Cũng như các dân tộc khác, đón năm mới, người Khmer trang hoàng nhà cửa và thực hiện những nghi thức truyền thống, mừng mỗi người thêm tuổi mới, hy vọng một năm mới với nhiều may mắn, sung túc hơn. Tết Chôl Chnăm Thmây năm nay diễn ra trong các ngày 14,15,16 tháng 4. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và quá trình nỗ lực của người dân, đời sống kinh tế-xã hội của đồng bào Khmer đã có nhiều khởi sắc. Vì vậy Tết Chôl Chnăm Thmây năm nay cũng trọn vẹn niềm vui hơn mọi năm.
Bà Thạch Thị Xô Pha, ngụ xã Tân Mỹ huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long vui vẻ kể: “Năm nay Nhà nước tổ chức Tết cổ truyền rất lớn, vui, đầm ấm nghĩa tình. Gia đình tui và nhiều người khác còn được tặng quà Tết nữa, bà con rất mừng và xúc động lắm”.
Thi trò chơi dân gian.
Đã thành thông lệ, cùng với việc chăm lo cho đời sống của gia đình chính sách, đồng bào Khmer nghèo khi Tết đến… cứ hai năm một lần, vào dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, ngày hội văn hóa thể thao người dân tộc Khmer được tổ chức luân phiên tại 2 huyện có đông người dân tộc Khmer nhất tỉnh Vĩnh Long là huyện Tam Bình và Trà Ôn. Năm 2018, xã Tân Mỹ được chọn làm nơi diễn ra các hoạt động nhân ngày hội lần thứ 8 do tỉnh Vĩnh Long tổ chức.
Theo quan sát của chúng tôi, tại 3 điểm chùa trên địa bàn xã Tân Mỹ gồm chùa Cần Thay, Gò Xoài, Gia Kiết đều được trang trí rất lộng lẫy đầy màu sắc. Việc mua bán tại các điểm được bố trí trật tự, ngăn nắp, không gây ô nhiễm môi trường. Song song đó việc đảm bảo an ninh được quan tâm rất cao không để xảy ra tình trạng móc túi, trộm cắp, lừa đảo, mê tín dị đoan xảy ra tạo sự an tâm cho người đến tham gia lễ tết…
Ông Thạch Ton, ngụ xã Tân Mỹ cho biết: “Năm nay tình hình an ninh trật tự rất đảm bảo ngày lẫn đêm, bà con địa phương lẫn du khách ở xa đến rất an tâm, thoải mái tham gia lễ tết”.
Tại ngày hội nầy đã diễn ra khá nhiều các hoạt động thi đấu thể thao như: bóng đá, bóng chuyền, đua ghe tam bản cuốn hút hàng ngàn vận động viên và cổ động viên tham gia rất nhiệt tình.
Anh Kim Thoan, VĐV bóng chuyền thị xã Bình Minh vui vẻ kể: “Chúng tôi tham gia trên tinh thần giao lưu, học tập từ các đơn vị bạn. Cạnh đó cũng để chào mừng ngày Tết của dân tộc mình, năm nay vui và hoành tráng hơn nhiều lần trước lắm”.
Song hành với các hoạt động thể thao là các trò chơi dân gian truyền thống được nhiều người không phân biệt giới tính, tuổi tác, địa phương cùng tham gia như: bịt mắt đập heo đất, đẩy gậy, nhảy bao bố, thổi bong bóng…
Thi đấu bóng chuyền.
Nét mới trong ngày hội lần nầy là cuộc thi “Ẩm thực truyền thống Khmer với nhiều món ăn ngon, độc, lạ. Đây là dịp để giáo dục cội nguồn cho lớp trẻ và cũng là dịp để những “đầu bếp” tranh tài thông qua những món ăn truyền thống như: món Num Say Khya Lpeuo (còn gọi là bánh flan chế biến từ nguyên liệu bí đỏ); món ốc hấp khóm chấm cơm mẻ; món ốc hấp lá lốt; bánh thốt nốt, món Simlo Machu Krương (canh simlo nêm vị mắm cá trê trắng); món bún nước lèo…
Đến với ngày hội, nhiều du khách còn rất thích thú khi được tham khảo rất nhiều hình ảnh minh họa cho cuộc sống mới của quê hương Vĩnh Long nói chung, của đồng bào dân tộc Khmer nói riêng; được đọc khá nhiều những sách báo, tạp chí song ngữ Kinh; Khmer tại gian triển lãm sách ở chùa Cần Thay. Cạnh đó còn được tham khảo trên 140 hiện vật lịch sử, tái hiện lại cuộc sống, lao động xưa và nay của bà con Khmer.
Triển lãm sách, báo, tạp chí.
Hấp dẫn và lôi cuốn nhất vẫn là những tiết mục văn nghệ đặc sắc, mới lạ, phong phú được các huyện, thị xã chuẩn bị dàn dựng, luyện tập rất kỳ công mang lại điểm nhấn rất khó quên với người dự khán.
Bà Kim Thy, thành viên đội văn nghệ huyện Tam Bình hồ hởi: “Đến với hội diễn văn nghệ lần này, các thành viên trong đội của chúng tôi đã tập luyện rất công phu, bài bản, lựa chọn những tiết mục hay nhất, ý nghĩa nhất, hấp dẫn nhất để phục vụ công chúng”.
Điều rất đáng trân trọng là năm nay người Khmer Tân Mỹ đã ý thức sâu sắc ý nghĩa đón Tết thật trang trọng, vui tươi nhưng an toàn và triệt để tiết kiệm. Cụ thể là không còn tình trạng mua sắm lễ vật, tổ chức ăn uống linh đình, tốn kém tiền bạc, thời gian, sức khỏe như trước. Cạnh đó các trụ trì chùa Khmer trên địa bàn cũng thực hiện các nghi thức đón Tết một cách đơn giản hơn, ít tốn kém hơn nhưng vẫn đảm bảo ý nghĩa truyền thống của dân tộc.
Vui vẻ, hạnh phúc, ấm cúng, rộn ràng, đó là những gì mà chúng tôi cảm nhận được trong những ngày bà con Khmer Tân Mỹ đón Tết cổ truyền với nhiều hoạt động thể thao, văn hóa hấp dẫn, đa dạng, đáp ứng được nguyện vọng và nhu cầu hưởng thụ văn hóa của đồng bào Tân Mỹ nói riêng, bà con người Khmer trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long nói chung.
TRƯƠNG THANH LIÊM
