Mô hình trồng sầu riêng ở xã Lâm Sơn, huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.Nổi bật trong số đó là các giống nho mới như: NH04-102 (Ngón tay đen), NH01-152 (nho hồng ngón tay), NH01-205 (Mẫu đơn), NH01-26 (nho Kẹo), NH04-195 (Hạ đen)... đang được nhân rộng nhờ năng suất, chất lượng quả vượt trội. Mô hình trồng nho ứng dụng công nghệ cao có thể cho thu nhập từ 500 - 600 triệu đồng/ha/vụ, tương đương 1 - 1,2 tỷ đồng/ha/năm.
Tại xã Phước Thuận (huyện Ninh Phước), anh Tống Minh Hoàng trồng 8 giống nho theo tiêu chuẩn VietGAP. Trong đó, nho Hạ đen có năng suất 1,5 - 2 tấn/1.000m²/vụ, được thị trường ưa chuộng nhờ quả đẹp, ngọt, giòn, không hạt. Giá bán dao động từ 170.000 - 220.000 đồng/kg.
Bên cạnh nho, Ninh Thuận còn phát triển nhiều loại cây ăn quả khác phù hợp thổ nhưỡng từng vùng. Xã Lâm Sơn (huyện Ninh Sơn) là một xã vùng cao giáp ranh với tỉnh Lâm Đồng hiện có vùng chuyên canh 1.400 ha gồm sầu riêng, chôm chôm, mãng cầu, dừa, bưởi, chuối, mít, xoài... Nhiều vườn kết hợp du lịch sinh thái, tăng giá trị sản xuất.
Tính đến nay, Ninh Thuận có khoảng 6.000 ha cây ăn quả, phân bố ở các huyện có đông đồng bào DTTS sinh sống như: Ninh Phước, Ninh Sơn, Ninh Hải, Thuận Nam, Thuận Bắc. Trong đó, diện tích nho trên 1.000 ha, sản lượng khoảng 28.000 tấn/năm; táo hơn 1.000 ha, sản lượng 40.000 tấn; chuối 1.433 ha, sản lượng hơn 20.000 tấn; xoài, bưởi, sầu riêng và các loại trái cây khác như măng cụt, bơ, mãng cầu... cũng được mở rộng.
Năm 2025, tỉnh Ninh Thuận dự kiến chuyển đổi khoảng 1.300 ha cây trồng, trong đó 500 ha đất lúa kém hiệu quả sẽ được chuyển sang trồng nho, táo, sầu riêng, dưa lưới... Các kỹ thuật trồng xen cây họ đậu để giữ ẩm, cải tạo đất; sử dụng nhà màng, bao lưới để phòng sâu bệnh cũng được đẩy mạnh. Mục tiêu đạt giá trị sản xuất 155 triệu đồng/ha trên diện tích đất có nước tưới chủ động.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng cho biết, triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia như Chương trình MTQG phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 (giai đoạn I 2021-2025), Chương trình giảm nghèo bền vững, Chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh Ninh Thuận tiếp tục phối hợp với các viện nghiên cứu chuyển giao kỹ thuật, tổ chức hội thảo, hướng dẫn canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp công nghệ cao. Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh xây dựng mã số vùng trồng, phát triển chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, kết nối nông dân, HTX, doanh nghiệp, siêu thị. Các điểm du lịch nông nghiệp như làng nho Thái An, vườn trái cây Lâm Sơn... đang được đầu tư để gắn kết nông nghiệp với du lịch.
Ninh Thuận cũng chú trọng phát triển công nghiệp chế biến và quảng bá thương hiệu trái cây chủ lực như nho, táo qua các hội chợ, xúc tiến thương mại, ứng dụng công nghệ số. Đây được kỳ vọng sẽ là động lực mới thúc đẩy nông nghiệp địa phương phát triển bền vững.
