Cây chè Shan tuyết cổ thụ mang lại nguồn thu ổn định hàng năm cho bà con thôn Lùng Vài. (Trong ảnh: Cán bộ xã đi kiểm tra diện tích trồng chè của bà con)Tiếp chúng tôi, Bí thư Chi bộ thôn Lùng Vài - Lý Văn Mặn phấn khởi cho biết, thôn ở địa bàn cao nhất của xã Phương Độ, điều kiện canh tác rất khó khăn, mỗi năm chỉ canh tác được một vụ lúa. Nhưng bù lại, bà con có tinh thần cần cù, chịu khó, biết nắm bắt thị trường để sản xuất nông sản hàng hóa phù hợp, đặc biệt chú trọng đến các cây trồng thế mạnh.
Để tận dụng lợi thế đồi rừng, bà con thôn Lùng Vài đã mạnh dạn phát triển diện tích trồng cây thảo quả, chè và đẩy mạnh chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Đến nay, 100% số hộ trong thôn tham gia trồng thảo quả với 130ha thảo quả đang cho thu hoạch. Lùng Vài còn có gần 40ha chè Shan tuyết, mang lại nguồn thu không nhỏ cho bà con. Từ cây thảo quả và chè, nhiều hộ dân nơi đây đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm, tiêu biểu như các hộ Bàn Văn Tuân; Lý Văn Hàm; Lý Văn Tái….
Hiện tại, xã cũng đang vận động bà con phát triển cây dược liệu trong các vườn hộ gia đình và vườn rừng. Một số hộ đã thử nghiệm trồng cây tam thất, khôi và lan kim tuyến, bước đầu rất khả quan.
Bà con người Dao ở Lùng Vài phát triển các hoạt động phục vụ du lịch cộng đồng.
Điều đặc biệt có thể thấy ở đây là thôn vùng cao nhưng Lùng Vài lại dẫn đầu về cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp ở TP. Hà Giang. Theo thống kê, toàn thôn hiện có trên 100 chiếc máy cày mi ni, có những hộ có đến 2 chiếc. Các hộ cũng mua sắm nhiều loại máy móc phục vụ chế biến nông sản, sản xuất tại gia đình.
Nhờ cơ giới hóa nên giải phóng bớt sức lao động, bà con có thêm thời gian, điều kiện để tham gia buôn bán, trao đổi hàng hóa ra bên ngoài. Đặc biệt là chăn nuôi, đáp ứng nhu cầu thị trường. Hiện nay, bà con phát triển mạnh đàn lợn đen, qua đó, mang lại nguồn thu ổn định cho các hộ.
Bên cạnh đó, những năm qua, thực hiện Nghị quyết của Đảng bộ xã Phương Độ về phát triển du lịch cộng đồng, Lùng Vài đã có 3 hộ xây dựng mô hình Homestay để phụ vụ du khách tham quan, trải nghiệm ăn nghỉ lưu trú. Có 8 thanh niên trong thôn tham gia làm dịch vụ hướng dẫn khách đi du lịch.
Cảnh quan đẹp là lợi thế để Lùng Vài phát triển du lịchÔng Bùi Đức Định, Chủ tịch UBND xã Phương Độ, cho biết: Điều cơ bản giúp bà con người Dao ở Lùng Vài vươn lên làm giàu chính là sự năng động, chịu khó của bà con. Các gia đình đều có nhà cửa khang trang, có đầy đủ các phương tiện như xe máy, ti vi, điện thoại... Bà con chú trọng gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp, không còn các hủ tục lạc hậu. Đặc biệt nhất là tinh thần đoàn kết, đồng lòng xây dựng nông thôn mới, góp phần đưa xã Phương Độ được công nhận nông thôn mới vào năm 2015.
