Lạng Sơn: Quản trị thống nhất, nâng cao hiệu quả giảm nghèo bền vững

Hoàn thiện cơ chế, rõ vai trò, rõ trách nhiệm từng cấp

Trong những năm đầu triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, Lạng Sơn đối mặt với những thách thức lớn như chuẩn nghèo được nâng cao, phạm vi hỗ trợ rộng, và sự thiếu đồng đều về dữ liệu giữa các xã. Nhận định, nếu không có cơ chế vận hành thống nhất, chính sách sẽ dễ bị "gãy khúc" do mỗi nơi thực hiện một kiểu.

Vì vậy, Lạng Sơn đã tiến hành rà soát, kiện toàn toàn bộ khâu tổ chức, đặc biệt là Ban Chỉ đạo các cấp theo hướng tinh gọn và làm rõ vai trò điều phối. Các sở, ngành liên quan được phân định rõ nhiệm vụ, nhằm tránh tình trạng việc chung nhưng không có đơn vị chịu trách nhiệm cuối cùng.

Ở cấp xã, tuyến đầu tiếp nhận và xử lý thông tin về hộ dân, tỉnh tập trung chuẩn hóa nghiệp vụ. Trong hai năm đầu, Lạng Sơn đã tổ chức 24 lớp tập huấn cấp tỉnh, 242 cuộc tập huấn cấp huyện và 24 đoàn học tập kinh nghiệm. Hoạt động này giúp đội ngũ cơ sở nắm vững kỹ thuật rà soát hộ nghèo, xác định mức độ thiếu hụt và lập kế hoạch hỗ trợ.

Chuẩn hóa phối hợp, giảm độ trễ trong thực thi chính sách

Chương trình giảm nghèo là một lĩnh vực đa ngành, cần sự tham gia của lao động, giáo dục, y tế, nông nghiệp và tài chính. Để việc triển khai các nội dung hỗ trợ được đồng bộ, tỉnh đã quy định nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị đối với từng nhóm chính sách. 

Cách làm này, giúp đảm bảo quá trình thực hiện thống nhất, đúng thẩm quyền và quy định, qua đó hạn chế nhầm lẫn, giảm tình trạng chậm trễ và đảm bảo chính sách được triển khai đồng bộ ở các địa phương.

Đồng thời, các xã được yêu cầu cập nhật kịp thời các biến động về hộ nghèo và thiếu hụt dịch vụ, không để dồn vào kỳ tổng hợp cuối năm. Những khó khăn phát sinh từ thực tế được tổng hợp trong các đợt kiểm tra, giám sát định kỳ, giúp kịp thời điều chỉnh, rút ngắn thời gian thực thi chính sách.

Kiểm tra, giám sát thực chất để tăng tính minh bạch

Công tác kiểm tra, giám sát được tỉnh Lạng Sơn tổ chức theo kế hoạch hằng năm, tập trung vào việc rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo và việc thực hiện các nội dung hỗ trợ. Qua đó, những điểm chưa thống nhất trong xác định thiếu hụt, áp dụng tiêu chí hoặc triển khai dự án được phát hiện và yêu cầu địa phương khắc phục theo đúng thẩm quyền.

 Hoạt động giám sát được thực hiện ở nhiều cấp, nhằm đảm bảo quá trình triển khai bám sát quy định và kịp thời điều chỉnh những hạn chế phát sinh.

Bên cạnh việc kiểm tra, giám sát từ cơ quan Nhà nước, Lạng Sơn còn phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng dân cư và đại diện các đoàn thể như một lớp kiểm chứng độc lập, góp phần tăng tính minh bạch ngay tại cơ sở.

Trong giai đoạn này, an sinh và tín dụng được xác định là "tấm đệm" giúp hộ nghèo.

Về an sinh, năm 2024, toàn tỉnh đã hỗ trợ hơn 236 tấn gạo dự trữ cho hơn 4.750 hộ với 15.760 nhân khẩu. Dữ liệu hỗ trợ được cập nhật thường xuyên, giúp nhận diện sớm nhóm có nguy cơ tái nghèo. 

Về kinh tế, tín dụng chính sách đóng vai trò trụ cột. Doanh số cho vay giai đoạn 2021-2024 đạt hơn 4.459 tỷ đồng, với tổng dư nợ là 4.575 tỷ đồng. Thông tin tín dụng cũng được cập nhật định kỳ, giúp hạn chế trùng lặp hỗ trợ và theo dõi khả năng phục hồi của từng hộ.

Theo UBND tỉnh Lạng Sơn, điều quan trọng nhất của công tác giảm nghèo giai đoạn 2021-2025 là việc tỉnh đã thiết lập được một cơ chế vận hành thống nhất. Khi quy trình rà soát, thẩm định, hỗ trợ và giám sát được gắn với quy trình rõ ràng và dữ liệu cập nhật thường xuyên, chính sách sẽ đến đúng đối tượng, đúng thời điểm.

Sự phối hợp chặt chẽ, giám sát thực chất và an sinh kịp thời đã tạo nên một hệ thống đủ bền và linh hoạt để giảm nghèo đạt được tính bền vững thực sự. Từ nền quản trị đã định hình này, Lạng Sơn có cơ sở để chuyển từ "quản lý hỗ trợ" sang "quản trị phát triển", coi tự chủ của người dân, là thước đo hiệu quả, giúp chương trình chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang một hệ sinh thái điều hành bài bản, tăng khả năng chống chịu của từng hộ dân.