Mùi thơm hấp dẫn đã tạo nên hương vị đặc biệt của các món ăn, có sức hấp dẫn khó tả khiến nhiều người khi có dịp lên Tây Bắc hoặc được thưởng thức “quà” Tây Bắc đều ấn tượng.
Cách sơ chế và sử dụng mắc khén
Khi mắc khén được phơi khô treo trên gác bếp, người dân tộc thường ăn đến đâu làm đến đấy chứ không làm quá nhiều hoặc làm một thể như vậy mắc khén sẽ nhanh mất mùi.
Khi rang, đảo đều mắc khén trên chảo, để nhỏ lửa đến khi hạt mắc khén thơm dậy mùi là được, sau đó để nguội, đem giã hoặc xay nhỏ như xay hạt tiêu. Với sự nổi tiếng của gia vị “độc” này, hạt mắc khén được nhiều người tìm mua nên đã có mặt ở nhiều nơi trong cả nước và không còn xa lạ với nhiều món ăn của người thành phố. Bởi vậy, nếu bạn sở hữu loại gia vị này cần bịt kín để tránh bay mùi. Khi chế biến với các món ăn không nên lạm dụng cho quá nhiều, như thế món ăn lại thành khó ăn vì có vị đắng.
Hạt mắc khén dùng làm đồ chấm, đặc biệt là chẳm chéo - đồ chấm đặc biệt được chế từ các nguyên liệu: Ớt khô hoặc tươi đem nướng lên cho thơm và giòn để lấy vị cay, tỏi và mắc khén để lấy vị thơm, 4 thứ giã chung với muối và mì chính là có thể cho ta một bát chéo cơ bản. Từ bát chẳm chéo này, người ta có thể chế ra được nhiều loại chéo hoặc đồ chấm khác phù hợp cho từng món ăn hay rau củ quả như: Chéo pà (chéo cá), chéo tắp cáy (chéo gan gà), chéo pịa (nước đắng ở ruột non con trâu).
Ngoài ra, thịt trâu, bò, lợn làm khô kiểu Tây Bắc thì mắc khén cũng là gia vị chính ngoài gừng, sả, tỏi, ớt khô. Rồi nướng gà, nướng cá cũng không thể thiếu mắc khén để tạo nên hương vị riêng.
