Nhiều cánh rừng ở Ea Súp bị tàn phá.Cây rừng, đất rừng liên tục mất
Theo số liệu thống kê, chỉ 3 năm trở lại đây, Đăk Lăk đã có hơn 10.000ha rừng bị chặt phá, lấn chiếm trái phép. Nhiều địa bàn đã thành điểm nóng như huyện Ea Súp, Ea H’Leo, Krông Bông, Cư M’gar, Buôn Đôn, Ma Đ’rắk… Hàng trăm ha đất rừng khó có khả năng thu hồi.
Riêng từ năm 2017 đến nay, đã có hơn 1.000 vụ vi pháp lâm luật. Nhiều vụ tàn phá rừng tàn khốc, nghiêm trọng như; Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ea Kar phá 1,6ha rừng để làm rẫy; UBND xã Ea Bung (huyện Ea Súp) để mất 20ha rừng tại tiểu khu 238; Vườn quốc gia Yok Đôn liên tục để xảy ra phá rừng quý hiếm…
Đứng bên UBND xã Cư M’lan (huyện Ea Súp), nhìn những cánh rừng xơ xác, còn nhiều dấu tích của những gốc cây cổ thụ, già làng Ka Minh (dân tộc Cơ-ho) cứ quặn lên những nghẹn ngào về điều thiêng liêng đã mất đi mãi mãi. Lửa từ điếu thuốc tự quấn bén vào tay lúc nào không hay, ông giật mình, thảng thốt; rừng tàn rồi, sông suối cũng cạn khô, sức khỏe con người không còn được như trước.
Ông Y Man (già làng ở xã Cư Pui, Krông Bông) cũng đau xót: Xưa đi vào rừng là thấy sảng khoái giờ thì bức bối. Những đêm sáng bừng ngọn lửa, những nghệ nhân cồng chiêng gõ nhịp hòa cùng giai điệu bài “Mừng khách đến” với niềm vui giờ cũng im vắng dần vì còn đâu không gian rừng cây nữa mà diễn.
Trong những lúc hoang mang vì sự đảo điên của mưa nắng, đã có thời điểm, hàng trăm người dân miền biên giới Ea Súp cứ khản đặc giọng quê triền miên đêm này qua đêm khác cầu mong mưa gió thuận hòa nhưng sự cuồng nộ vẫn không chịu nhượng bộ, đất đá từ những quả đồi trọc vẫn theo mưa xối vào nhà.
Cận kề Ea Súp, rừng xanh ở huyện Cư M’gar cũng liên tục thành “miếng mồi” ngon cho các đối tượng xâu xé. Cầm bản báo cáo còn nóng hổi trên tay, ông Nguyễn Văn Sỹ, Trưởng Ban Bảo vệ và Phát triển rừng xã Ea Kiết trầm ngâm: Chỉ riêng trong 8 tháng của năm 2018 ở xã đã phát hiện 19 vụ vi phạm lâm luật. Trong đó, xã phối hợp với kiểm lâm, công an bắt giữ và xử lý 16 vụ vi phạm (8 vụ vận chuyển, 5 vụ cất giấu, tàng trữ, 3 vụ chiếm đất rừng).
Những bàn tay“dính chàm”
Sau những trận mưa trắng trời, ngày 22/8 neo vào tâm trạng nhiều cán bộ lâm nghiệp ở Đăk Lăk sự ngỡ ngàng, khi chứng kiến chiếc xe đặc chủng của lực lượng chức năng đến bắt ông Bùi Văn Khang (Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Cư M’gar). Theo kết quả điều tra, khi còn làm Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Buôn Đôn (giai đoạn 2008 đến 2017), ông Khang đắc lực tiếp tay cho trùm gỗ lậu Phan Hữu Phượng (có biệt danh Phượng “râu”) hoạt động phá rừng, tiêu thụ gỗ gian.
Xếp thứ 2 sau những cây gỗ quý, những khoảng rừng tạp, rừng nhóm IV, nhóm V có mặt đất thổ nhưỡng phì nhiêu cũng thành chiếc “bánh” béo ngậy cho nhiều kẻ xấu và cán bộ biến chất nhăm nhe.
Còn nhớ, đầu năm 2018, Công an huyện Ea Súp đã điều tra ra ông Hồ Sỹ Tuấn (55 tuổi, Công an thường trực xã Cư M’lan) đã bán 10ha đất rừng tại tiểu khu 280 thuộc lâm phần quản lý của xã Cư M’lan cho các đối tượng khác sử dụng để thu lợi bất chính. Cũng tại huyện này, đã phát hiện ra hàng chục vụ mua bán, san nhượng đất rừng trái phép, với diện tích lên đến hàng trăm héc ta. Càng nghiêm trọng hơn khi theo báo cáo của UBND huyện Ea Súp có đến 50% cán bộ, nhân viên trong các cơ quan huyện đang sử dụng, quản lý hơn 2.000ha đất có nguồn gốc lâm nghiệp, hầu hết đều chưa có giấy tờ hợp pháp.
Rồi, ít ngày trước, buôn làng nhận tin UBND tỉnh Đăk Lăk sẽ chuyển hồ sơ tài liệu về hơn 130m3 gỗ quý không có hồ sơ hợp pháp của ông Trần Ngọc Quang (nguyên Chủ tịch UBND huyện Ea Súp) dùng để xây “biệt phủ” nguy nga giữa huyện nghèo càng khiến cho nhiều người ngậm ngùi…
Ngoài một số người bị bắt, thì hàng trăm cán bộ quản lý lâm nghiệp ở Đăk Lăk liên tục bị kỷ luật nhưng nhiều hoạt động ngầm vẫn đang tiếp tục diễn ra, ngày càng tinh vi hơn.
Văn bản nhiều… rừng cứ mất
Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Đăk Lăk vừa ban hành, kiểm kê năm 1999, 2014 và biến động trong các năm 2015-2017, tổng diện tích đất rừng thuộc quản lý của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Krông Bông (huyện Krông Bông) bị lấn chiếm, chặt phá rừng là 3.012, 60ha.
Trong cuộc làm việc với chúng tôi, ông Kiều Thanh Hà, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Kiểm lâm Đăk Lăk bộc bạch, địa phương cũng đã ban hành rất nhiều văn bản để theo dõi rừng. Bên cạnh đó, còn ra nhiều văn bản để phân cấp mạnh, rất mạnh để nếu mất rừng huyện nào thì chủ tịch huyện đó cũng phải chịu trách nhiệm, xã nào mất rừng thì chủ tịch xã đó cũng phải chịu trách nhiệm… nhưng rừng vẫn bị lén lút tàn phá.
Không riêng gì Đăk Lăk, nhiều vùng đất Tây Nguyên đời sống đang từng ngày bị đảo lộn bởi nạn xâu xé rừng, ước vọng “máu” rừng thôi chảy luôn cháy bỏng.
HÀ VĂN ĐẠO
