Tăng cường đào tạo đội ngũ làm công tác dân tộc và tôn giáo các cấp

6/34 tỉnh, thành phố không thành lập sở

Sau gần 2 tháng thực hiện Nghị định 124 ngày 11/6/2025 của Chính phủ, việc phân quyền, phân cấp của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo đã đạt được một số kết quả tích cực. Trong đó, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã phân cấp, phân quyền 33 thẩm quyền, nhiệm vụ cho các địa phương; cắt giảm, đơn giản hóa 72% thủ tục hành chính.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo là 1 trong 4 Bộ thực hiện tốt nhất việc tinh giản thủ tục hành chính.

Theo đánh giá của các địa phương, mặc dù việc vận hành chính quyền 2 cấp vẫn bảo đảm thông suốt, nhưng áp lực công việc đang đè nặng lên đội ngũ cán bộ cơ sở. Một trong những nguyên nhân chính là số lượng biên chế làm công tác dân tộc, tôn giáo đang thiếu hụt.

Số liệu của Bộ Dân tộc và Tôn giáo tại hội nghị toàn quốc Đánh giá công tác dân tộc, tôn giáo sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp tổ chức sáng 12/8 cho thấy, cả nước có 6/34 tỉnh, thành phố không thành lập Sở Dân tộc và Tôn giáo gồm: Hưng Yên, Ninh Bình, Tây Ninh, Đồng Tháp, TP Huế và Hà Tĩnh.

Đáng chú ý, TP Huế nằm trong số 6 địa phương này, dù đáp ứng đủ điều kiện để thành lập Sở Dân tộc và Tôn giáo.

Theo kết quả điều tra thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2024, TP Huế có 60.343 người dân tộc thiểu số. TP Huế có khoảng 60% dân số có tín ngưỡng, tôn giáo.

Tại hội nghị, ông Lê Xuân Hải - Phó giám đốc Sở Nội vụ TP Huế cho biết, theo Nghị định 150, thành phố hoàn toàn đủ tiêu chuẩn để thành lập Sở Dân tộc Tôn giáo.

“Tham dự hội nghị bàn về quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tại Khánh Hòa, khi đó chưa có sửa đổi mới, tôi đã có ý kiến và hy vọng đưa Sở Dân tộc và Tôn giáo vào nhóm cứng (nhóm 1 - PV) nhưng không được đồng ý. Thành phố đã lựa chọn Sở Du lịch và Sở Ngoại vụ”, ông Hải cho biết.

Ông cho biết thêm, ông đã kiến nghị với lãnh đạo thành phố về vấn đề thành lập Sở Dân tộc và Tôn giáo, nhưng không được thông qua.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung cho rằng, TP Huế đủ điều kiện để thành lập Sở Dân tộc và Tôn giáo. Vấn đề này Bộ trưởng đã có trao đổi với Bí thư Thành ủy TP Huế để có giải pháp.

Theo Bộ trưởng Đào Ngọc Dung, đội ngũ cán bộ công tác dân tộc, tôn giáo phải mạnh mẽ, tự tin và cần phải mạnh dạn phản biện, thấy đúng thì phải bảo vệ.

Đội ngũ cán bộ cơ sở chưa đáp ứng nhiệm vụ

Một vấn đề được nêu bật tại Hội nghị là sự thiếu hụt lực lượng cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo cấp xã.

Theo báo cáo của Bộ Dân tộc và Tôn giáo (thống kê từ 23/34 tỉnh, thành phố có báo cáo gửi về), biên chế của cơ quan công tác dân tộc, tôn giáo cấp tỉnh, cấp xã đang thiếu so với tổng biên chế được giao.

Tính đến hết tháng 7, cơ quan công tác dân tộc và tôn giáo cấp tỉnh có 963 biên chế (trung bình 1 Sở Dân tộc và Tôn giáo có khoảng 33 người). Còn biên chế làm công tác dân tộc và tôn giáo cấp xã là 3.160 người, nhưng chủ yếu kiêm nhiệm.

Tại Nghệ An, ông Vi Văn Sơn - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo - cho biết, công tác dân tộc và tôn giáo cấp xã được giao cho Phòng Văn hóa - Xã hội. Mỗi xã phân công một phó chủ tịch UBND xã, một lãnh đạo phòng và một chuyên viên phụ trách lĩnh vực này.

“100% cán bộ có trình độ thuộc các lĩnh vực không liên quan đến tôn giáo nên gặp nhiều khó khăn trong hoạt động”, ông Sơn đánh giá.

Theo ông Nguyễn Sỹ Trường - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hà Nội, đội ngũ cán bộ phụ trách công tác dân tộc và tôn giáo tại địa phương còn nhiều hạn chế. Đa số cán bộ đều mới, thiếu kinh nghiệm và chưa có nhiều nhận thức cũng như kỹ năng chuyên môn, dẫn đến khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Tại cấp xã, cán bộ thường phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực công việc khác nhau, khiến việc triển khai các nhiệm vụ liên quan đến dân tộc và tôn giáo gặp không ít trở ngại.

Tại hội nghị toàn quốc đánh giá công tác dân tộc và tôn giáo, các địa phương kiến nghị Trung ương sớm ban hành hướng dẫn về tiêu chí việc làm, nhằm đảm bảo bố trí đủ nhân sự, đặc biệt ở cấp xã, để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao. Đồng thời, các địa phương đề xuất tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc và tôn giáo ở các cấp.

Chia sẻ với các địa phương, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh, thời gian tới phải tập trung thể chế, đầu tư cho chính quyền 2 cấp, nhất là cấp xã. Bởi thực tế, một vị trí ở xã hiện nay phụ trách văn hóa, xã hội lại gánh 8 - 9 lĩnh vực, từ văn hóa, giáo dục, y tế, nội vụ, dân tộc, tôn giáo… Do đó, phải củng cố lại.

“Tiếp theo là phải tập trung tập huấn cho cán bộ. Tôi giao cho Học viện Dân tộc phối hợp với Vụ Kế hoạch - Tài chính tổ chức. Tháng 8 tập huấn toàn quốc, tháng 9 tiếp tục tập huấn chuyên đề 2-3 buổi, giải quyết vướng mắc. Bộ sẽ lập đoàn kiểm tra, đôn đốc”, Bộ trưởng nhấn mạnh.