"Bông hồng vàng" bên dòng Kotam

Hồi sinh dòng nước mát

Gần 70 tuổi, hàng ngày bà Nguyễn Thị Ngọc Anh - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch Cộng đồng Kotam, phường Tân Lập, tỉnh Đắk Lắk vẫn có mặt bên dòng suối đầu nguồn Kotam - “đứa con tinh thần” được hồi sinh từ những nỗ lực và công sức của bà.

Theo lời bà Ngọc Anh, nhiều năm trước, Kotam là nơi khởi nguồn của dòng suối trong lành chảy quanh Buôn Ma Thuột rồi đổ về sông Sêrêpốk. Dòng suối ấy nuôi sống bà con các buôn làng quanh khu vực, cây cối xanh tốt quanh năm. Nhưng từ khoảng năm 2010, nước suối bắt đầu cạn dần, đất khô nứt, cây cối héo úa. “Nếu con suối này không còn, con cháu sau này không biết sẽ sống ra sao”, bà Ngọc Anh nhớ lại.

Với mong muốn phục hồi dòng suối, tái tạo rừng, bảo tồn văn hóa các dân tộc và tạo sinh kế cho người dân, tháng 8/2012, bà Ngọc Anh cùng cộng sự bắt tay xây dựng Khu du lịch Cộng đồng Kotam. Ngày 10/3/2013, Khu du lịch cộng đồng Kotam chính thức mở cửa đón khách.

Để Khu du lịch cộng đồng thực sự hấp dẫn, bà Ngọc Anh đã dành nhiều công sức, tiền bạc để cải tạo cảnh quan, giữ thảm thực vật, trồng tre và trồng các loại cây phủ xanh khoảng đất trống quanh dòng suối. Cuối cùng, công sức của bà cũng được đền đáp, dòng suối dần hồi sinh, mạch ngầm dâng trào, nước chảy trở lại.

Sau hơn 13 năm hoạt động, Kotam đã trở thành một trong những điểm du lịch cộng đồng nổi bật của tỉnh Đắk Lắk, mang lại việc làm ổn định cho khoảng 130 lao động, phần lớn là người Ê Đê sống ở các buôn làng quanh khu vực. Mỗi năm, nơi đây đón hàng trăm nghìn lượt khách trong và ngoài nước, với tổng doanh thu hàng chục tỷ đồng.

Vừa điều hành Khu du lịch cộng đồng Kotam, bà Ngọc Anh vừa dẫn dắt Hội Nữ doanh nhân tỉnh Đắk Lắk, với hơn 100 hội viên. Những năm qua, Hội Nữ doanh nhân tỉnh Đắk Lắk đã thành “mái nhà chung” của nhiều chị em phụ nữ. Ở đó, người có kinh nghiệm hướng dẫn người mới khởi nghiệp, người khá giả hỗ trợ người khó khăn. Nhiều chương trình hỗ trợ phụ nữ nghèo, phụ nữ yếu thế ở nông thôn thông qua tư vấn khởi nghiệp, tạo việc làm và hỗ trợ vốn được Hội triển khai đã giúp nhiều phụ nữ có thu nhập ổn định.

5 năm qua, Hội Nữ doanh nhân tỉnh Đắk Lắk còn thực hiện mô hình “Mẹ đỡ đầu”, nhận hỗ trợ 14 trẻ mồ côi, trẻ có hoàn cảnh khó khăn, mỗi em được giúp 6 triệu đồng mỗi năm cùng quà dịp lễ, Tết.

Lưu giữ bản sắc văn hóa Tây Nguyên

Điều khiến bà Ngọc Anh tự hào nhất không chỉ Kotam là điểm du lịch hút khách, mà nơi đây trở thành nơi gìn giữ bản sắc Tây Nguyên, đặc biệt là văn hóa dân tộc Ê Đê. Những ngôi nhà trong khu du lịch đều được xây dựng theo kiến trúc nhà dài của người Ê Đê.

Theo chia sẻ của bà Ngọc Anh, bà gắn bó với người Ê Đê từ năm 10 tuổi và có nhiều bạn bè sống trong các buôn làng. Chính quãng thời gian ấy giúp bà hiểu và yêu lối sống, tính cách của người Ê Đê.

“Người Ê Đê thật thà, đoàn kết, đùm bọc nhau. Văn hóa của dân tộc Ê Đê không chỉ nằm trong tiếng cồng chiêng, trong ngôi nhà dài hay lời kể sử thi, mà còn hiện diện trong từng tấm váy, chiếc áo thổ cẩm”, bà Ngọc Anh cho biết.

Tuy nhiên, trước thực tế của cuộc sống hiện tại, ngày càng ít người trẻ mặc trang phục truyền thống. Nhiều cô gái Ê Đê ngại khoác lên mình bộ váy thổ cẩm. Không đành lòng nhìn nét đẹp truyền thống này vắng bóng khỏi cộng đồng, bà Ngọc Anh tự may váy áo thổ cẩm Ê Đê để mặc hằng ngày. Đồng thời, bà vận động nhân viên trong Khu du lịch Kotam mặc trang phục truyền thống khi làm việc. Để khuyến khích mọi người, bà còn thưởng thêm 20.000 đồng mỗi ngày cho những ai mặc đồ thổ cẩm.

“Mưa dầm thấm lâu”, những bộ váy áo thổ cẩm dần trở thành niềm tự hào với người trẻ của buôn làng. Những cô gái Ê Đê trong trang phục thổ cẩm, tự tin múa xoang, đánh chiêng, hát dân ca và vui vẻ giới thiệu cho du khách về văn hóa của đồng bào Ê Đê.

“Điều đó làm tôi thấy hạnh phúc, bởi mục tiêu của tôi xây dựng Kotam không chỉ làm kinh tế, mà trên hết là giữ gìn nét đẹp truyền thống, người trẻ hiểu được giá trị bản sắc văn hóa”, bà Ngọc Anh bày tỏ.

Giữ giá trị văn hóa truyền thống, nhiều năm qua, Khu du lịch cộng đồng Kotam là nơi diễn ra nhiều sự kiện văn hóa lớn của tỉnh Đắk Lắk, như: Lễ hội cà phê, Liên hoan văn hóa cồng chiêng, phục dựng Lễ cúng bến nước...

Ông Trần Đức Nhật - Chủ tịch UBND phường Tân Lập, cho biết: Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh là người tiên phong trong việc phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo vệ môi trường và giữ gìn văn hóa Tây Nguyên. Kotam không chỉ là điểm nhấn du lịch của địa phương, mà còn tạo việc làm cho nhiều lao động, đặc biệt là đồng bào Ê Đê. Những đóng góp của bà đã góp phần làm thay đổi diện mạo của vùng đất này.