Tỉnh Lào Cai phấn đấu đến năm 2030 có 6.000 học sinh học tiếng DTTS
Để tiếp tục phát huy và triển khai hiệu quả việc dạy và học tiếng dân tộc, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai xác định bảo tồn, phát triển tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số (DTTS) là nhiệm vụ quan trọng.
Hiện nay, nhiều DTTS trên địa bàn tỉnh Lào Cai còn lưu giữ được hệ chữ viết riêng như: Chữ Dao, chữ Mông, chữ Thái cổ. Một số dân tộc như: Dân tộc Tày, Giáy còn lưu giữ sách Nôm cổ phục vụ sinh hoạt tín ngưỡng và văn hóa truyền thống.
Theo thống kê, tỷ lệ người sử dụng tiếng DTTS ở nhiều cộng đồng vẫn duy trì ở mức cao: Tiếng Mông và tiếng Dao đạt khoảng 98%; tiếng Hà Nhì 99%; tiếng Xá Phó 95%; tiếng La Chí khoảng 90%...
Một trong những kết quả nổi bật trong việc bảo tồn tiếng nói, chữ viết DTTS ở tỉnh Lào Cai là đã và đang duy trì việc dạy học tiếng DTTS trong các cơ sở giáo dục phổ thông. Trong năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có 20 trường tiểu học tổ chức dạy tiếng Mông với 99 lớp và 2.592 học sinh tham gia học tập (tăng thêm 2 trường, 23 lớp và 356 học sinh so với năm học 2024 - 2025). Việc dạy và học tiếng Mông đã dần đi vào nền nếp ở nhiều địa phương như: Bắc Hà, Tả Van, Sín Chéng, Sa Pa, Phình Hồ hay Púng Luông…
Cùng với học tiếng DTTS, các trường học còn tổ chức cho học sinh trải nghiệm, tiếp cận với văn hóa truyền thống thông qua các bài hát dân ca, truyện kể, phong tục tập quán và sinh hoạt ngoại khóa gắn với bản sắc dân tộc. Đến nay, tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình môn tiếng Mông đạt 100%; tỷ lệ học sinh đọc, viết được chữ Mông sau khi hoàn thành chương trình tiểu học cũng đạt 100%.
Không chỉ dừng ở tiếng Mông, nhiều trường học tại vùng có đông đồng bào Thái, Dao, Tày cũng đã thành lập các câu lạc bộ dân ca, chữ viết DTTS, tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm tạo môi trường để học sinh tiếp cận tiếng mẹ đẻ…
Để tiếp tục phát huy và triển khai hiệu quả việc dạy và học tiếng DTTS, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai xác định bảo tồn, phát triển tiếng nói, chữ viết DTTS là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển văn hóa và giáo dục vùng cao. Mục tiêu cụ thể là đến năm 2030, toàn tỉnh phấn đấu có 32 trường, 223 lớp với trên 6.000 học sinh học tiếng DTTS.
Để đạt được mục tiêu này, tỉnh Lào Cai sẽ tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên; xây dựng cơ chế tuyển dụng giáo viên dạy tiếng DTTS. Tổ chức sưu tầm, phục dựng chữ viết cổ; khuyến khích đồng bào sử dụng tiếng mẹ đẻ trong gia đình và cộng đồng; mở rộng các câu lạc bộ dân ca, diễn xướng dân gian, lớp truyền dạy chữ viết truyền thống cho thanh thiếu niên các DTTS…
