 1 tháng tuổi trở lên
Pha 5 - 10 ml men tỏi với 1 lít nước uống.
Cho uống 2 - 3 ngày/tuần.
Đối với vịt, ngan
Pha 8 - 10 ml men tỏi với 1 lít nước uống.
Sử dụng 2 - 3 ngày/tuần.
Trộn vào thức ăn
Dùng 50 - 70 ml men tỏi cho 1 kg thức ăn hỗn hợp.
Trộn đều trước khi cho ăn khoảng 15 - 20 phút.
Sử dụng trong giai đoạn giao mùa
Vào thời điểm mưa kéo dài, rét đậm hoặc nắng nóng gay gắt, sức đề kháng của gia cầm thường suy giảm.
Có thể tăng lượng men tỏi lên 10 - 15 ml/lít nước uống và sử dụng liên tục từ 3 - 5 ngày để hỗ trợ nâng cao sức đề kháng.
Lưu ý khi sử dụng
Chuồng nuôi cần bảo đảm thông thoáng, khô ráo và mật độ nuôi phù hợp.
Định kỳ bổ sung men vi sinh đường ruột từ 1 - 2 lần/tuần.
Thường xuyên vệ sinh máng ăn, máng uống để hạn chế vi khuẩn gây bệnh.
Không sử dụng tỏi đã mọc mầm, bị thối hoặc nấm mốc để ủ men.
Sau khi mở nắp, cần đậy kín và bảo quản nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Men tỏi nên sử dụng trong vòng 2 - 3 tháng kể từ ngày ủ thành công.
Men tỏi là chế phẩm sinh học có tác dụng hỗ trợ nâng cao sức khỏe và phòng bệnh cho gia cầm, không thay thế thuốc điều trị.
Khi đàn vật nuôi xuất hiện các biểu hiện bất thường như sốt, bỏ ăn, khó thở hoặc chết rải rác, người chăn nuôi cần báo cho cán bộ thú y để được hướng dẫn xử lý kịp thời.
Thực hiện đúng quy trình ủ và sử dụng men tỏi sẽ giúp nâng cao sức đề kháng cho đàn gia cầm, giảm chi phí thuốc thú y và hướng tới mô hình chăn nuôi an toàn, bền vững./.
