Thu hoạch lúa trong thời đại dịch

Được mùa lúa hè thu

Trên cánh đồng vàng rực màu lúa chín ở xã Tân Dân, huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh), bà con nông dân đang nhanh tay thu hoạch hơn 30ha lúa hè thu chín sớm. Vụ mùa năm nay, xã Tân Dân gieo cấy 435 ha lúa, trong đó có 200 ha chạy lụt, cơ cấu giống ngắn ngày chất lượng cao BO-09 là chủ yếu. Là địa phương có nhiều vùng đồng trũng, thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, ngập lụt nên Tân Dân đã chủ động thời vụ, lựa chọn giống ngắn ngày để phù hợp với điều kiện canh tác.

Ông Trần Đức Thắng, Chủ tịch UBND xã Tân Dân, cho biết: Theo đánh giá chung, thời tiết vụ hè thu năm nay cơ bản thuận lợi, ít sâu bệnh, nước tưới đầy đủ nên bà con nông dân giảm được chi phí sản xuất. Dự kiến, năng suất lúa hè thu năm 2021 của xã đạt khá với gần 50 tạ/ha, cao hơn năm ngoái

Theo ông Nghiêm Sỹ Đông, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện Đức Thọ, vụ Hè Thu năm 2021, huyện Đức Thọ gieo cấy 4.200 ha lúa. Tất cả các trà lúa đều cơ cấu giống ngắn ngày. Nhờ chủ động lịch thời vụ cùng cơ cấu giống hợp lý nên đến thời điểm này, đã có một số địa phương như: Tân Dân, Bùi La Nhân, An Dũng... xuống đồng thu hoạch. Dự kiến năng suất đạt khá hơn cùng kỳ năm trước.

Tương tự, tại "vựa lúa" huyện Yên Thành (Nghệ An), vụ hè thu năm nay, huyện gieo cấy 11.353ha lúa các loại. Theo tính toán của huyện, sản lượng ước đạt trên 52 tạ/ha. 

Ông Nguyễn Văn Dương, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Thành, cho biết: So với cùng kỳ năm ngoái chỉ đạt 38 tạ/ha, thì năm nay vượt xa kế hoạch đề ra. Để có được kết quả này là do huyện đã làm tốt công tác dự báo tình hình, phòng trừ sâu bệnh, chăm bón và tưới tiêu tốt.

Bà Võ Thị Nhung, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Nghệ An, cho biết: Năm nay, Nghệ An cơ cấu sản xuất hơn 66.000ha vụ Hè Thu, với các loại giống như Việt lai 24, Vật tư NA1, NA2, nếp IRRi 352, GS333, P6ĐB…Vụ Hè Thu này thuận lợi về thời tiết, sâu bệnh ít, cùng với sự chăm bón tốt của nông dân nên sản lượng lúa đạt cao. Theo ước tính, sản lượng ước đạt khoảng 47 tạ/ha. Sản lượng đại trà ước đạt vượt trung bình hơn 5% so với đại trà năm ngoái. Bà con rất phấn khởi.

Thời điểm này, nông dân xã Hải Định huyện Hải Lăng (Quảng Trị) cũng đã xuống đồng thu hoạch lúa hè thu. Nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp nên toàn bộ 775 diện tích lúa toàn xã đều phát triển tốt. Dự kiến năng suất bình quân toàn xã đạt 68,5 tạ/ha, tăng 6,5 tạ/ha so với vụ hè thu 2020. 

Còn ông Dương Viết Hải, Phó Chủ tịch UBND huyện Hải Lăng (Quảng Trị) cười rõ tươi khi kể về thành quả vụ hè thu 2021: Toàn huyện gieo cấy gần 6.800 ha lúa với các giống lúa ngắn ngày và cực ngắn như Khang Dân, HT1, HN6, An Sinh 199, Ma Lâm 48… Năng suất lúa dự kiến đạt từ 58 - 60 tạ/ha. Hiện nay, nông dân đang tập trung nhân lực, máy móc để khẩn trương thu hoạch.

Thu hoạch lúa trong thời đại dịch

Dịch bệnh đang diễn biến hết sức phức tạp, nhiều địa phương đang áp dụng Chỉ thị 16 trong phòng chống dịch Covid-19. Đây là khó khăn rất lớn, ảnh hưởng đến tiến độ thu hoạch cũng như tiêu thụ sản phẩm lúa của bà con. 

Mặt khác, vụ Hè Thu thường đối mặt với mưa lũ vào cuối vụ, dẫn tới lúa vụ ngập làm mất mùa, giảm năng suất. Phương châm đang được các địa phương thực hiện quyết liệt là “xanh nhà hơn già đồng”. Trước thực tế 2 khó khăn này, chính quyền các địa phương vùng Trung Bộ đã có nhiều giải pháp, biện pháp cùng nông dân gỡ khó.

Ông Nguyễn Văn Dương, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Thành, cho biết: Với những trà lúa vùng thấp trũng, huyện chỉ đạo bà con tiến hành thu hoạch sớm, nhanh với phương châm “xanh nhà hơn già đồng” để tránh thiện hại. Huyện đang phấn đấu thu hoạch xong trước 5/9. 

Còn ứng phó với dịch Covid-19, huyện đã đề nghị, các xã hướng dân cho xóm trưởng lập danh sách, số điện thoại của hộ gia đình có ruộng trên từng xứ đồng. Khi máy đến vùng nào, ruộng nào thì thông báo cho hộ, cho ban chỉ huy xóm biết; đồng thời gửi số điện thoại của các hộ cho chủ máy để chủ máy gọi điện, mồi lần khoảng 3 hộ, mỗi hộ đại diện là 1 người. Khi gặt xong ruộng, vùng này thì điều máy sang ruộng, vùng khác.

Theo ông Dương, trong quá trình thu hoạch, vận chuyển phải thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ “5K”, các thương lái phải test trước khi vào thu mua. Đối với các hộ gia đình cách ly tập trung hoặc tại gia đình, người già neo đơn; các địa phương hỗ trợ người dân thu hoạch và đưa lúa về nhà để các công dân yên tâm thực hiện việc cách ly đảm bảo đúng quy định.  Đối với việc phơi lúa, các hộ gia đình chỉ ra một người để kiểm tra, không phơi gần nhau, phải giữ khoảng cách giữa các hộ với nhau.

Vụ lúa Hè Thu năm nay, huyện Yên Thành được mùa, càng có ý nghĩa quan trọng, góp phần tiếp thêm nguồn lực để người dân an tâm phòng chống dịch bệnh, đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn khi mà dịch Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Ngoại trừ một số địa phương thu hoạch sớm, hầu hết các tỉnh vùng Trung Bộ đều đặt chỉ tiêu phải thu hoạch xong trước 15/9 trên tất cả các xứ đồng.

Ông Nghiêm Sỹ Đông, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh) trao đổi: Chúng tôi đang đẩy nhanh tiến độ thu hoạch hè thu một cách sớm nhất. Trong số 42.00ha lúa hè thu với hơn 1.200ha vùng ngoài đê và vùng trũng; nếu thời tiết thuận lợi, chỉ khoảng đầu tháng 9, toàn bộ diện tích lúa ngoài đê, vùng trũng sẽ thu hoạch gọn, đảm bảo một vụ Hè Thu ăn chắc trước khi lũ về.

Còn tại huyện Hải Lăng (Quảng Trị), do cơ cấu các giống lúa ngắn ngày và cực ngắn như Khang Dân, HT1, HN6, An Sinh 199, Ma Lâm 48… nên lúa chín sớm. Theo dự kiến, các xã vùng trũng cơ bản thu hoạch xong trước 20/8/2021; phấn đấu toàn huyện đến ngày 30/8/2021 sẽ cơ bản thu hoạch xong toàn bộ diện tích. 

Phó Chủ tịch UBND huyện Hải Lăng Dương Viết Hải cho biết: Nhận định trong thời gian tới, thời tiết diễn biến phức tạp, có thể gây bất lợi cho quá trình thu hoạch. Do vậy,  UBND huyện đã yêu cầu, UBND các địa phương tập trung chỉ đạo các HTX, tổ hợp tác sản xuất lúa huy động tối đa các phương tiện, máy móc và nhân lực để chủ động thu hoạch lúa.  Điều tiết máy móc thu hoạch lúa hợp lý, với phương châm nơi nào lúa chín, lúa bị đổ ngã thì tập trung thu hoạch ngay, không chờ đợt để thu hoạch theo hình thức cuốn chiếu nhằm hạn chế thiệt hại nếu mưa lũ bất ngờ xuất hiện.

Quá trình tiêu thụ sản phẩm lúa đều yêu cầu thực hiện đúng “5K”, yêu cầu test nhanh đối với các thương lái… Bên cạnh đó, các địa phương cũng đã được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ giống, vật tư, phân bón, tranh thủ thời tiết thuận lợi để triển khai kịp thời sản xuất vụ đông năm 2021 với quan điểm đa cây, đa thời vụ, né tránh thời tiết bất lợi. Phấn đấu đạt cả diện tích, năng suất, sản lượng.

(Nội dung thông tin, tuyên truyền thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính phủ)