Một góc bản Nặm Cứm, xã Ngối Cáy trong mùa hoa ban nởBài học từ Nà Tấu: Sáp nhập để phát triển
Xã Nà Tấu từng là xã vùng cao thuộc huyện Điện Biên, được sáp nhập về TP. Điện Biên Phủ vào năm 2019, trở thành một trong những xã ven đô được hưởng lợi từ sự phát triển chung của đô thị. Sau hơn 5 năm, nơi đây đã có những chuyển mình mạnh mẽ.
Với diện tích hơn 7.463ha, dân số trên 6.700 người, chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái (chiếm hơn 80%), Nà Tấu hiện có 16 bản, trong đó nhiều bản từng là vùng đặc biệt khó khăn. Tuy nhiên, nhờ sự quan tâm đầu tư từ thành phố, xã đã được nâng cấp hệ thống điện, đường, trường, trạm; các chính sách hỗ trợ sản xuất, xóa đói giảm nghèo được triển khai hiệu quả. Bà Thẳm Thị Hiên, Bí thư Đảng ủy xã Nà Tấu chia sẻ: “Ngay sau sáp nhập, thành phố đã chỉ đạo rất sát sao. Chúng tôi huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị để tuyên truyền, vận động Nhân dân phát triển kinh tế, chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi. Đến năm 2025, xã không còn hộ nghèo, chỉ còn 21 hộ cận nghèo. Đây là thành quả vượt bậc so với tỷ lệ 47% hộ nghèo vào năm 2020”.
Bà Thẳm Thị Hiên cho biết thêm, hiện nay Nà Tấu có nhiều sản phẩm OCOP nổi bật như miến dong, cà phê, mắc ca, mây tre đan... Nhiều hộ dân và hợp tác xã mạnh dạn đầu tư sản xuất hàng hóa, hướng tới thị trường. Nà Tấu cũng đang hướng tới phát triển du lịch sinh thái, gắn với nông nghiệp và văn hóa dân tộc.
Ông Lò Văn Pâng, người dân xã Nà Tấu cho biết: “Trước kia, đường sá đi lại khó khăn, người dân sản xuất chủ yếu mang tính tự phát. Nay có cán bộ hướng dẫn trồng cà phê, dong riềng theo hướng hữu cơ, rồi tập huấn cách làm kinh tế. Nhà tôi cũng tham gia làm miến dong, bán ra khắp huyện, có thu nhập ổn định mỗi tháng”.
Mùa thu hoạch mận ở Nà Tấu. Ảnh Trịnh Xuân TưSáp nhập lần hai: Kỳ vọng mới cho vùng khó khăn
Ngày 28/4/2025, tại Kỳ họp thứ 20, HĐND tỉnh Điện Biên khóa XV đã thông qua Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Theo đó, xã Nà Tấu sẽ sáp nhập thêm hai xã Mường Đăng và Ngối Cáy, huyện Mường Ảng, hình thành xã Nà Tấu mới có diện tích hơn 188,5km², dân số gần 15.000 người. Trụ sở xã dự kiến đặt tại UBND xã Nà Tấu hiện nay.
Nếu lần sáp nhập đầu tiên giúp Nà Tấu “đô thị hóa”, thì lần sáp nhập thứ hai này được kỳ vọng là “kéo những vùng khó khăn phát triển theo”. Bà Thẳm Thị Hiên chia sẻ: “Ngối Cáy và Mường Đăng vốn là các xã đặc biệt khó khăn, hạ tầng chưa đồng bộ. Việc nhập vào Nà Tấu - xã trung tâm, có lợi thế về giao thương sẽ giúp phân bổ nguồn lực hợp lý hơn, đồng thời tạo động lực để các bản nghèo từng bước vươn lên”.
3 xã trước khi sáp nhập vốn có nhiều nét tương đồng về văn hóa, tập quán của đồng bào DTTS nơi đây. Tuy nhiên, vì quy mô nhỏ, thiếu nguồn lực nên việc duy trì các lễ hội, phong trào văn hóa còn mang tính nhỏ lẻ, chưa thường xuyên. Ông Mùa A Lầu, Trưởng bản Nặm Cứm, xã Ngối Cáy cho biết: “Bản mình có rừng ban cổ hơn 1.200 cây, mỗi mùa hoa nở trắng cả núi rừng, đẹp lắm! Nhưng bản còn nghèo, mãi tháng 2 vừa rồi mới có điện lưới. Trước đây muốn tổ chức lễ hội, không có kinh phí, không có người tổ chức. Năm nay có Ngày hội Hoa Ban lần đầu tiên, ai cũng vui. Tôi mong xã mới sẽ tổ chức nhiều hơn để gìn giữ văn hóa cho con cháu. Kể từ khi có các đoàn công tác về khảo sát làm du lịch cộng đồng tại bản, người dân trong bản ai cũng vui mừng phấn khởi. Nếu được triển khai người dân trong bản sẽ có đời sống tốt hơn, xóa bỏ cái nghèo đi”.
Với kỳ vọng từ việc mở rộng quy mô xã, người dân tin rằng, các hoạt động văn hóa sẽ có điều kiện được đầu tư bài bản hơn, trở thành sản phẩm du lịch văn hóa hấp dẫn, đồng thời góp phần thắt chặt khối đại đoàn kết giữa các dân tộc.
Nếu như ở một số nơi, việc sáp nhập còn khiến người dân băn khoăn thì tại Nà Tấu, quá trình chuẩn bị đang được tiến hành với tinh thần chủ động và đồng thuận cao. Chị Thẳm Thị Hiên cho biết: “Đảng ủy xã đã xây dựng kế hoạch cụ thể, chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể tích cực tuyên truyền, giải thích cho bà con hiểu rõ lợi ích của việc sáp nhập. Qua nhiều buổi tiếp xúc, hầu hết người dân đều đồng thuận, thậm chí còn mong muốn được sáp nhập sớm để ổn định phát triển”.
Việc sáp nhập đơn vị hành chính ở Điện Biên đã từng chứng minh hiệu quả không chỉ trên phương diện tổ chức bộ máy, mà còn ở chính đời sống thiết thực của người dân. Điện Biên đã cho thấy rằng, nếu làm tốt, việc sáp nhập xã hoàn toàn có thể trở thành chìa khóa để mở ra tương lai phát triển bền vững, bắt đầu từ những lợi ích rất cụ thể và trên hết là niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Điều quan trọng là tiếp tục đồng hành với đồng bào, hỗ trợ nguồn lực, khuyến khích bà con tích cực lao động, sản xuất, để quá trình sáp nhập thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội bền vững ở vùng cao.
