Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Những phép tắc ứng xử trong văn hóa ăn uống của người Chăm

Nguyệt Anh (T/h) - 18:18, 11/07/2021

Người Kinh có câu "ăn trông nồi, ngồi trông hướng", còn với người Chăm, ăn uống hàng ngày hay ngày đình đám đều phải tuân theo các phép ứng xử có từ lâu đời.

Trong phép tắc ăn uống của người Chăm, những vị chức sắc luôn được bố trí ngồi mâm trên (Trong ảnh: Các vị chức sắc đang thực hiện một nghi lễ cúng)
Trong phép tắc ăn uống của người Chăm, những vị chức sắc luôn được bố trí ngồi mâm trên (Trong ảnh: Các vị chức sắc đang thực hiện một nghi lễ cúng)

Hàng ngày, người Chăm trải chiếu hoặc cà tăng theo chiều Đông - Tây để dọn ăn. Buổi sáng và buổi chiều thường dọn ăn ngoài sân, còn buổi trưa ăn trong hiên nhà. Thức ăn được dọn trên mâm và ngồi theo thứ bậc trong gia đình. Người phụ nữ (mẹ, chị) thường ngồi gần nồi niêu vừa ăn vừa bổ sung thức ăn cho mọi người.

Người Chăm không cầu nguyện trước khi ăn. Bữa ăn bắt đầu khi người lớn tuổi cầm đũa. Trong lúc ăn không được nói chuyện nhảm hoặc cãi cọ, không để rơi vãi hạt cơm. Ngoài ruộng rẫy, nếu không phải là buổi cúng thì bữa ăn không cần dọn trên mâm mà bê đặt dụng cụ đựng thức ăn chính giữa, mọi người dùng chung. Và mọi thành viên ngồi xung quanh, không theo thứ bậc.

Trong đình đám, tùy theo tính chất và đạo giáo Bàlamôn hay Bàni mà người Chăm có cách dọn ăn khác nhau. Nếu là đám tang ở cả hai đạo giáo dọn ăn theo chiều Bắc - Nam, còn nếu là các đám khác như đám cưới, hoặc lễ cúng thần thánh, họ dọn ăn theo chiều Đông - Tây.

Người Chăm Bàlamôn bày thức ăn trên mâm cho hai hoặc bốn người. Còn người Chăm Bàni chỉ bày thức ăn trên mâm cho hai vị cao niên hoặc chức sắc ngồi trên cùng (gọi là mâm trên). Những mâm dưới sẽ bày thức ăn trực tiếp trên mặt chiếu.

Người đàn ông Chăm dùng cơm nơi đình đám cũng như ở nhà đều ngồi cùng tư thế xếp bằng.
Người đàn ông Chăm dùng cơm nơi đình đám cũng như ở nhà đều ngồi cùng tư thế xếp bằng.

Các vị chức sắc ở hai đạo giáo tham gia cúng kính trong nhà lễ (Kajang), khi ngồi vào mâm thụ lễ đều phải ngồi duỗi chéo chân và cắn hạt muối và thực hiện nghi thức xin phép bằng động tác và lời niệm thầm trong miệng. Người đàn ông Chăm dùng cơm nơi đình đám cũng như ở nhà đều ngồi cùng tư thế xếp bằng. Còn người đàn bà tư thế duỗi chéo chân như các vị chức sắc, đó là tư thế chuẩn mực bắt buộc. Trong bất kỳ đình đám nào, người đàn ông cũng được mới ăn uống trước mới đến phụ nữ.

Trong lễ cưới hai vợ chồng son được cùng ăn trên một cái mâm với nhiều thức ăn thể hiện sự chung thủy, gắn bó và giàu có.

Có thể thấy, ứng xử trong bữa ăn đã trở thành nếp, ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người dân Chăm. Qua đó, chúng ta không chỉ thấy được nét đẹp về văn hóa ứng xử , tôn giáo mà còn thấy được tính cách của mỗi người.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Đẩy mạnh tuyên truyền bầu cử đến từng thôn, bản

Đẩy mạnh tuyên truyền bầu cử đến từng thôn, bản

Những ngày này, không khí chuẩn bị bầu cử cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang lan tỏa sâu rộng đến từng thôn, bản, vùng sâu, vùng xa của tỉnh Lạng Sơn. Với nhiều hình thức tuyên truyền linh hoạt, gần gũi của chính quyền cơ sở, nhận thức của Nhân dân ngày càng được nâng cao, góp phần để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và thực sự trở thành ngày hội của toàn dân.
Hành động quyết liệt, nói đi đôi với làm, đặt lợi ích quốc gia, của tỉnh và của Nhân dân lên trên hết

Hành động quyết liệt, nói đi đôi với làm, đặt lợi ích quốc gia, của tỉnh và của Nhân dân lên trên hết

Tin tức - Trọng Bảo - 21:28, 25/02/2026
Đây là một trong những nội dung trong chương trình hành động của các ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đơn vị bầu cử số 03 Lào Cai trình bày tại buổi tiếp xúc cử tri tại phường Cam Đường và 16 xã của tỉnh Lào Cai.
“Mắt thần” ghi nhận 27 loài động vật hoang dã quý tại rừng Mỹ Sơn

“Mắt thần” ghi nhận 27 loài động vật hoang dã quý tại rừng Mỹ Sơn

Môi trường sống - T.Nhân - H.Trường - 21:20, 25/02/2026
Chiều 25/2, lãnh đạo Ban Quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn (TP. Đà Nẵng) cho biết, qua triển khai hệ thống bẫy ảnh tự động tại các sinh cảnh rừng tiêu biểu thuộc lâm phận Khu bảo vệ cảnh quan Di tích lịch sử - văn hóa Mỹ Sơn, lực lượng chức năng đã ghi nhận 27 loài động vật hoang dã quý hiếm.
Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo Cà Mau thăm, chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào dân tộc Hoa

Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo Cà Mau thăm, chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào dân tộc Hoa

Công tác Dân tộc - Tào Đạt - 17:11, 25/02/2026
Ngày 25/2 (mùng 9 tháng Giêng), Đoàn công tác Tỉnh ủy - HĐND - UBND - Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau do ông Lương Văn Pho - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, làm Trưởng đoàn, đã đến thăm, chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào người Hoa, tại Miếu Bà Thiên Hậu (phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau).
Thủ tướng chủ trì Phiên họp Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06

Thủ tướng chủ trì Phiên họp Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06

Thời sự - PV - 17:11, 25/02/2026
Chiều ngày 25/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, chủ trì phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo.
Đột kích quán Karaoke, bắt quả tang nhiều người “phê” ma túy

Đột kích quán Karaoke, bắt quả tang nhiều người “phê” ma túy

Pháp luật - T.Nhân - H.Trường - 17:02, 25/02/2026
Ngày 25/2, Công an TP. Đà Nẵng cho biết, vừa tiến hành kiểm tra quán Karaoke Anh RuBy (phường An Thắng) và phát hiện 7 người tổ chức, sử dụng ma túy trái phép.
Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Những ngày Tết, đồng bào DTTS Gia Lai đang lan tỏa tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng bằng những đường cờ Tổ quốc rực rỡ khắp biên cương.
Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 79 và 80 của Bộ Chính trị

Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 79 và 80 của Bộ Chính trị

Thời sự - PV - 16:54, 25/02/2026
Sáng nay, 25/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 - NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80 - NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Sẽ triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định điện tử từ ngày 1/3

Sẽ triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định điện tử từ ngày 1/3

Tin tức - Minh Thu - 16:51, 25/02/2026
Từ ngày 1/3, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ chính thức triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường dưới hình thức điện tử cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng trên toàn quốc.
Lễ hội Mường Khô - Điểm nhấn du lịch cộng đồng miền núi xứ Thanh

Lễ hội Mường Khô - Điểm nhấn du lịch cộng đồng miền núi xứ Thanh

Sắc màu 54 - Quỳnh Trâm - 16:10, 25/02/2026
Ngày 25/2, tại thôn Muỗng Do, xã Điền Lư (Thanh Hóa), Lễ hội Mường Khô diễn ra trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, thu hút hàng nghìn người dân và du khách thập phương về dự hội.
Sử dụng pháo nổ, vật liệu nổ tự chế - Hậu quả nhãn tiền

Sử dụng pháo nổ, vật liệu nổ tự chế - Hậu quả nhãn tiền

Sức khỏe - Hồng Phúc - 15:58, 25/02/2026
Trong dịp Tết Bính Ngọ 2026, Bệnh viện Mắt Trung ương đã tiếp nhận hàng chục trường hợp trẻ em bị chấn thương mắt do pháo nổ, trong đó nhiều ca tổn thương rất nặng, đe dọa mất thị lực vĩnh viễn.
Màn tranh tranh tài hấp dẫn của những “kỵ mã thồ hàng” ở Gò Thì Thùng

Màn tranh tranh tài hấp dẫn của những “kỵ mã thồ hàng” ở Gò Thì Thùng

Sắc màu 54 - T.Nhân - H.Trường - 15:01, 25/02/2026
Ngày 25/2 (nhằm ngày 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UBND xã Tuy An Tây tổ chức Hội đua ngựa truyền thống Gò Thì Thùng Xuân Bính Ngọ năm 2026.