Tết Mông xuống phố

“Nhờ có Tết, em mới dám xuống núi để đi học”

Có lẽ giá trị lớn nhất của Xyoo Tshiab Nram Nroog - Tết Mông Xuống Phố không nằm ở những con số kinh phí hàng trăm triệu đồng, hay quy mô hàng ngàn khách tham quan, mà nằm ở sức mạnh vươn lên trong cuộc sống. 

Trong hành trình 10 năm qua, đã có biết bao câu chuyện cảm động về những bạn trẻ người Mông, nhờ nhìn thấy hình ảnh các anh chị đi trước tự tin tổ chức sự kiện, tự tin nói tiếng dân tộc giữa Thủ đô mà có thêm động lực để thay đổi cuộc đời.

Nhiều bạn trẻ ở những bản làng xa xôi nhất, nơi mây mờ bao phủ, đã từng có lúc ngần ngại trước cánh cổng đại học vì nỗi sợ xa nhà, sợ sự khác biệt. Nhưng chính nhờ nhìn thấy một cộng đồng người Mông gắn kết và rực rỡ tại Hà Nội thông qua mỗi mùa Tết, các em đã “dám xuống núi” để đi học. Việc đi học chữ, học nghề không còn là một cuộc chia ly với bản làng, mà là một hành trình để quay trở về giúp đỡ quê hương bằng tri thức.

Hà Nội rộng lớn và tấp nập đôi khi khiến những người con của đá cảm thấy cảm thấy mất định hướng. Nhưng suốt 10 năm qua, "Tết Mông Xuống Phố" đã làm tốt vai trò của một sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt. Đây là nơi mà tất cả các bạn dân tộc Mông, dù là sinh viên, nghệ sĩ trẻ hay những người đang bám trụ làm việc tại Thủ đô, đều có một điểm hẹn để tìm về.

Nhờ có Tết, những người con từ Điện Biên, Sơn La, Lào Cai, Tuyên Quang hay Nghệ An, Thanh Hóa… đã tìm thấy nhau. Họ kết nối, giúp đỡ nhau trong công việc và cuộc sống. Sự kiện đã phá tan rào cản về khoảng cách địa lý, tạo nên một cộng đồng người Mông đoàn kết, tương trợ giữa lòng đô thị. 

Tại đây, những nghệ sĩ trẻ như Thành Vàng, Ly Minh Cường, NT One hay những người điều hành như Vàng Thị Súa, Mùa A Sinh đã cùng nhau tháo gỡ mọi khó khăn từ khâu xin cấp phép, vận hành cho đến quản lý rủi ro. Họ nỗ lực trên đôi chân của mình, tự vận hành ngày hội với một tinh thần quyết tâm cao nhất.

Sức sống mới từ những chủ thể bản sắc

Sự kiện năm thứ 10 đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc về cả quy mô lẫn chất lượng. Không gian văn hóa Trịnh Công Sơn như biến thành một bản làng thu nhỏ với đầy đủ phong vị: Khói bếp thắng cố thơm nồng, những bát mèn mén giản dị, tiếng pao trao gửi duyên tình và đặc biệt là Lễ Gầu Tào được tái hiện trang trọng.

Sự góp mặt và đồng hành của tôi trong 4 năm qua chỉ đóng vai trò là nhịp cầu nhỏ, hỗ trợ các em về mặt định hướng và thủ tục. Còn lại, linh hồn của chương trình chính là sự nỗ lực tự thân của đội ngũ sinh viên. Các em đã biến sự e ngại ban đầu thành niềm tự hào khi tự tin thổi sáo Mông, trình diễn những bài múa đặc sắc hay biểu diễn những bộ trang phục thổ cẩm cách tân ngay trước mắt hàng ngàn du khách. 

Điểm nhấn nhân văn nhất chính là việc ra mắt Quỹ học bổng "Giữ Lửa" vào năm 2026, một bước tiến cho thấy, sự trưởng thành trong tư duy quản lý và tinh thần tương thân tương ái của cộng đồng.

Vàng Thị Súa đã nghẹn ngào chia sẻ: "Điều còn đọng lại không chỉ là một chương trình đã diễn ra, mà là tình người, là sự gắn kết và những trái tim đã cùng chung nhịp đập vì một giấc mơ chung".

Hành trình một thập kỷ qua không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một sân chơi văn hóa thường niên, mà quan trọng hơn, nó đã tôi luyện nên một thế hệ trẻ người Mông đầy bản lĩnh, tự tin và khát vọng giữa lòng phố thị. 

Những giọt nước mắt hạnh phúc của Ban tổ chức trong đêm bế mạc vừa qua, chính là minh chứng sống động nhất: Khi người trẻ dám ước mơ và quyết liệt hành động vì bản sắc dân tộc, họ thực sự có thể tạo nên những điều kỳ diệu.

"Tết Mông Xuống Phố" sẽ mãi là ngọn lửa ấm áp, không chỉ vơi bớt nỗi nhớ nhà cho những người con xa bản làng, mà còn tiếp thêm động lực thôi thúc những bước chân mạnh dạn "xuống núi" để chinh phục tri thức và mở ra những chân trời mới. Dẫu đi xa đến đâu, tinh thần ấy vẫn luôn nhắc nhở mỗi người biết đường tìm về với bản sắc, về với bản làng.