Theo Ban Chỉ đạo Chương trình NTM tỉnh Quảng Ngãi, hiện toàn tỉnh có 41 xã được công nhận đạt chuẩn NTM. Để được công nhận xã đạt chuẩn NTM, một số địa phương đã đầu tư xây dựng nhiều công trình nhưng không có vốn để trả nợ. Đơn cử như xã Hành Minh (Nghĩa Hành) đã đầu tư xây dựng 80 công trình, với tổng kinh phí trên 54 tỷ đồng. Hiện nay, xã còn nợ vốn đối ứng 3 tỷ đồng. Để xử lý khoản nợ trên, UBND xã Hành Minh đã huy động doanh nghiệp thi công công trình ủng hộ 50%, phần còn lại huy động nhân dân đóng góp 200.000đồng/hộ/năm (trừ các hộ gia đình chính sách, hộ nghèo, già cả neo đơn...). Với mức đóng góp trên, thì đến năm 2025, xã mới trả xong khoản nợ 1,5 tỷ đồng.
Xây dựng NTM giúp thay đổi diện mạo nông thôn Quảng Ngãi Tuy nhiên, cái khó của các địa phương là không tìm được nguồn vốn để trả nợ.Hay như xã Hành Nhân (Nghĩa Hành), được công nhận đạt chuẩn NTM đầu năm 2017, nhưng đến thời điểm này, vẫn còn nợ gần 950 triệu đồng trong đầu tư xây dựng công trình giao thông, thủy lợi và chợ. Để trả khoản nợ trên, xã cũng dự kiến huy động nhân dân và phấn đấu đến năm 2019 sẽ trả xong.
Theo thông tin của huyện Nghĩa Hành, địa phương này hiện đang nợ khoảng 30 tỷ đồng trong xây dựng NTM. Trong khi chờ Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng NTM Trung ương xem xét công nhận huyện đạt chuẩn NTM, chính quyền địa phương cũng đang nỗ lực giải quyết khoản nợ này. Ông Đàm Bàng, Phó Chủ tịch UBND huyện Nghĩa Hành cho biết, trong giai đoạn 2012-2015, huyện có đến 5 xã thuộc diện ưu tiên đầu tư để đạt chuẩn NTM đúng kế hoạch. Vì vậy, số lượng công trình đầu tư nhiều, trong khi nguồn lực của huyện và địa phương có hạn, nên phát sinh nợ. Để trả hết 30 tỷ đồng vào cuối năm 2019, huyện đang trông vào nguồn thu từ quỹ đất và kết dư ngân sách.
Trong khi đó, tại huyện Mộ Đức cũng phát sinh khoản nợ xây dựng NTM hơn 12 tỷ đồng. Phó Chủ tịch UBND huyện Mộ Đức, ông Vũ Nhân kiến nghị: Cuối năm 2012, UBND tỉnh ban hành Quyết định 10 về thực hiện Đề án kiên cố hóa kênh mương và Đề án phát triển giao thông nông thôn; trong đó quy định tỷ lệ góp vốn của cấp tỉnh, huyện và xã. Tuy nhiên, quyết định này sau đó không được HĐND tỉnh thông qua. Trong khi trước đó, UBND huyện Mộ Đức đã cho chủ trương các xã được chọn điểm xây dựng NTM huy động nguồn lực đầu tư xây dựng kênh mương. Ông Nhân cho rằng, số tiền nợ trên 12 tỷ đồng là phần vốn của tỉnh theo Quyết định số 10 của UBND tỉnh, vì vậy tỉnh cần xem xét hỗ trợ kinh phí để huyện xử lý khoản nợ trên.
Huyện Tư Nghĩa cũng là địa phương có số nợ đọng trong xây dựng NTM lớn, trên 16 tỷ đồng, nhưng nhờ nguồn thu từ khai thác quỹ đất, nên phần vốn đối ứng của địa phương để thực hiện đầu tư đã được hoàn trả. Phó Chủ tịch UBND huyện Tư Nghĩa Huỳnh Ngọc Quận cho biết, huyện cũng đã kiến nghị bố trí nguồn vốn ngân sách trung ương và tỉnh để trả nợ cho các đơn vị thi công.
Theo ông Nguyễn Phúc Long, Phó Chánh Văn phòng điều phối Chương trình xây dựng NTM Quảng Ngãi, hiện nay, số nợ trong xây dựng NTM ở Quảng Ngãi trên 160 tỷ đồng, trong đó tỉnh nợ gần 50 tỷ đồng, còn lại là của huyện và xã.
“Nguyên nhân phát sinh nợ là do chính quyền các địa phương đầu tư công trình dàn trải, gặp khó khăn trong huy động vốn, dẫn đến không có nguồn để bố trí vốn đối ứng, công tác quản lý vốn còn lỏng lẻo...”, ông Long chia sẻ thêm.
THÀNH NHÂN
