Làng Canh Tiến nhìn từ trên cao (Ảnh T.N)Con đường mơ ước đã thành hình
Làm sao có một con đường giao thông để việc đi lại thuận lợi và giao thương với các vùng lân cận, học hỏi kinh nghiệm sản xuất, phát triển kinh tế là niềm mơ ước của bà con làng Canh Tiến. Đó cũng là nỗi trăn trở của lãnh đạo tỉnh Gia Lai qua nhiều thế hệ. Tin vui đến với người dân Canh Tiến vào đầu năm 2024, tuyến đường nối từ làng Hiệp Hưng vào làng Canh Tiến đã được khởi công xây dựng.
Sau bao tháng ngày mong ngóng, niềm vui của người dân Canh Tiến đã sắp đến. Tuyến đường giao thông liên xã từ thôn Hiệp Hưng đến làng Canh Tiến đã thành hình và đang hoàn thiện những khâu cuối cùng để khánh thành.
Trao đổi với phóng viên về quy mô và tiến độ thi công con đường, ông Tô Tấn Thi, Giám đốc Ban Quản lý Dự án Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai cho biết: Tuyến đường dài 13,2 km được xây dựng bằng bê tông, đạt chuẩn đường cấp VI miền núi (theo TCVN 4054:2005), với nền đường rộng 6m, tốc độ thiết kế 20 km/h.
Trên tuyến có thêm 2 cầu dầm, 2 cầu bản hộp và khoảng 30 cống tròn có khẩu độ từ D60cm đến D150cm để đảm bảo thoát nước. Tổng kinh phí đầu tư công trình là 156 tỷ đồng, khởi công từ ngày 22/1/2024. Hiện nay đã cơ bản hoàn thành, dự kiến hoàn thiện toàn bộ trước ngày 30/10/2025.
Con đường mang theo bao hy vọng đổi thay cho vùng đất vốn quanh năm cách trở. Anh Đinh Văn Ước, người dân làng Canh Tiến, chia sẻ: Trước đây, bà con làng Canh Tiến muốn ra ngoài toàn phải đi đường mòn ven hồ Núi Một. Mùa nắng thì còn đỡ, mùa mưa là phải đi ghe, đi đò. Sóng gió thất thường, ai cũng lo. Vận chuyển nông sản thì cực lắm, có khi không đem ra được mà đành để hư. Nay có đường mới, xe máy chạy êm ru, bà con mừng lắm.
Con đường đến làng Canh Tiến đã thành hình (Ảnh T.L)Theo ông Dương Hiệp Hòa, Chủ tịch UBND xã Canh Vinh, không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại, tuyến đường này còn là “đòn bẩy” giúp người dân nơi đây phát triển sản xuất, giao thương hàng hóa, vận chuyển nông sản dễ dàng. Công trình cũng sẽ góp phần thúc đẩy chương trình xây dựng nông thôn mới ở xã miền núi còn nhiều khó khăn như Canh Vinh.
Cuộc sống sang trang mới
Suốt nhiều năm, làng Canh Tiến không chỉ thiếu đường mà còn thiếu điện khiến cuộc sống của người dân gần như “tụt hậu” so với các làng khác. Khi màn đêm buông xuống, làng rơi vào sự tĩnh lặng kỳ lạ. Người già không dám đi lại vì sợ vấp ngã, trẻ con thì học bài trong ánh dền dầu le lói. Đêm càng về khuya, không khí càng tĩnh lặng, cả làng chìm trong bóng tối; xung quanh chỉ có tiếng gió rít và tiếng côn trùng nỉ non.
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn chung niềm vui có điện với người dân làng Canh Tiến (Ảnh T.N)Không có điện, người dân cũng chỉ có thể làm nông nghiệp theo cách truyền thống. Họ làm nương rẫy, nuôi vài con gà, trồng lúa một vụ/năm và phụ thuộc vào “nước trời”. Tất cả các công đoạn đều làm bằng tay, không có máy móc hỗ trợ.
Anh Đinh Văn Hà, người dân làng tâm sự, ngoài kia người ta dùng máy bơm nước, máy xay lúa, còn chúng tôi thì làm tất cả bằng tay. Cũng chính vì thế mà đa số dân làng Canh Tiến thuộc diện hộ nghèo.
Có thể nói, cái nghèo ở Canh Tiến không chỉ đến từ địa hình cách trở, mà còn từ sự thiếu vắng nền tảng cơ bản để phát triển. Không điện nghĩa là không có cơ hội, nên vòng luẩn quẩn đói – nghèo vẫn đeo bám mãi.
Thấu hiểu nỗi vất vả của bà con, tỉnh Gia Lai đã quyết định đầu tư kéo điện lưới quốc gia về làng. Theo đó, công trình đường dây 22kV, hạ áp và các trạm biến áp cấp điện cho làng Canh Tiến có tổng mức đầu tư hơn 9 tỷ đồng, khởi công từ ngày 17/12/2024. Công trình có đường dây 22kV dài gần 13km và đường dây 0,23kV dài 2,17km cùng với 3 trạm biến áp 50kVA.
Ngày 26/4/2025, làng Canh Tiến chính thức hòa vào mạng lưới điện quốc gia. Điện về mang theo sự đổi thay chưa từng có. Trưởng thôn Đinh Văn Tào phấn khởi, từ nay, điều kiện sinh hoạt và sản xuất sẽ cải thiện đáng kể, mở ra cơ hội phát triển mới. Đặc biệt, cùng với điện lưới quốc gia, hạ tầng giao thông được nâng cấp sẽ giúp bà con thuận lợi hơn trong mọi mặt đời sống và phát triển kinh tế.
Nhớ lại thời gian khó, chị Mai Thị Lý bảo: Trước đây chưa có điện, có đường, nên tụi trẻ đi học vô cùng vất vả. Muốn ra bên ngoài theo học, tụi trẻ đi bộ băng rừng cả ngày mới đến. Khi người làng đau ốm, sinh nở phải đi đò vượt sông, có khi đẻ ngay trên đò vì di chuyển chậm. Cuộc sống biệt lập khiến việc giao lưu, làm ăn với bên ngoài gần như bị cắt đứt. Nay đã có điện và chuẩn bị khánh thành đường, người trong làng cảm nhận cuộc sống như vừa sang trang mới.
Cuộc sống của bà con làng Canh Tiến chủ yếu dựa vào rừng và sản xuất nông nghiệp (Ảnh T.N)Còn bà Nguyễn Thị Lê (48 tuổi), người Ba Na, bảo rằng: Cuộc sống ngôi làng bao năm buồn tẻ, nay đã thay đổi hoàn toàn. Tối đến điện sáng cả làng, trẻ con ê a học bài, cả làng bỗng vui hẳn lên.
Làng Canh Tiến hiện nay có 188 hộ dân đồng bào Ba Na và Chăm Hroi (một nhánh của dân tộc Chăm). Tuy nằm “biệt lập” với các vùng khác, nhưng Canh Tiến có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế, nhất là kinh tế rừng và du lịch sinh thái.
Người dân vẫn còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống diễn ra quanh năm, mang tính cộng đồng của đồng bào DTTS như: Lễ đỗ đầu vào dịp Tết, Lễ cầu được mùa, Lễ cầu mưa, Lễ rước dâu, Lễ ăn mừng lúa mới… Bên cạnh đó, làng còn nằm gần hồ Núi Một, có rừng nguyên sinh, sông suối, thác nước… có thể phát triển loại hình du lịch cộng đồng.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn, việc đầu tư đường, điện không chỉ có ý nghĩa với riêng làng Canh Tiến mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Trong thời gian tới, UBND tỉnh sẽ tiếp tục triển khai hạ tầng viễn thông cùng đường giao thông kết nối, tạo nền tảng vững chắc để Canh Tiến phát triển.
